Thời điểm mua sắm trong tuần ảnh hưởng thế nào đến chi tiêu thực phẩm tại Tây Ban Nha

Việc đến siêu thị vào thời điểm nào trong tuần không hoàn toàn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí mua sắm, nhưng tâm trạng và cách tiếp cận mua sắm lại có vai trò quan trọng trong quyết định chi tiêu. Sau một ngày làm việc mệt mỏi vào cuối tuần, người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn các món ăn nhanh, đồ ăn vặt hoặc các sản phẩm không có trong danh sách dự kiến, dẫn đến tổng chi phí cao hơn so với mua sắm được chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước.

Theo Cuộc khảo sát Ngân sách Gia đình của Viện Thống kê Quốc gia Tây Ban Nha (INE), trong năm 2025, các hộ gia đình tại nước này chi trung bình 5.626 euro cho thực phẩm và đồ uống không có cồn, tăng 4,4% so với năm trước đó. Đồng thời, chỉ số giá tiêu dùng (IPC) tháng 5 năm 2026 cho thấy mức tăng giá thực phẩm và đồ uống không cồn so với cùng kỳ đạt 2,2%. Các con số này phản ánh áp lực ngày càng lớn lên ngân sách gia đình cũng như tầm quan trọng của việc tổ chức mua sắm hợp lý để tiết kiệm chi phí.

Các chuyên gia như Gemma Reinón thuộc Català Reinón Abogados cho rằng, yếu tố quan trọng không phải là thời điểm trong tuần mà là việc người mua sắm có chuẩn bị kỹ càng hay không. Sự kết hợp giữa vội vàng, mệt mỏi và xu hướng mua sắm theo cảm hứng, đặc biệt vào cuối tuần, thường khiến khách hàng dễ rơi vào trạng thái mua sắm thiếu kiểm soát.

Jordi Català, luật sư chuyên về dân sự và các vấn đề tiêu dùng, nhận định rằng những ngày cuối tuần, đặc biệt là thứ sáu và thứ bảy, thường là lúc người tiêu dùng có xu hướng mua sắm theo cảm xúc cao hơn do vừa trải qua một tuần làm việc căng thẳng và muốn thưởng cho bản thân. Điều này dẫn đến việc thêm vào giỏ hàng các sản phẩm không có trong kế hoạch như đồ ăn nhẹ, đồ ngọt, nước giải khát và các món ăn chế biến sẵn.

Việc mua sắm với danh sách cụ thể và trong trạng thái tâm lý bình tĩnh được các chuyên gia đánh giá là chiến lược hiệu quả để kiểm soát ngân sách. Mua sắm vào các ngày trong tuần, khi tâm trạng tỉnh táo và ít bị áp lực, giúp người tiêu dùng cân nhắc kỹ càng hơn từng quyết định chi tiêu.

Tuy nhiên, các tác động bên ngoài tại siêu thị như vị trí bày trí sản phẩm, chương trình khuyến mãi hoặc các món hàng tại quầy thanh toán cũng có thể khiến khách hàng mua nhiều hơn dự định. Hiện tượng này được nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế hành vi, nơi các kích thích thị giác hoặc quảng cáo có thể dẫn đến quyết định mua hàng không hoàn toàn dựa trên lý trí.

Một trong những sai sót phổ biến là đi mua sắm khi đang đói, bởi cảm giác này làm thay đổi nhận thức về nhu cầu thực phẩm, khiến người mua dễ dàng đưa các sản phẩm có tính hấp dẫn cao, nhiều calo hoặc đồ ăn nhẹ vào giỏ hàng. Nghiên cứu về hành vi cho thấy sự thèm ăn làm tăng xu hướng lựa chọn thực phẩm mang lại sự hài lòng ngay lập tức, dù không phải là lựa chọn kinh tế hay lành mạnh nhất.

Chuyên gia Gemma Reinón khuyên nên tránh mua sắm khi đói hoặc dưới áp lực thời gian, từ đó hạn chế các quyết định cảm tính. Việc lập kế hoạch trước bằng cách lên thực đơn cho các bữa ăn và kiểm tra các thực phẩm trong tủ lạnh giúp giảm thiểu mua sắm dư thừa và đảm bảo chi tiêu hợp lý.

Cách tổ chức danh sách mua sắm cũng cần có cấu trúc rõ ràng theo nhóm hàng như các sản phẩm thiết yếu, hàng tươi sống, đồ dùng vệ sinh và các mặt hàng bổ sung. Việc này tăng khả năng phân biệt giữa nhu cầu thật sự và các món đồ mua thêm không cần thiết.

Về khuyến mãi, Jordi Català lưu ý rằng chỉ nên xem đây là hình thức tiết kiệm khi sản phẩm đó thực sự cần dùng và có thể tiêu thụ trong thời gian hợp lý. Các chương trình giảm giá có thể khiến người tiêu dùng mua quá nhiều hàng không cần thiết, dẫn đến lãng phí và hao tổn ngân sách.

Thống kê của Bộ Nông nghiệp Tây Ban Nha năm 2024 cho biết, lượng thực phẩm và đồ uống bị vứt bỏ tại các hộ gia đình lên tới 1.125 triệu kg hoặc lít, chiếm hơn 3,7% sản lượng mua vào. Điều này cho thấy việc mua nhiều không đồng nghĩa với tiết kiệm nếu phần lớn hàng hóa không được sử dụng.

Mặc dù sự chuẩn bị cẩn thận rất cần thiết, việc lập kế hoạch một cách quá cứng nhắc cũng có thể phản tác dụng, dẫn đến tích trữ không cần thiết hoặc bỏ phí các ưu đãi theo mùa. Thay vào đó, các chuyên gia khuyên nên duy trì một kế hoạch cơ bản nhưng đủ linh hoạt để có thể tận dụng các cơ hội thực sự hợp lý khi mua sắm.

Người mua nên lựa chọn một ngày cố định mua sắm, tránh đi siêu thị khi đang đói, mang theo danh sách cụ thể, so sánh giá theo đơn vị và dành một khoản nhỏ cho những món đồ phụ hợp lý. Mục tiêu không phải là mua hàng giá rẻ nhất luôn luôn, mà là giảm chi tiêu theo cảm tính để quản lý ngân sách hiệu quả hơn.

Như vậy, sự khác biệt trong chi tiêu hàng tuần thường không đến từ một quyết định quan trọng duy nhất mà là kết quả của nhiều lựa chọn nhỏ được thực hiện với sự tỉnh táo và chuẩn bị kỹ càng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.