Sáu ứng viên tranh cử tổng thư ký Liên Hợp Quốc đề xuất giải pháp phục hồi uy tín tổ chức

Trong cuộc tranh luận kéo dài gần hai tiếng diễn ra tại Hội trường Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, sáu ứng viên cho vị trí Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc đã tập trung khẳng định vai trò cấp thiết của việc khôi phục niềm tin và tăng cường hiệu quả hoạt động của tổ chức. Sự kiện được phát sóng trực tiếp trên Bloomberg và thu hút sự quan tâm từ nhiều nhà ngoại giao, cán bộ Liên Hợp Quốc cùng các đại diện xã hội dân sự.

Các ứng viên gồm Michelle Bachelet (Chile), Maria Fernanda Espinosa (Ecuador), Rafael Grossi (Argentina), Rebeca Grynspan (Costa Rica), Carolyn Rodrigues-Birkett (Guyana) và Macky Sall (Senegal) cùng cạnh tranh để kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres, người sẽ rời nhiệm sở vào ngày 31/12 tới.

Rebeca Grynspan, người từng đứng đầu Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển, bày tỏ mong muốn trong vòng năm năm tới, Liên Hợp Quốc sẽ lấy lại vị trí trung tâm trong các tiến trình hòa giải trên thế giới. Bà khẳng định mục tiêu là tạo ra kết quả cụ thể trên thực địa, giúp tổ chức này đóng vai trò then chốt trong việc xử lý các xung đột.

Trong khi đó, Macky Sall, cựu tổng thống Senegal, cũng cam kết trong 100 ngày đầu nhậm chức sẽ tập trung khôi phục niềm tin và khiến Liên Hợp Quốc trở nên linh hoạt, hiệu quả, sẵn sàng lắng nghe và hành động để đoàn kết các bên liên quan.

Carolyn Rodrigues-Birkett nhấn mạnh sẵn sàng đương đầu với những thách thức khó khăn nhất mà Liên Hợp Quốc đang đối mặt trên khắp thế giới, từ Iran đến Haiti, Sudan và Cộng hòa Dân chủ Congo. Rafael Grossi, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, đề xuất Tổng Thư ký cần có quyền can thiệp khi bất kỳ thành viên nào kích hoạt chiến tranh hoặc sử dụng hành động gây hấn, nhằm khôi phục vai trò trung gian tin cậy của tổ chức.

Liên Hợp Quốc đang trải qua cuộc khủng hoảng về tài chính và niềm tin, trong đó chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cáo buộc tổ chức tiêu hao nguồn lực không hiệu quả, vượt quá phạm vi hoạt động và thiếu những kết quả theo kỳ vọng. Mỹ mong muốn Liên Hợp Quốc trở lại với mục tiêu cốt lõi là duy trì hòa bình và an ninh, trong khi nhiều quốc gia khác nhấn mạnh sự cân bằng với hai trụ cột còn lại là nhân quyền và phát triển.

Michelle Bachelet khẳng định bà sẽ không chịu khuất phục áp lực từ những quốc gia nhà tài trợ có ảnh hưởng và cam kết phát ngôn với quyền lực đạo đức và trách nhiệm của mình. Cựu chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp Quốc Maria Fernanda Espinosa cũng nhấn mạnh sẽ ưu tiên phòng ngừa xung đột như một nguyên tắc vận hành thực sự, không chỉ là khẩu hiệu, sẵn sàng đặt thiết chế Liên Hợp Quốc vào trạng thái sẵn sàng để giải quyết các cuộc khủng hoảng.

Từng ứng viên đã trải qua ba giờ chất vấn từ đại diện của 193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc. Họ phần lớn thống nhất quan điểm cần tiếp tục cải cách tổ chức và gia tăng sự tham gia trực tiếp của Tổng Thư ký trong các nỗ lực hòa bình trên toàn cầu.

Vào ngày 30/7, 15 thành viên Hội đồng Bảo an sẽ tổ chức phiếu bầu kín đầu tiên để chọn ra ứng viên được ưu tiên. Vòng bầu chọn sẽ tiếp tục cho đến khi có ứng viên nhận đủ 9 phiếu đồng thuận và không bị phủ quyết bởi bất kỳ thành viên thường trực nào gồm Mỹ, Anh, Trung Quốc, Pháp và Nga.

Ứng viên chiến thắng sẽ được đề cử lên Đại hội đồng để chính thức bổ nhiệm, bắt đầu nhiệm kỳ từ ngày 1/1/2027. Một số nhà ngoại giao nhận định Rafael Grossi vẫn là ứng viên được nhắc đến nhiều nhất, nhưng các ứng viên khác như Rebeca Grynspan và Carolyn Rodrigues-Birkett cũng có lượng quan tâm đáng kể.

Có nhiều đồn đoán xoay quanh các ứng viên, trong đó có tên chủ tịch FIFA Gianni Infantino được cho là muốn được một số lãnh đạo như Donald Trump đề cử. Theo truyền thống luân phiên theo khu vực địa lý, lần này khu vực Mỹ Latinh đang mạnh dạn đề xuất ứng cử viên, trong khi Macky Sall là đại diện duy nhất không thuộc vùng này.

Đáng chú ý, nhiều quốc gia đang kêu gọi một phụ nữ trở thành Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc đầu tiên trong lịch sử tổ chức.

Thông qua cuộc tranh luận, các ứng viên đã phác họa những kế hoạch quan trọng nhằm củng cố vai trò và hiệu quả hoạt động của Liên Hợp Quốc trong bối cảnh nhiều thách thức toàn cầu chồng chất.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.