Phân cực xã hội làm gia tăng chủ nghĩa bài Do Thái tại các trường đại học Australia

Giáo sư David Slucki, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Do Thái tại Đại học Monash, cho biết chủ nghĩa bài Do Thái không chỉ là vấn đề riêng biệt mà còn là biểu hiện của sự phân cực sâu sắc trong xã hội Australia hiện nay. Ông nhấn mạnh rằng nhiều cộng đồng khác cũng đang chịu đựng tổn thương tinh thần và căng thẳng xã hội tương tự. Tại phiên điều trần của Ủy ban Hoàng gia về Chủ nghĩa bài Do Thái và Hòa hợp xã hội, Slucki khẳng định sự phân cực chính trị đang khiến các trường đại học gặp khó khăn trong việc tổ chức các cuộc thảo luận mang tính xây dựng nhưng tôn trọng lẫn nhau giữa sinh viên.

Slucki dẫn chứng các sự kiện bắt nguồn từ cuộc xung đột giữa Israel và Hamas ngày 7/10/2023 làm tổn thương sâu sắc cả cộng đồng Do Thái và các dân tộc Palestine, nhất là nhân viên và sinh viên người Do Thái, Hồi giáo và Palestine đang học tập tại các trường đại học Australia. Ông cho rằng không thể đặt vấn đề chống bài Do Thái và sự đồng cảm với người Palestine thành lựa chọn loại trừ nhau, đồng thời cảnh báo rằng việc chỉ tập trung vào bài Do Thái mà không nhìn nhận toàn bộ tình hình sẽ không thể giải quyết triệt để vấn đề.

Giáo sư Slucki cũng chia sẻ nỗi khó khăn mà các hiệu trưởng đại học gặp phải khi cố gắng phân biệt giữa bài Do Thái và những chỉ trích chính đáng dành cho chính sách Israel. Theo ông, có những người xem chủ nghĩa Zion như đồng nghĩa với Do Thái giáo, trong khi người khác lại tách biệt hai khái niệm này, tạo nên áp lực và sự mâu thuẫn trong cách xử lý của lãnh đạo nhà trường.

Slucki cảnh báo các thuật toán trên mạng xã hội khi liên tục khuấy động cảm xúc giận dữ và thù địch khiến sinh viên đến lớp đã bị ảnh hưởng tiêu cực, tạo nên sự phân cực cố định trong tư duy với quan điểm "tất cả hoặc không gì cả", khiến họ coi người khác là sai lầm hoặc tệ hơn là xấu xa. Điều này góp phần làm suy giảm khả năng đối thoại và gây khó khăn trong việc duy trì không gian học thuật mở và đa chiều.

Ông Slucki là một trong những tác giả chính của định nghĩa về chủ nghĩa bài Do Thái do Universities Australia phát triển, được nhiều trường đại học trên toàn quốc áp dụng sau sự kiện tấn công ngày 7/10/2023. Ông nhấn mạnh rằng dù việc xây dựng luật lệ và quy định là cần thiết, nhưng không thể chỉ trông cậy vào pháp luật để giải quyết các vấn đề xã hội, đòi hỏi phải có sự thay đổi văn hóa sâu sắc trong môi trường đại học.

Là con cháu của những người sống sót qua Holocaust, nhiều người Do Thái Australia mang trong mình những tổn thương sâu sắc, làm tăng tính nhạy cảm cao đối với các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa bài Do Thái. Các nhà lãnh đạo đại học không phải lúc nào cũng hiểu được nguồn gốc của những lo âu và sợ hãi từ cộng đồng này, điều này đòi hỏi nâng cao nhận thức và đào tạo đa dạng hơn.

Giáo sư Slucki đặc biệt nhấn mạnh rằng sự phân biệt và tổn thương không chỉ ảnh hưởng đến người Do Thái mà còn gồm các nhóm khác như người Hồi giáo, Palestine và cộng đồng bản địa Australia. Ông kêu gọi phát triển các chương trình đào tạo rộng khắp về các hình thức phân biệt đối xử như Hồi giáo học và phân biệt chủng tộc chống người Palestine hoặc dân tộc bản địa.

Bà Mary Russell, Giám đốc điều hành Cơ quan Kiểm định Chất lượng Giáo dục Bậc cao Australia (TEQSA), cho biết bà đã cảm thấy lo ngại về vấn đề bài Do Thái tại các trường đại học trong thời gian xảy ra các chiến dịch biểu tình trong năm 2024. Các tác nhân bên ngoài đã làm gia tăng căng thẳng và khiến đối thoại giữa nhà trường và sinh viên trở nên khó khăn hơn, dẫn đến các hành vi công kích cá nhân chống lại sinh viên và nhân viên người Do Thái.

Bà Russell cũng thừa nhận nhiều trường đại học ban đầu còn ngập ngừng trong việc xác định thế nào là chủ nghĩa bài Do Thái do thiếu hiểu biết rõ ràng, với ví dụ là Đại học New South Wales từng áp dụng đến ba định nghĩa khác nhau. Vì vậy, cơ quan quản lý đang chuẩn bị ban hành một tuyên bố mong muốn các trường phải xác định rõ ràng những biểu hiện nào được chấp nhận và không được chấp nhận.

Các hiệu trưởng của Đại học Quốc gia Australia và Đại học Sydney đã chính thức xin lỗi về phản ứng của họ trong thời gian biểu tình, đồng thời triển khai các chương trình giáo dục về chủ nghĩa bài Do Thái, thay đổi quy định cấm cắm trại và hạn chế dán biểu ngữ, graffiti trên khuôn viên trường.

Bà Sharon Pickering, Hiệu trưởng Đại học Monash, cho biết bà đã nhanh chóng xử lý mạnh mẽ các cuộc biểu tình khi phát hiện những lời kêu gọi loại trừ người ủng hộ Zion trên mạng xã hội. Bà nhấn mạnh rằng những phát ngôn như vậy không phải chỉ là quyền tự do ngôn luận mà còn gây tổn thương và xúc phạm sâu sắc.

Những diễn biến nêu trên phản ánh thực tế căng thẳng phức tạp và đa chiều tại các cơ sở giáo dục đại học, đòi hỏi sự nhạy bén, chính sách rõ ràng và nhận thức sâu rộng từ các nhà quản lý để xây dựng môi trường hòa hợp và tôn trọng lẫn nhau.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.