Phát hiện bộ não trong tim điều khiển nhịp đập và bảo vệ tim mạch

Một nghiên cứu mới đây tại Đại học Yale, Mỹ, đã phát hiện ra một mạng lưới tế bào thần kinh nhỏ bên trong tim, có chức năng điều khiển những hoạt động thiết yếu của cơ thể. Công trình được công bố trong tạp chí khoa học Cell vào tháng 7 năm 2026, cho thấy hệ thần kinh này tham gia vào việc điều hòa nhịp tim và bảo vệ tim trong các tình huống căng thẳng về thể chất và sinh lý.

Dù chỉ chiếm khoảng 0,01% tổng số tế bào ở mô tim, hệ thần kinh nội tại tim đóng vai trò như một trung tâm chỉ huy cục bộ. Mạng lưới này tọa lạc trong mô mỡ bao quanh tim, và các tế bào thần kinh ở đây không chỉ giao tiếp với nhau mà còn nhận tín hiệu từ não bộ để phối hợp hoạt động.

Trong khi ruột thường được gọi là "bộ não thứ hai" nhờ vào mạng lưới thần kinh rộng lớn điều khiển tiêu hóa và sản xuất hormone, hệ thần kinh riêng biệt trong tim còn ít được biết đến. Nó đóng vai trò là giai đoạn cuối cùng trong chu trình thần kinh phức tạp nhằm kiểm soát hoạt động của tim.

Nhóm nghiên cứu sử dụng chuột biến đổi gen để đánh dấu các tế bào thần kinh tim nội tại và tiến hành giải trình tự gen. Họ phát hiện hai loại tế bào chính: tế bào Npy+ và tế bào Ddah1+, mỗi loại đảm nhận chức năng khác nhau trong việc vận hành và bảo vệ tim.

Qua thí nghiệm, các tế bào này không chỉ truyền tín hiệu từ não mà còn xử lý thông tin tại chỗ để xác định cách tim phản ứng phù hợp với các hoàn cảnh khác nhau.

Các tế bào Npy+ giữ vai trò quan trọng trong điều chỉnh nhịp tim. Thử nghiệm kích thích các tế bào này cho thấy nhịp tim của chuột được phân tích giảm xuống. Ngược lại, khi loại bỏ nhóm tế bào này, chuột nhanh chóng xuất hiện suy tim và tử vong.

Kết quả cho thấy tế bào Npy+ góp phần làm chậm nhịp tim khi tim đập quá nhanh, đồng thời duy trì hoạt động bình thường của tim trong mọi trạng thái.

Trong các thử nghiệm ban đầu, việc kích hoạt hoặc loại bỏ tế bào Ddah1+ không làm thay đổi đáng kể tình trạng thể chất của chuột. Tuy nhiên, một quan sát bất ngờ từ một sinh viên khi đo huyết áp đã cho thấy những con chuột thiếu tế bào này tử vong sau quá trình kiểm tra áp lực máu.

Những thí nghiệm tiếp theo cho thấy trong các tình huống áp lực thể chất và sinh lý cao, phần lớn các chuột không có tế bào Ddah1+ không thể chịu đựng nổi, dẫn đến tử vong nhanh chóng. Do đó, nhóm tế bào này không ảnh hưởng nhiều đến nhịp tim trong điều kiện bình thường nhưng lại rất quan trọng trong việc bảo vệ tim khi cơ thể phải đối mặt với các tình huống căng thẳng đòi hỏi phản ứng tim mạnh mẽ.

Sự xác nhận này sẽ giúp mở rộng hiểu biết về điều khiển nhịp tim và bảo vệ tim khỏi các ảnh hưởng của căng thẳng, góp phần nâng cao các phương pháp phòng ngừa và điều trị các bệnh lý tim mạch.

Nghiên cứu lần này đã chứng minh tim không chỉ phụ thuộc vào tín hiệu truyền từ não mà còn sở hữu một mạng lưới thần kinh riêng để hiểu và điều chỉnh hoạt động nhịp tim phù hợp với yêu cầu của cơ thể.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.