Tạm dừng dự án phục hồi vùng ngập lụt ở Victoria sau kiện tụng về tham vấn chủ sở hữu truyền thống

Một người thuộc dân tộc Wadi Wadi ở Victoria đã thắng kiện ở Tòa án Tối cao để ngăn chặn các hoạt động của dự án phục hồi vùng ngập lụt gây tranh cãi ở phía tây bắc bang này. Vụ kiện được khởi xướng bởi ông Vince Kirby nhằm phản đối cách thức chính phủ bang đã thực hiện dự án Nyah thuộc Chương trình Phục hồi Vùng ngập Lụt Sông Murray (VMFRP), do không tiến hành tham vấn đầy đủ với các chủ sở hữu truyền thống về di sản văn hóa.

Ông Kirby lập luận rằng chính quyền đã không đánh giá đầy đủ các nguy cơ ảnh hưởng đến di sản văn hóa người bản địa trước khi phê duyệt kế hoạch Quản lý Di sản Văn hóa (CHMP) tại Nyah. Kết thúc phiên xử, Thư ký Sở Văn phòng Thủ hiến và Công ty nước Lower Murray Water thừa nhận không tham vấn đúng mức với các chủ sở hữu truyền thống, từ đó công nhận việc phê duyệt CHMP là sai sót và yêu cầu tạm dừng mọi hoạt động trên vùng đất ngập lụt này.

Ông Kirby bày tỏ niềm vui khi chính phủ đã công nhận sai phạm, đồng thời nhấn mạnh không nên để cộng đồng bản địa phải kiện tụng tận Tòa án Tối cao mới buộc chính quyền tuân thủ luật pháp và lắng nghe tiếng nói của họ. Ông mong muốn bảo vệ những vùng đất mà bà mình từng sinh sống và hiện ông đưa các cháu đến, nhằm duy trì giá trị văn hóa và thiên nhiên bền vững.

Kế hoạch Quản lý Di sản Văn hóa (CHMP) là tài liệu thiết yếu nhằm xác định, đánh giá và bảo vệ di sản văn hóa của khu vực dự kiến có dự án, được luật quy định bắt buộc trước khi tiến hành thi công. Dự án VMFRP hướng đến việc phục hồi nước cho chín vùng ngập lụt có giá trị cao dọc theo sông Murray, trong đó có khu vực Nyah.

Đội ngũ luật sư của Environmental Justice Australia đại diện cho ông Kirby đã khởi kiện tiếp vụ việc kế hoạch CHMP tại Vinifera, một phần khác của dự án vùng ngập lụt Việt Nam. Ông Kirby đặt câu hỏi về việc đánh giá di sản văn hóa tại đây và vụ việc vẫn đang được Tòa án Tối cao xử lý.

Ông khẳng định vấn đề không chỉ xảy ra ở Nyah mà còn lan rộng khắp dọc sông Murray và kêu gọi sự bảo vệ đúng đắn dành cho vùng đất cũng như hệ sinh thái, nhằm giữ gìn cho thế hệ tương lai.

Phía chính quyền bang Victoria cho biết Sở Văn phòng Thủ hiến đang xem xét lại kế hoạch CHMP và sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến các nhóm chủ sở hữu truyền thống liên quan. Người phát ngôn dự án VMFRP cho biết đã tôn trọng phán quyết của tòa, đồng thời sẽ hợp tác chặt chẽ với các bên để thực hiện dự án Nyah trong tương lai.

Hiện tại, hiện tượng lũ tự nhiên đang diễn ra tại công viên Nyah-Vinifera.

Cùng lúc, nhóm phản đối Dự án Phục hồi Vùng ngập Lụt Nyah-Vinifera Park (FONVP) đã tổ chức lều trại tại công viên từ tháng 5 nhằm ngăn chặn các hoạt động. Mặc dù Tòa án Liên bang trước đó đã bác đơn kiện của nhóm này, song FONVP bày tỏ hài lòng với thắng lợi pháp lý của ông Kirby, xem đây là cơ hội để tiếng nói địa phương được lắng nghe và bảo vệ môi trường tự nhiên được duy trì.

Chủ tịch FONVP, bà Nicole McKay cho biết nhóm sẽ tiếp tục phản đối và hy vọng dự án Vinifera cũng sẽ bị đình chỉ để bảo vệ khu vực này.

Luật sư Mera Sivanesan của Environmental Justice Australia cho biết kết quả phiên tòa gửi đi thông điệp về việc các kế hoạch bảo vệ di sản văn hóa bản địa phải được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm sự tôn trọng và tuân thủ luật pháp. Việc một cá nhân như ông Kirby phải chịu rủi ro để buộc chính phủ làm đúng nhiệm vụ cho thấy sự việc nghiêm trọng và cấp thiết.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.