Khó khăn trong thu hồi sản phẩm khiến bùng phát cyclospora ở Mỹ thêm bất ổn

Dịch bệnh cyclospora đã làm hàng nghìn người mắc bệnh ở ít nhất 41 bang của Mỹ, với một cụm ca mới gồm 72 người được xác định có liên quan đến nguồn chưa rõ. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang tiến hành điều tra để truy tìm nguồn ô nhiễm. Song song đó, một cuộc điều tra trước đó vẫn đang được thực hiện liên quan đến xà lách iceberg băm nhỏ từ nhà sản xuất lớn Taylor Farms, với cơ sở sản xuất tại Mỹ và Mexico.

Tại Bắc Carolina, các quan chức y tế xác định thêm rau mùi tây và rau mùi cilantro bên cạnh xà lách có thể liên quan đến 561 trường hợp xác nhận trong bang. Katelyn Jetelina, chuyên gia truyền thông khoa học, cho biết số ca bệnh hiện tại rất cao và có ít nhất vài ổ dịch đang diễn ra đồng thời. Bà cũng lên tiếng chỉ trích việc cung cấp thông tin kém khiến cộng đồng và các chuyên gia phải tự dò tìm các manh mối.

Giáo sư Joshua Sharfstein thuộc Đại học Johns Hopkins và từng là phó ủy viên FDA chỉ ra rằng trọng điểm là liệu nguồn ô nhiễm có được kiểm soát kịp thời hay không. Nếu ô nhiễm giới hạn, dịch có thể chấm dứt nhanh chóng; nếu đất hoặc nước vẫn bị ô nhiễm, nguy cơ dịch tiếp tục là rất lớn.

Việc truy vết sản phẩm thực phẩm trong các vụ dịch cyclospora từ trước đến nay vốn rất khó khăn do tính chất phức tạp của loại ký sinh trùng này trong sản phẩm tươi sống. Một quy định mới về truy xuất thực phẩm (Food Traceability Rule) dự kiến có hiệu lực từ tháng 1/2024 nhằm giải quyết vấn đề này đã bị trì hoãn đến đầu năm 2028, trước áp lực từ các nhà cung cấp thực phẩm. Đây là quy định bắt buộc theo Đạo luật Hiện đại hóa An toàn Thực phẩm năm 2011.

Việc thu hồi sản phẩm xà lách iceberg băm nhỏ do Taylor Farms cung cấp diễn ra phức tạp, chưa rõ ràng và nhiều lần thay đổi thông tin. Trước khi FDA chính thức cảnh báo, nhiều doanh nghiệp đã được khuyến cáo không sử dụng sản phẩm này, theo báo cáo của Consumer Reports. Taylor Farms cũng được cho là đã họp với Nhà Trắng và FDA nhằm tỏ rõ sự không liên quan đến dịch bệnh, theo báo New York Times và Bloomberg.

FDA từng cảnh báo tránh ăn xà lách băm nhỏ tại các cửa hàng Taco Bell ở một số bang nhưng không tiết lộ tên nhà sản xuất ban đầu. Taylor Farms sau đó đăng tải trên Facebook phủ nhận liên quan nhưng bài đăng nhanh chóng bị gỡ bỏ. Trang web của hãng vẫn khẳng định không có thu hồi nào đang diễn ra trước khi thông báo thu hồi được đưa ra tối cùng ngày.

Thông báo thu hồi không liệt kê tên thương hiệu mà chỉ sử dụng mã sản phẩm nội bộ, khiến khách hàng, nhà bán lẻ và nhà hàng khó nhận biết. FDA từng thông báo phát hiện cyclospora trong mẫu xà lách không nằm trong danh sách thu hồi, rồi sau đó rút lại thông tin này vì kết quả dương tính giả.

Cho đến ngày thứ Hai, Taylor Farms xác nhận việc thu hồi vẫn có hiệu lực và đã ngừng nguồn cung cấp xà lách iceberg từ khu vực trung tâm Mexico trong mùa vụ hiện tại. Các nhà điều tra cũng đang chạy đua tìm hiểu thực sự đâu là sản phẩm nguyên nhân và thực trạng ô nhiễm.

Quyền lực tập trung ở các nhà sản xuất lớn như Taylor Farms có thể đáp ứng nhu cầu lớn về thực phẩm, nhưng khi xảy ra sự cố, hậu quả có thể ảnh hưởng rộng khắp. Việc rửa rau củ không đủ để loại trừ ký sinh trùng cyclospora, khác biệt rõ rệt so với nguy cơ do vi khuẩn E. coli hay salmonella. Vì vậy, vai trò của hệ thống quản lý và y tế công cộng trở nên thiết yếu.

Katelyn Jetelina nhấn mạnh sự thiếu minh bạch và chính trị hóa vụ việc làm giảm niềm tin công chúng. Bà đánh giá cao sự phối hợp nhanh chóng và minh bạch của chuỗi Taco Bell so với thái độ có phần chậm trễ và thiếu phối hợp của Taylor Farms. Bà đặt câu hỏi về vai trò và sức ép cần có từ phía chính quyền liên bang trong xử lý sự cố.

Cơ quan y tế Mỹ tuyên bố tiếp tục ưu tiên bảo vệ người dân với phản ứng khoa học, phối hợp chặt chẽ với các bang và nhanh chóng công bố các nguồn nguy cơ đã xác định, nhằm giúp người dân chủ động phòng tránh nguy cơ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.