Dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu 2026-2027 tiếp tục ổn định theo IMF dù bất ổn địa chính trị

Trong bối cảnh nhiều diễn biến phức tạp trên chính trường quốc tế như việc đóng mở Eo biển Hormuz liên tục và các thông tin về lệnh ngừng bắn tại Trung Đông không kéo dài, xung đột giữa Ukraine và Nga cũng không còn xuất hiện trên trang nhất các báo lớn nhưng vẫn tiếp diễn, nhiều người quan sát đặt câu hỏi liệu những biến động này có ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu hay không. Gần đây, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cập nhật dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu cho năm 2026 từ 3,1% xuống còn 3%, trong khi dự báo cho năm 2027 được điều chỉnh tăng từ 3,2% lên 3,4%.

Những con số này dường như không thay đổi nhiều, đặt ra vấn đề đáng chú ý về độ nhạy của nền kinh tế toàn cầu trước các sự kiện bất ổn liên tục xảy ra. Điều này khiến không ít người cân nhắc giữa việc dựa vào các bản tin thời sự thường nhật hay các báo cáo chuyên sâu như của IMF để đưa ra quyết định.

Để hiểu rõ hơn về bức tranh kinh tế hiện tại, La Nacion đã tham khảo ý kiến của Jude Thaddeus Wanniski (1936 - 2005), người đã đưa ra khái niệm “kinh tế bên cung” (supply-side economics) những năm 1970, một học thuyết chống lại quan điểm truyền thống tập trung vào cầu của John Maynard Keynes. Theo Wanniski, kinh tế bên cung tập trung vào việc giảm thuế để kích thích đầu tư và tăng trưởng sản xuất, con đường chính để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Wanniski cho biết, dù lý thuyết này nổi tiếng và được nhắc đến nhiều trên báo chí và giới học thuật, việc ứng dụng thực tế còn rất hạn chế. Một số học giả cho rằng thành tựu kinh tế dưới thời Tổng thống Ronald Reagan không hoàn toàn nhờ kinh tế bên cung mà còn do nhiều nhân tố thông thường khác.

Trong cuộc phỏng vấn, Wanniski cũng giải thích về đường cong Laffer nổi tiếng, biểu đồ mô tả mối quan hệ giữa mức thuế suất và số thu ngân sách. Đường cong này cho thấy có hai mức thuế suất khác nhau có thể tạo ra cùng một mức thu ngân sách. Điều này khiến một số nhóm lợi ích đề nghị giảm thuế mà không ảnh hưởng đến ngân sách, tuy nhiên các quan chức thuế thường dè chừng vì khó xác định chính xác mức thuế hiện tại đang ở vị trí cao hay thấp trên đường cong.

Wanniski nhấn mạnh rằng đối với quy mô lớn như GDP toàn cầu, sự khác biệt giữa tăng trưởng 3,1% và 3% là không đáng kể và biến động giá dầu hay hàng hóa qua Eo biển Hormuz không ảnh hưởng rõ rệt đến mức sản xuất toàn cầu. Dự báo tăng trưởng tiếp tục giữ ổn định là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế thế giới vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng dù gặp nhiều thách thức.

Ông cũng cho biết, mức dự báo tăng trưởng được điều chỉnh đều tập trung đồng đều trên các nền kinh tế phát triển và mới nổi, phân bố trong các khu vực châu Á, châu Âu và Mỹ Latinh. Đây là điểm tích cực cho dù các dự báo riêng lẻ của từng nước có thể có sai số lớn hơn.

Một câu hỏi được đặt ra là liệu thế giới có đang đứng trước nguy cơ suy thoái kinh tế mà chưa bị phát hiện bởi các tổ chức như IMF. Wanniski cho rằng điều này có thể xảy ra bởi bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra trong thế giới rộng lớn và đa biến, tuy nhiên những kịch bản khắc nghiệt không phải là cơ sở tốt cho quyết định kinh tế thực tế. Ví dụ, mặc dù có khả năng giá dầu tăng mạnh hay giá trái phiếu chính phủ Mỹ giảm sâu, hầu hết nhà đầu tư và doanh nghiệp không thể đưa ra quyết định dựa trên các tình huống giả định cực đoan.

Ngoài ra, ông cũng đề cập đến khó khăn trong việc áp dụng lại các biện pháp kích thích kinh tế như đã thực hiện trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 và đại dịch Covid-19, do tỉ lệ nợ công tăng cao và áp lực tài chính lớn đối với các chính phủ phát triển. Do đó, khả năng phản ứng linh hoạt và hiệu quả trong trường hợp suy thoái tiềm tàng sẽ bị hạn chế hơn nhiều so với các cuộc khủng hoảng trước đây.

Qua cuộc trao đổi, Wanniski cho rằng các nhà quản lý và doanh nghiệp nên dựa vào dự báo chính thức và phân tích có căn cứ để ứng phó với tình hình kinh tế thế giới thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tin tức theo từng ngày. Mức tăng trưởng GDP toàn cầu ổn định theo IMF là sự khẳng định nền kinh tế có khả năng chịu đựng các cú sốc tạm thời mà không bị suy giảm nghiêm trọng.