Cuộc tranh luận về người kế nhiệm Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Guterres diễn ra ra sao

Mặc dù Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres không có mặt trong buổi tranh luận tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, những ứng viên kế nhiệm ông cùng chung quan điểm: Liên Hợp Quốc hiện đang bị đặt ở vị trí bên lề trong các xung đột nghiêm trọng nhất thế giới. Rafael Grossi, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và đại diện Argentina, nêu rõ tổ chức này không tham gia vào việc giải quyết các xung đột lớn mà nhân loại đang đối mặt.

Tuy nhiên, Grossi cũng khẳng định vai trò của bản thân trong việc thúc đẩy hòa giải giữa Nga và Ukraine. Ông cho biết đã cùng các bên đạt được sáu thỏa thuận ngừng bắn nhằm bảo trì nhà máy điện nguyên tử Zaporizhzhia, nhờ đó ngăn ngừa một thảm họa hạt nhân lớn.

Từ bốn ứng viên nữ tham gia tranh luận, Rebeca Grynspan, cựu Phó tổng thống Costa Rica và hiện là Tổng thư ký Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), được đánh giá cao nhất. Chuyên gia kinh tế này cũng tham gia vào các nỗ lực hòa giải giữa Nga và Ukraine và từng đóng vai trò quan trọng trong việc ký kết thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc cách đây bốn năm để ngăn chặn khủng hoảng đói toàn cầu.

Grynspan cam kết sẽ thúc đẩy hòa bình thông qua hợp tác thương mại, chống lại các chính sách bảo hộ mậu dịch và thuế quan. Bà mong muốn tạo dựng hình ảnh một Liên Hợp Quốc mạnh mẽ, "lại có tiếng nói tại bàn thương thuyết" sau nhiệm kỳ đầu tiên kéo dài năm năm.

Buổi tranh luận cũng tập trung vào các thách thức nổi cộm như giải pháp đối phó khi các thành viên có quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an bị bế tắc, kế hoạch hành động trong 100 ngày đầu tiên nếu trúng cử, và những cải cách cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của Liên Hợp Quốc.

Trong khi đó, ứng viên nổi tiếng nhất Michelle Bachelet, cựu Tổng thống Chile, được nhận xét có phần lép vế khi trả lời và được xem là khó có cơ hội chiến thắng do lập trường bảo vệ quyền phụ nữ bị chính quyền Mỹ thời Donald Trump phản đối. Ngoài ra, María Fernanda Espinosa, cựu Ngoại trưởng Ecuador, và Macky Sall, cựu Tổng thống Senegal, cũng chưa thuyết phục được khán giả.

Cựu Đại sứ Liên Hợp Quốc của Guyana – Carolyn Rodrigues-Birkett, 52 tuổi, được nhiều nhân viên LHQ trong phòng tranh luận đánh giá tích cực nhất trong số các ứng viên trẻ.

Quyết định chọn người kế nhiệm Tổng thư ký Guterres chủ yếu dựa vào sự đồng thuận của 15 thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Để được chọn, ứng viên cần ít nhất chín phiếu thuận và không bị phủ quyết bởi bất kỳ trong năm nước có quyền phủ quyết. Nhiều khả năng Mỹ, Trung Quốc và Nga sẽ đóng vai trò quyết định trong quá trình này.

Bên cạnh đó, một số người quan ngại rằng mong muốn của Annalena Baerbock, Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, về việc lần đầu tiên có một nữ Tổng thư ký Liên Hợp Quốc có thể sẽ chưa thành hiện thực.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.