Cách xử lý khi bị rắn lục đuôi đỏ cắn đúng cách

Nọc rắn lục đuôi đỏ chứa các protein hoạt tính sinh học và enzyme tại chỗ gây sưng tấy, đau nhức và đôi khi dẫn đến ngộ độc toàn thân với nguy cơ xuất huyết. Tại Nga, tỷ lệ tử vong do rắn lục đuôi đỏ cắn chỉ dao động 0,3-2% khi có can thiệp y tế kịp thời. Tuy nhiên, nguy hiểm nhất là phản ứng sốc phản vệ hoặc suy thận cấp.

Nọc rắn phá hủy hồng cầu, làm rối loạn đông máu, gây tổn thương mô tại vị trí vết cắn dẫn đến hoại tử và chết tế bào. Ngoài ra, nọc còn ảnh hưởng tới nhiều bộ phận như hệ tim mạch, thần kinh, thận, gan và phổi, gây ra các biến chứng nguy hiểm.

Vết cắn có hai dấu răng rõ ràng, xung quanh đỏ lên và sưng to nhanh chóng, kèm theo các vết bầm tím. Lúc đầu có cảm giác đau rát mạnh. Đi kèm là triệu chứng chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh và đổ mồ hôi lạnh.

Sau vài giờ, sưng tấy lan rộng, da đổi màu tím tái và người bệnh có thể sốt, khô miệng, nôn mửa, nước tiểu sẫm màu do hồng cầu bị phá hủy. Tình trạng nghiêm trọng biểu hiện bằng khó thở, phù mặt hoặc cổ, tụt huyết áp và rối loạn ý thức.

Khi phát hiện bị rắn lục đuôi đỏ cắn, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm, gọi cấp cứu và tạo điều kiện để họ nằm nghỉ, cố định vùng bị thương, tháo bỏ đồ trang sức gây siết chặt. Vệ sinh nhẹ nhàng vùng da quanh vết cắn và cho bệnh nhân uống nước lọc.

Không nên hút nọc bằng miệng vì nọc đã thâm nhập sâu vào mô, việc này không chỉ vô hiệu mà còn nguy hiểm do vi khuẩn từ miệng lây truyền vào vết thương và người sơ cứu dễ bị nhiễm độc nếu có vết thương hở trong miệng.

Việc thắt garo là sai lầm nghiêm trọng vì không ngăn được nọc độc di chuyển trong hệ bạch huyết, đồng thời gây thiếu máu nghiêm trọng dẫn đến hoại tử mô và có thể phải cắt bỏ chi. Cấm làm vết thương bằng dao hay đốt nóng vì sẽ làm tổn thương thêm mô và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Uống rượu cũng phải tránh tuyệt đối vì nó làm giãn mạch, thúc đẩy nọc phát tán nhanh hơn, che lấp triệu chứng ngộ độc làm khó đánh giá tình trạng cũng như nguy cơ tương tác thuốc. Không tự ý dùng thuốc hay giảm đau khi chưa có chỉ định y tế.

Bất cứ dấu hiệu nặng nào như sưng lan nhanh trên khớp, khó thở, phù mặt, tụt huyết áp, tiểu ít hay không tiểu, lơ mơ mất ý thức cần được đưa vào viện ngay. Chỉ tại bệnh viện mới có thể đánh giá đúng mức độ nhiễm độc, xét nghiệm và quyết định dùng huyết thanh chống nọc rắn.

Phương pháp điều trị trọng điểm là bất động, hỗ trợ tuần hoàn hô hấp, truyền dịch, chống sốc và dùng thuốc chống dị ứng khi cần thiết. Huyết thanh chống nọc là thuốc đặc hiệu và chỉ được dùng dưới sự giám sát của bác sĩ để tránh phản ứng phụ nặng như sốc phản vệ.

Trẻ em bị cắn nọc độc đe dọa hơn do trọng lượng cơ thể thấp, nồng độ nọc trong cơ thể cao hơn. Người cao tuổi dễ bị biến chứng do bệnh lý tim mạch mạn tính và giảm chuyển hóa thuốc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.