TS Wendy Suzuki: Tác động tích cực của vận động lên não bộ qua các chất truyền dẫn thần kinh

Tiến sĩ Wendy Suzuki, nhà khoa học thần kinh và giảng viên tại Đại học New York (NYU), đã dành nhiều năm nghiên cứu về ảnh hưởng của vận động đến hoạt động não bộ. Qua quá trình tìm hiểu, bà khẳng định rằng vận động không chỉ giúp cải thiện thể chất mà còn tác động sâu sắc lên tâm trí ngay từ những phút đầu tiên. Suzuki tổng kết hiện tượng này bằng câu nói nổi bật: "Mỗi khi bạn vận động cơ thể, não sẽ giải phóng một loạt các chất truyền dẫn thần kinh có lợi như dopamine, norepinephrine, serotonin và acetylcholine".

Những chất này đóng vai trò quan trọng trong các quá trình trí nhớ, sự chú ý, động lực và điều chỉnh cảm xúc. Vì vậy, lợi ích của việc tập thể dục bắt đầu ngay cả trước khi những thay đổi về thể chất xuất hiện rõ rệt.

Theo Suzuki, một trong những lợi ích đầu tiên của vận động là giảm căng thẳng lo âu và cải thiện trạng thái tinh thần. Sự giải phóng các chất truyền dẫn thần kinh này tương tự như một "bồn tắm bong bóng hóa học thần kinh" cho não, giúp con người cảm nhận được sự sảng khoái sau khi hoạt động thể chất.

Chỉ cần 10 đến 30 phút vận động nhẹ nhàng như đi bộ vài đoạn đường, leo cầu thang hoặc thực hiện các công việc sinh hoạt thường nhật cũng đã đủ để kích hoạt tác dụng tích cực này. Trong những lúc bận rộn, nữ nhà khoa học cũng cho biết bản thân thường đi vòng quanh bàn ăn để duy trì vận động.

Suzuki chia sẻ từ một thí nghiệm tại phòng thí nghiệm của mình rằng một buổi vận động duy nhất đã có thể giúp cải thiện khả năng thay đổi và tập trung sự chú ý. Hiệu quả này duy trì trong ít nhất hai giờ sau khi tập aerobic như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe hoặc nhảy dây.

Thêm vào đó, nhiều nghiên cứu đã xác nhận khả năng phản ứng nhanh và thời gian phản xạ cũng được cải thiện rõ rệt nhờ vận động thường xuyên.

Điều đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu của Suzuki là phát hiện về khả năng kích thích neurogenesis – quá trình tạo ra tế bào thần kinh mới. Vận động giúp tăng sinh tế bào tại vùng hải mã (hippocampus), một vùng não thiết yếu đối với việc hình thành trí nhớ và học tập.

Thí nghiệm trên động vật cho thấy chạy bộ làm gia tăng sự xuất hiện của các tế bào não mới và củng cố mối liên hệ giữa các tế bào thần kinh. Sự cải thiện trong việc kết nối giữa các tế bào này góp phần nâng cao hiệu quả nhận thức.

Theo các nghiên cứu, những người duy trì vận động đều đặn có kích thước vùng hải mã và vỏ não trước trán (prefrontal cortex) lớn hơn, hai khu vực rất dễ bị ảnh hưởng bởi quá trình lão hóa và các bệnh thoái hóa não như Alzheimer.

Suzuki nhấn mạnh rằng vận động không phải là phương thuốc ngừa hoặc chữa khỏi các bệnh này, nhưng có thể làm chậm sự suy giảm nhận thức theo tuổi tác. Bà so sánh vận động với một kế hoạch tiết kiệm hưu trí dành cho não bộ, mang lại lợi ích lâu dài và hoàn toàn miễn phí.

Trước câu hỏi về lượng vận động nên thực hiện để có lợi ích cho não, Suzuki khuyến nghị nên tập ít nhất ba đến bốn buổi mỗi tuần, mỗi lần khoảng 30 phút. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh không cần phải bắt đầu với mục tiêu cao cả, mà hãy tăng dần thời gian vận động từ vài phút mỗi ngày, cộng thêm 5 đến 10 phút mỗi tuần cho đến khi đạt được mức mong muốn.

Đồng thời, không nhất thiết phải tới phòng gym mới có thể vận động hiệu quả. Các hoạt động như quét nhà, hút bụi, làm vườn hay leo cầu thang cũng đều có thể được tính là vận động hữu ích cho não bộ. Theo bà, bất kỳ chuyển động nào cũng là một khoản đầu tư cho sức khỏe trí tuệ, giúp duy trì trí nhớ, khả năng chú ý và khả năng học hỏi tốt hơn trong suốt cuộc đời.