Tác nghiệp trong khủng hoảng khác một ngày làm báo bình thường
Neginipour mô tả báo chí khủng hoảng như công việc diễn ra khi trật tự bình thường bị phá vỡ bởi một sự kiện cụ thể: vụ nổ, thiên tai, bạo loạn hoặc chiến tranh. Theo ông, người làm báo trong hoàn cảnh đó không thể chỉ mang theo những kỹ năng phỏng vấn và ghi hình thông thường.
Ông nhấn mạnh giá trị của việc kết hợp tính chính xác báo chí với khả năng kể chuyện bằng hình ảnh. Một cảnh quay trong khủng hoảng không chỉ cần rõ và đúng thời điểm, mà còn phải có ý nghĩa khi đặt vào toàn bộ câu chuyện.
Khi chiếc máy ảnh đứng trước nỗi đau của con người
Một trong những bài học nổi bật từ cuộc phỏng vấn là cách tiếp cận nạn nhân. Neginipour kể rằng những người vừa mất người thân hoặc chứng kiến bạo lực có thể phản ứng dữ dội khi bị quay phim.
Nguyên tắc này phù hợp với một chuẩn mực rộng hơn của nghề báo: tìm kiếm sự thật nhưng đồng thời giảm thiểu tổn hại. Nhà báo cần cân nhắc giá trị thông tin của hình ảnh với phẩm giá, quyền riêng tư và tình trạng tâm lý của người xuất hiện trong đó.
Trong những khoảnh khắc như vậy, ưu tiên là duy trì việc đưa tin.
Sự thật giữa chiến tranh thông tin và hình ảnh giả
Thách thức thứ hai là xác minh. Trong chiến tranh, một đoạn video có thể được đăng lại với địa điểm sai, hình ảnh cũ có thể được gắn cho một cuộc tấn công mới, còn nội dung do AI tạo ra có thể lan truyền trước khi phóng viên kịp kiểm tra.
Vì vậy, tốc độ không thể thay thế kiểm chứng. Phóng viên cần xác định nguồn ban đầu, thời gian, vị trí, đối chiếu nhiều nguồn và phân biệt điều đã chứng minh với tuyên bố của các bên tham chiến.
Câu chuyện không kết thúc khi tiếng súng tạm ngừng
Neginipour cho rằng công việc của nhà báo khủng hoảng vẫn tiếp tục sau giai đoạn giao tranh chính. Khi đường phố bớt tiếng nổ, những hậu quả khác mới trở nên rõ: người bị thương phải phục hồi, gia đình học cách sống với mất mát, cộng đồng sửa chữa nhà cửa và nhiều người đối diện với sang chấn kéo dài.
Báo chí hậu xung đột cũng có thể ghi lại sức bền, sự tương trợ và quá trình tái thiết mà không biến đau khổ thành công cụ gây xúc động. Những người cứu hộ, nhân viên y tế, hàng xóm giúp nhau, gia đình xây lại cuộc sống và trẻ em trở lại trường đều là một phần của lịch sử.
Nhà báo cũng cần được bảo vệ và phục hồi
Tác nghiệp kéo dài trong môi trường bạo lực cũng để lại dấu vết trên chính người làm báo.
Các tòa soạn vì thế cần coi an toàn thể chất và sức khỏe tâm lý là một phần của chất lượng báo chí: huấn luyện trước khi tới vùng nguy hiểm, kế hoạch liên lạc, thiết bị bảo hộ, quy trình rút lui, thời gian nghỉ và hỗ trợ tâm lý sau nhiệm vụ. Một phóng viên được bảo vệ tốt hơn có khả năng đưa ra quyết định tỉnh táo hơn, ứng xử nhân văn hơn với nạn nhân và duy trì công việc lâu dài hơn.
