Iran cảnh báo tiếp tục các đòn tấn công nhằm buộc kẻ thù đầu hàng hoàn toàn

Giới chức Iran mới đây lên tiếng cáo buộc Mỹ liên tiếp phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn được Pakistan làm trung gian, chấm dứt tuần lễ xung đột trước đó. Theo Tehran Times, điều này đã dấn sâu xung đột trên phạm vi rộng từ eo biển Hormuz đến Iraq, làm suy yếu nghiêm trọng khả năng ổn định khu vực Tây Á.

Chỉ huy cấp cao Quân đội Iran, Thiếu tướng Ali Abdollahi, người đứng đầu Tòa trung tâm Khatam al-Anbiya, đã công bố một "phương trình tác chiến mới" sau chuỗi hành động quân sự của Mỹ, trong đó cảnh báo rằng mỗi dân thường Iran thiệt mạng do tấn công của Mỹ sẽ đổi lại cái chết của một binh sĩ Mỹ. Ông nhấn mạnh đây không phải là biện pháp nhất thời trong thời chiến mà là chính sách lâu dài của quân đội Iran.

Trong khi đó, thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, Mohammad Baqer Zolqadr, tái khẳng định rằng các cuộc trả đũa của Iran sẽ tiếp diễn tới khi kẻ thù "đầu hàng hoàn toàn." Ông mô tả mỗi cột khói xuất hiện trên khu vực là biểu hiện của các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng quân sự, an ninh và tài chính Mỹ, đồng thời nhấn mạnh đây là hành động đáp trả các cuộc tấn công làm chết dân thường, trong đó có trẻ em, tại các thành phố miền nam Iran như Minab và Lamerd.

Bên ngoài Iran, những chỉ trích tương tự cũng được các nhân vật quốc tế đưa ra. Cựu nhà đàm phán Israel Daniel Levy cho rằng chính Washington, chứ không phải Tehran, là bên phá vỡ thỏa thuận mà nhiều bên đã ký đầu năm nay. Ông Levy nhấn mạnh nhiều cam kết trọng yếu của Mỹ trong khuôn khổ do phó tổng thống Mỹ JD Vance chủ trì đã không được thực hiện.

Trong số các vi phạm, Levy nêu rõ Mỹ chưa giải phóng các tài sản Iran bị đóng băng và đặt điều kiện đơn phương về đường vận tải thương mại qua eo biển Hormuz, không có trong thỏa thuận ban đầu. Ông cũng tiết lộ rằng Israel từng khuyến khích Mỹ tái áp lực quân sự dựa trên các thông tin tình báo không chính xác về hoạt động hạt nhân và mối đe dọa đối với cựu Tổng thống Donald Trump.

Levy nhận định sự đổ vỡ của thỏa thuận bắt nguồn từ niềm tin sai lầm của Washington rằng việc gia tăng áp lực quân sự có thể buộc Tehran nhượng bộ thêm, mặc cho thay đổi cán cân quân sự sau giai đoạn xung đột.

Cựu người đứng đầu chính sách ngoại giao Liên minh châu Âu Josep Borrell đánh giá chiến dịch quân sự chống Iran không đem lại thành công cho các bên phát động. Ông cho rằng khung ngoại giao sơ bộ đã củng cố vị thế đàm phán của Tehran và lên án việc Israel dựa vào sức mạnh quân sự nhằm thay đổi cán cân khu vực.

Borrell cũng phê phán các nước châu Âu thiếu sức ép ngoại giao đáng kể trong bối cảnh tình hình khu vực trở nên bất ổn, cảnh báo rằng các thỏa thuận ngừng bắn mong manh cùng đàm phán bị đình trệ có thể làm xói mòn triển vọng hòa bình lâu dài.

Trong cuộc xung đột mới đây, các nhà phân tích quân sự nhận xét quân đội Iran đã nâng cao đáng kể năng lực tên lửa. Báo The Guardian dẫn lời Andreas Krieg, Giảng viên King's College London, cho biết Iran đã thực hiện một “cuộc cách mạng thực sự” trong vài năm qua về khả năng dẫn đường chính xác, kết hợp thông tin tình báo, cơ động tên lửa và phối hợp các hệ thống.

Ngoài ra, hệ thống tái nhập có khả năng điều động cùng cảm biến quang học và nhiệt học giúp tên lửa Iran hoạt động hiệu quả hơn trong điều kiện gây nhiễu điện tử. Đánh giá khác ghi nhận dù Mỹ và Israel đã tiến hành nhiều đòn tấn công, khoảng 70% kho tên lửa Iran vẫn được duy trì.

Khi các kho đạn đánh chặn Patriot và THAAD của Mỹ giảm dần, việc bảo vệ các căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng quan trọng ngày càng khó khăn, gây thách thức lớn cho sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực.

Giữa bối cảnh căng thẳng lan rộng, truyền thông địa phương ở Khu vực Kurdistan, Iraq, báo cáo xảy ra các vụ nổ gần Erbil hôm thứ Bảy. Đầu tiên có thông tin về một thiết bị bay không người lái tiến gần sân bay, nơi có căn cứ quân sự Mỹ, nhưng hệ thống phòng không đã đánh chặn kịp thời.

Dù chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm và thông tin về thương vong hay thiệt hại chưa được xác nhận, sự kiện nêu bật mức độ phức tạp và sự không ổn định tiếp tục bao trùm các hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực, khi đối đầu Mỹ-Iran mở rộng sang nhiều tuyến chiến trường khác nhau.

Những diễn biến mới đây cho thấy khoảng cách gia tăng giữa khung ngoại giao sau thỏa thuận ngừng bắn với thực tế chiến trường. Tehran cho rằng các vi phạm của Washington đã làm thỏa thuận mất hiệu lực, trong khi các chính trị gia và chuyên gia phương Tây cũng nghi ngại hiệu quả của chiến lược gây áp lực quân sự tiếp tục.

Cùng lúc đó, các cuộc đối đầu liên tục, tình hình an ninh ngày càng bi quan, cùng các sự cố ảnh hưởng đến lợi ích Mỹ cho thấy xung đột đã bước sang giai đoạn khó lường. Ngoại giao vẫn còn tồn tại nhưng bị đè nặng bởi chuỗi leo thang hành động quân sự phức tạp hơn.