Cuồng phong thú cưng hoang dã trên TikTok gây nguy hiểm cho người và vật nuôi ở Anh

Vào cuối tuần trước, câu chuyện về Oyster, một chú khỉ marmoset tí hon, đã gây chú ý lớn khi nó bị phát hiện trên xe buýt tuyến 302 ở Kensal Rise, khu vực Tây Bắc London. Một túi giặt đồ được để trên giá hành lý làm tắc nghẽn lối đi. Bên trong túi là một chiếc lồng chứa Oyster đang trong tình trạng mất nước, hoảng loạn, tiếng kêu và nhảy khắp nơi, rõ ràng là đã bị bỏ lại cố tình.

Tài xế xe buýt đã đưa chú khỉ về trụ sở Metroline gần ga Willesden và báo cho tổ chức bảo vệ động vật RSPCA. Nhờ sự tình cờ, Oyster không được trở về với gia đình hay rừng mưa Brazil nhưng đã được đưa đến một nơi bảo tồn đặc biệt, nơi có một con marmoset đực cô đơn đang cần bạn đời. Dường như đây là một kết thúc có hậu cho câu chuyện gây xúc động này.

Tuy nhiên, Oyster chỉ là một trong hàng chục con marmoset nhỏ đã bị chủ bỏ rơi trong những tháng gần đây. Lindsay McKenna, người sáng lập Wildside Exotic Rescue ở Herefordshire, cho biết Oyster là trường hợp may mắn bởi nhiều con khác bị bỏ ở nơi hoang dã, vứt khỏi cửa xe hoặc thậm chí bị xả xuống toilet – vì kích thước nhỏ và dễ dàng bị tống xuống cống.

Phần lớn người nuôi không hiểu đặc tính chăm sóc loài này. Họ bị thu hút bởi hình ảnh thú cưng trên các mạng xã hội như TikTok hoặc Instagram nhưng không chuẩn bị kỹ càng cho việc nuôi dưỡng. Tháng 4 vừa qua Anh ban hành luật yêu cầu chủ nuôi linh trưởng phải có giấy phép, nhưng tỷ lệ đăng ký thấp khiến nhiều người hoảng loạn, bỏ rơi thú cưng hoặc tiềm ẩn nguy cơ đẩy trẻ hoang dã ra ngoài xã hội.

Không chỉ linh trưởng, nhiều loài thú cưng độc đáo từ rắn độc, mèo rừng, cá sấu, đến khỉ đều được nuôi trong nhà ở Anh. Theo tổ chức quốc tế Born Free, hơn 2.200 động vật hoang dã nguy hiểm hiện đang được giữ hợp pháp theo luật Dangerous Wild Animals Act 1976.

Các nhà hoạt động bảo vệ động vật như Dame Joanna Lumley kêu gọi hạn chế việc nuôi giữ các loài này, nhấn mạnh chúng không phù hợp làm thú cưng. Nhiều trường hợp thú cưng được nuôi trong tình trạng khủng khiếp, sức khỏe suy yếu do dinh dưỡng không đúng, không có ánh sáng tự nhiên, hoặc bị nhốt trong không gian chật hẹp.

Các nhà cứu hộ Lindsay McKenna, Paula Stewart và Simon Marsh cho biết công việc họ làm ngày càng khó khăn do sự tăng vọt số lượng thú cưng hoang dã. Các video trên TikTok hoặc Instagram khoe hình ảnh thú cưng được chăm sóc kỳ lạ hoặc làm trò thu hút người xem, cổ súy trào lưu sở hữu các thú nuôi nguy hiểm này.

Các chủ nuôi thường thiếu hiểu biết về tuổi thọ và nhu cầu chăm sóc phức tạp của chúng. Ví dụ, một con marmoset có thể sống đến 15 năm, trong khi rắn có thể sống 30 năm hoặc lâu hơn. Những con vật này cũng dễ dàng bỏ chạy, tạo ra những sự cố trong cộng đồng.

Luật Dangerous Wild Animals Act 1976 đến nay đã 50 năm mà chưa được cập nhật để phản ánh thực tế hiện tại. Nhiều loài nguy hiểm vẫn được phép nuôi trong nhà, đặt ra rủi ro về an toàn cho người và động vật hoang dã.

Chuyên gia Chris Lewis của Born Free nhấn mạnh luật ban đầu nhằm bảo vệ con người khỏi thú dữ nhưng ngày nay cần mở rộng nhằm đảm bảo quyền lợi và phúc lợi của động vật. Ngoài ra, thị trường phân phối thú cưng hoang dã đang bị kiểm soát lỏng lẻo với nhiều người bán thiếu kinh nghiệm và không tư vấn đúng cách cho chủ nuôi.

Lindsay McKenna kể về một chú marmoset từng bị nuôi bằng kẹo marshmallow và chuối khô được một năm, gây ra các vấn đề xương nghiêm trọng do thiếu ánh sáng tự nhiên và dinh dưỡng không hợp lý. Paula Stewart chia sẻ về các thú vật bị bỏ rơi, như rái nhám bị giam trong gara tối và kỳ nhông bearded dragon bị để trống trong căn hộ không có đồ dùng cần thiết.

Họ cũng kể về các trường hợp thú hoang dã nguy hiểm khác như sư tử núi hoặc mèo săn mồi dạo quanh khu dân cư, tạo ra lo ngại cho cộng đồng đồng thời cho thấy sự cần thiết của các quy định chặt chẽ hơn.

Các chuyên gia đều cho rằng nhiều chủ nuôi không ác ý mà chỉ thiếu kiến thức. Họ bị mê hoặc bởi hình ảnh trên mạng xã hội hơn là thực tế chăm sóc thú cưng hoang dã phức tạp. Do đó, việc nâng cao nhận thức, cải tiến luật pháp và hỗ trợ những người mong muốn nuôi thú cưng phù hợp là hết sức cần thiết để tránh những hậu quả đáng tiếc.