Gen Z có lợi thế bất ngờ trong thị trường lao động trí tuệ nhân tạo

Thị trường lao động hiện nay đối với thế hệ Gen Z vốn đã có nhiều thách thức khi số lượng tuyển dụng dành cho sinh viên mới tốt nghiệp giảm khoảng 20% so với trước đại dịch. Kèm theo đó, có quan điểm phổ biến cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm giảm nhu cầu các công việc cấp nhập môn và các nhà tuyển dụng cũng trở nên thận trọng hơn trong việc tuyển dụng nhân lực mới. Tuy nhiên, theo khảo sát mới đây từ Indeed phối hợp cùng YouGov với hơn 1.000 người tìm việc và 300 nhà tuyển dụng tại Mỹ, thực tế lại cho thấy một khía cạnh tích cực mà ít người ngờ tới.

Báo cáo chỉ ra rằng gần 45% nhà tuyển dụng đang tìm kiếm ứng viên có khả năng sử dụng và thành thạo công cụ AI, được gọi là “nhân tài thuần thục AI”. Trong khi đó, chỉ 19% tổng số người lao động tin rằng họ thông thạo AI, nhưng tỷ lệ này ở Gen Z lên đến 35%, cao nhất trong tất cả các thế hệ được khảo sát.

Kyle M.K., cố vấn chiến lược nhân sự cao cấp tại Indeed, nhận định rằng sự mâu thuẫn này đặt ra câu hỏi về định nghĩa thực sự của công việc cấp nhập môn. Trong nhiều trường hợp, những vị trí này được xem là dành cho những người thiếu kinh nghiệm thực tế và chưa từng trải qua các thử thách khó khăn trong công việc. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc họ thiếu thông minh hay kỹ năng. Ngược lại, Gen Z được đào tạo chuyên sâu trong môi trường công nghệ hiện đại, nhiều trường đại học đã đề ra các chương trình học tích hợp AI để chuẩn bị cho sinh viên làm việc trong các ngành nghề sử dụng công nghệ cao.

Ví dụ, tại Georgia Institute of Technology, trường đại học nổi tiếng được Forbes đánh giá cao trong danh sách New Ivies, đã ra mắt chương trình đào tạo phụ đạo AI từ năm 2024. Trường áp dụng công nghệ AI tạo ra các hình mẫu ảo, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng giao tiếp và kỹ thuật như thuyết trình trước nhà đầu tư hay đánh giá kỹ thuật sản phẩm. Việc áp dụng AI không chỉ giúp sinh viên cải thiện năng lực kỹ thuật mà còn phát triển các kỹ năng mềm quan trọng phục vụ làm việc nhóm trong môi trường chuyên nghiệp.

Theo Indeed, chỉ có 32% nhân viên hiện tại khẳng định họ đã được đào tạo bài bản về AI từ phía doanh nghiệp, cho thấy hầu hết công ty còn thiếu các chương trình nâng cao kỹ năng AI cho nhân sự. Kyle M.K. cho biết phần lớn các tổ chức đang gặp phải “sa mạc đào tạo” về AI và chưa thiết lập được hệ thống hạ tầng đủ mạnh để bồi dưỡng năng lực này cho nhân viên.

Ông nhấn mạnh rằng đào tạo AI không nên chỉ là hình thức xem các bài giảng trực tuyến mà cần có hoạt động thực hành, trải nghiệm thực tế giúp người lao động hiểu cách tích hợp AI vào quy trình làm việc. Đồng thời, mỗi bộ phận cần có người có trình độ AI quen thuộc để hỗ trợ, giải đáp thắc mắc. Thực tế, ngay cả các nhà quản lý cũng thường thừa nhận nhân viên trẻ, đặc biệt là nhân sự Gen Z, có kỹ năng AI vượt trội hơn họ.

Trong quá khứ, nhà quản lý thường được chọn từ những người thành thạo công việc chuyên môn và kỹ năng vận hành. Nhưng hiện nay, với sự phát triển của AI, lãnh đạo không chỉ cần kỹ năng chuyên môn mà còn phải biết cách hướng dẫn nhân viên sử dụng công cụ AI và xử lý các vấn đề về đạo đức liên quan đến công nghệ này.

Kyle M.K. nhấn mạnh, trong bối cảnh nhu cầu nhân lực AI ngày càng lớn, các chuyên gia cần chứng minh được khả năng sử dụng AI như công cụ giải quyết vấn đề hiệu quả, kết hợp với phán đoán của con người và thiết kế các quy trình làm việc tự động khi cần thiết. Thay vì xem xét từng bước một trong dự án, họ sẽ phải có tư duy thiết kế quy trình làm việc tự động, khả năng này sẽ ngày càng phổ biến và cần thiết trong tương lai.

Gen Z, với kỹ năng AI vượt trội và sự chuẩn bị kỹ càng từ môi trường giáo dục hiện đại, có thể nắm bắt cơ hội trong thị trường lao động đầy biến động và được săn đón như những nhân tài mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.