Ngoại trưởng Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận Eo biển Hormuz và phá hoại quyền quản lý của Tehran

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong cuộc phỏng vấn với báo Iran hôm 25/7 khẳng định rằng Điều 5 trong biên bản ghi nhớ hậu chiến tại Eo biển Hormuz quy định rõ ràng trách nhiệm của Iran trong việc khôi phục lưu thông biển qua tuyến đường chiến lược này. Theo ông, nội dung của điều khoản không mơ hồ mà chỉ rõ Iran phải thực hiện các biện pháp cần thiết, bao gồm việc xác định luồng vận chuyển và thực hiện tháo gỡ mìn trong vòng một tháng. Các dịch vụ liên quan đến giao thông trên eo biển sẽ được cung cấp miễn phí trong 60 ngày, sau đó Iran cùng Oman sẽ đàm phán khung quản lý dài hạn.

Araghchi nhấn mạnh: “Điều khoản này hoàn toàn rõ ràng theo quan điểm của chúng tôi.”

Quan chức Iran tố Mỹ đã vi phạm cam kết khi tự ý mở một hành lang vận chuyển phía nam trước khi thời hạn một tháng cho việc thực thi thỏa thuận kết thúc. Ông giải thích rằng, theo Điều 5, Iran có quyền quyết định luồng vận chuyển và cơ chế cần thiết, do đó nếu Mỹ muốn thêm hoặc bãi bỏ lối đi nào phải tham khảo ý kiến Tehran trước.

Ông cho biết lối đi do Iran chỉ định được lựa chọn dựa trên tiêu chí an ninh và an toàn hàng hải, bởi hoạt động tháo gỡ mìn vẫn đang tiến hành thì chưa thể áp dụng đường đi khác. Tuy nhiên, Mỹ đã triển khai hành lang vận chuyển thay thế khoảng 10 ngày sau khi Eo biển Hormuz được mở lại, trong khi vẫn còn hai tuần nữa mới hết hạn thực thi. Tehran đã nhiều lần cảnh báo Washington qua kênh liên lạc trực tiếp sau các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ, cũng như thông qua trung gian Qatar và Pakistan.