Anh xem xét đình chỉ thỏa thuận thương mại với Israel vào mùa hè năm ngoái

Vào mùa hè năm ngoái, chính phủ Anh đã tiến hành một cuộc đánh giá tác động do Bộ Kinh doanh và Thương mại chủ trì nhằm xem xét khả năng tạm dừng thỏa thuận thương mại ưu đãi với Israel. Đây là thỏa thuận hợp tác thương mại được ký kết năm 2019, mang tính kế thừa sau Brexit, trong đó hàng nhập khẩu từ Israel được hưởng ưu đãi về thuế quan và phần lớn được nhập khẩu vào Anh mà không phải chịu thuế.

Đánh giá này nhằm phân tích các hệ quả kinh tế và xã hội có thể phát sinh nếu Anh quyết định đình chỉ thỏa thuận. Các hoạt động đánh giá tác động như vậy thường được tiến hành trong các chính sách thương mại nhằm đưa ra quyết định phù hợp.

Đánh giá cũng được xem là một phản ứng của Anh trước những động thái của chính phủ Israel tại dải Gaza và Bờ Tây bị chiếm đóng. Trong tháng 5 năm ngoái, Anh đã tạm dừng các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại tự do với Israel.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao khi đó, David Lammy, lên tiếng chỉ trích gay gắt các phát ngôn của quan chức Israel liên quan đến việc "làm sạch" Gaza và "hủy diệt phần còn lại" là những nhận xét "kinh tởm" và "đáng ghê tởm".

Mặc dù xem xét khả năng đình chỉ thỏa thuận, song thỏa thuận thương mại ưu đãi giữa Anh và Israel vẫn được duy trì đến nay và chưa bị đình chỉ chính thức. Không có lý do chính thức được công bố về việc tại sao Anh không dừng thỏa thuận này.

Tuy nhiên, vào tháng 10 năm ngoái, Bộ trưởng Thương mại khi đó, Chris Bryant, cho biết tại Hạ viện rằng xuất khẩu sang Israel đang hỗ trợ hàng nghìn việc làm tại Anh. Nếu đình chỉ ưu đãi thương mại sẽ "gây ra những hậu quả không thể đoán trước và gián đoạn kinh tế đáng kể cho các doanh nghiệp Anh".

Chủ tịch Ủy ban Ngoại giao Emily Thornberry kêu gọi Anh nhanh chóng cắt đứt các quan hệ kinh tế với các khu định cư phi pháp của Israel tại Bờ Tây bị chiếm giữ, đồng thời hòa nhập với xu hướng ngày càng tăng từ châu Âu chống lại hoạt động thương mại với các khu định cư này.

Cô cũng nhắc nhở Thủ tướng mới đắc cử Andy Burnham đảm bảo Anh không cung cấp bất kỳ hỗ trợ tài chính hay thương mại nào cho các khu định cư, vốn được cho là củng cố sự chiếm đóng của Israel và làm giảm cơ hội của việc thành lập nhà nước Palestine.

"Lời khuyên của tôi, nếu Andy Burnham muốn lắng nghe, đó là chúng ta nên nhanh chóng tìm cách đảm bảo không đưa bất kỳ khoản tiền, tài nguyên, bảo hiểm, tài chính hay hàng hóa nào hỗ trợ cho việc phát triển các khu định cư phi pháp ở Bờ Tây và không mua bất kỳ hàng hóa nào từ Bờ Tây", Emily Thornberry chia sẻ.

Israel đã mở cuộc chiến tại dải Gaza vào ngày 7/10/2023. Thỏa thuận ngừng bắn được kích hoạt từ ngày 10/10/2025, tuy nhiên, chiến tranh đã cướp đi sinh mạng hơn 73.000 người Palestine và làm bị thương hơn 173.000 người khác theo số liệu từ chính quyền Palestine.

Các nhà chức trách Palestine cho biết Israel vẫn tiếp tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bằng các đợt pháo kích hàng ngày, siết chặt phong tỏa và hạn chế việc tiếp nhận các viện trợ nhân đạo, lương thực và y tế.

Việc Anh cân nhắc tạm dừng thỏa thuận thương mại với Israel đã gây chú ý trong bối cảnh quan hệ hai bên đang chịu nhiều áp lực do các vấn đề nhân quyền và xung đột tại khu vực Trung Đông.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.