Kwara: Hành Trình Biến Lời Hứa Y Tế Thành Hiện Thực Dưới Thời AbdulRazaq

Kwara từng thuộc nhóm những địa phương mà hệ thống y tế công còn nhiều hạn chế, với hàng thập kỷ thiếu hụt đầu tư khiến nhiều cơ sở y tế trong tình trạng xuống cấp, thiết bị hư hỏng, và nhân viên y tế chịu áp lực làm việc trong điều kiện thiếu thốn. Các dịch vụ chuyên sâu hạn chế, đặc biệt tại khu vực nông thôn, khiến người dân khá giả thường phải tìm đến các bang khác để chữa trị, trong khi những người không đủ khả năng tài chính phải chấp nhận các dịch vụ kém hiệu quả ngay tại địa phương.

Kể từ khi nhậm chức, Thống đốc AbdulRahman AbdulRazaq đã đặt trọng tâm cải tổ hệ thống y tế tỉnh Kwara bằng cách củng cố y tế cơ sở, nâng cấp các bệnh viện tuyến hai, đầu tư trang thiết bị y tế hiện đại, mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và cải thiện điều kiện làm việc cho nhân viên y tế. Các chương trình được tiến hành bài bản, không dựa trên các dự án mang tính quảng cáo mà tập trung vào cải thiện thực chất dịch vụ y tế.

Bên cạnh đó, các bệnh viện đa khoa tại Patigi, Lafiagi, Kaiama, Yashikira, Oro cùng nhiều khu vực khác trong tỉnh cũng được tân trang đáng kể. Bệnh viện Đa khoa Ilorin trước đây đã chuyển đổi thành Bệnh viện Đại học Kwara (KWASUTH), trở thành trung tâm chuyên khoa và nơi đào tạo nhân lực y tế tương lai. Đặc biệt, Khoa Hồi sức cấp cứu được xây dựng theo tiêu chuẩn hiện đại dưới sự khởi công của Đệ nhất phu nhân Nigeria, Thượng nghị sĩ Oluremi Tinubu, là đơn vị hồi sức cấp cứu lớn nhất khu vực Bắc Trung Nigeria, giúp giảm đáng kể các ca chuyển bệnh khẩn cấp ra ngoài tỉnh.

Ban đầu các thiết bị chẩn đoán y tế ở Kwara đã cũ kỹ và không đáp ứng tiêu chuẩn hiện đại. Chính quyền đã quyết định đầu tư mua sắm thiết bị tiên tiến như máy MRI 1.5 Tesla và máy CT scan 160 lát cắt, tăng cường khả năng chẩn đoán các bệnh thần kinh, ung thư, cột sống và các bệnh phức tạp khác. Ngoài ra, các thiết bị siêu âm hiện đại cũng được phân phối đến các cơ sở y tế và Bệnh viện Chuyên khoa Sobi được trang bị thiết bị nhãn khoa mới nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc mắt. Trung tâm Ung thư hiện đại cũng đang được xây dựng hợp tác với ASR Africa để sớm cung cấp dịch vụ chẩn đoán và điều trị ung thư tại chỗ, hạn chế chi phí và khó khăn đi lại cho các bệnh nhân.

Để giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực y tế vốn phổ biến tại nhiều khu vực Nigeria, Kwara đã áp dụng cơ chế trả lương theo cấu trúc CONMESS và CONHESS, kèm phụ cấp rủi ro nhằm nâng cao đời sống và giữ chân nhân viên y tế. Hàng trăm nhân viên y tế các cấp đã được tuyển dụng mới, cùng với kế hoạch tuyển thêm nhân viên điều dưỡng. Đào tạo cũng được chú trọng mạnh mẽ khi nhiều nữ hộ sinh được nâng cao kỹ năng cấp cứu sản khoa cơ bản và chăm sóc sơ sinh, hàng trăm cán bộ y tế được huấn luyện chuyên sâu về dinh dưỡng, tiêm chủng, cải thiện chất lượng dịch vụ, quản lý viêm phổi trẻ em và giám sát dịch bệnh.

Kwara cũng trở thành bang đầu tiên của Nigeria thực hiện chi trả Quỹ Đào tạo Bác sĩ Nội trú từ năm 2025, cam kết phát triển nguồn nhân lực y tế bền vững cho tỉnh.

Chương trình Bảo hiểm Y tế KwaraCare đã giúp hơn 100.000 người dân, đặc biệt là người nghèo và nhóm dễ tổn thương, được tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu mà không phải chịu chi phí trực tiếp quá tải. Các văn phòng bảo hiểm được phân bổ rộng khắp giúp mở rộng tiêu chí bảo hiểm và cải thiện dịch vụ trên toàn tỉnh. Điều này đưa Kwara trở thành một trong những điển hình tiên tiến của Nigeria trong hướng đến bao phủ y tế toàn dân.

Một điểm nhấn khác là chương trình khám chữa bệnh miễn phí và phẫu thuật hàng năm được tổ chức rộng rãi trên toàn tỉnh, với hơn 10.000 người đã được khám, phẫu thuật, nhận thuốc miễn phí và dịch vụ chăm sóc mắt cùng kính mắt tại 16 khu vực hành chính năm 2025. Hệ thống phản ứng khẩn cấp cũng được tăng cường với đội xe cứu thương được triển khai tới từng khu hành chính, phối hợp cùng xe lưu động, mô tô và ứng dụng kỹ thuật số hỗ trợ quản lý, giám sát và nâng cao hiệu quả dịch vụ.

Hiệu quả cải cách y tế tại Kwara không chỉ thể hiện qua các công trình hoàn thiện mà còn qua các chỉ số sức khỏe cải thiện rõ rệt. Tỉnh liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu Nigeria về cung cấp dịch vụ y tế cơ sở, nhiều lần giành giải thưởng Thách Thức Lãnh Đạo Y Tế Cơ Sở và nhận hơn 1,4 triệu USD tài trợ nhằm tiếp tục phát triển y tế. Tỷ lệ tiêm chủng luôn vượt mục tiêu quốc gia, gần nửa triệu trẻ em đã được bổ sung vitamin A và thuốc tẩy giun qua chương trình nhà nước hỗ trợ.

Các chỉ số độc lập cũng cho thấy sự tiến bộ với tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi thấp nhất Nigeria, minh chứng hiệu quả đầu tư chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, dinh dưỡng, tiêm chủng và các can thiệp cộng đồng. Niềm tin từ các đối tác phát triển như Ngân hàng Thế giới và UNICEF ngày càng tăng, khẳng định tính bền vững và chất lượng của các cải cách tại Kwara.

Tháng 5 năm 2025, Thống đốc AbdulRahman AbdulRazaq nhận giải thưởng Dịch vụ Xuất sắc của Hiệp hội Y khoa Nigeria dành cho những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực y tế và phát triển nguồn nhân lực, tiếp nối các giải thưởng quốc gia đã trao cho Kwara về thành tích xuất sắc trong chăm sóc y tế cơ sở và chương trình y tế cộng đồng.

Dù đạt được nhiều thành tựu, Kwara và nhiều địa phương khác vẫn đối mặt với các thách thức lớn trong lĩnh vực y tế như tăng trưởng dân số, tình trạng nhân lực y tế di cư và các mối đe dọa sức khỏe mới nổi. Đầu tư liên tục, đổi mới giải pháp và thích ứng linh hoạt vẫn là yêu cầu bức thiết để xây dựng hệ thống y tế năng động, bền vững.

Theo đó, thành công của Kwara không được đánh giá qua sự vắng mặt của khó khăn mà qua cam kết và hành động phù hợp trong đối mặt với các thách thức. Từ hệ thống y tế cơ sở được phục hồi đến bệnh viện đa khoa được cải tạo, hệ thống hồi sức cấp cứu hiện đại, trang thiết bị tân tiến, chương trình bảo hiểm y tế mở rộng và kết quả chăm sóc sức khỏe được cải thiện rõ nét, Kwara đã chứng minh lãnh đạo quyết tâm có thể làm thay đổi toàn diện ngành y tế giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại quê nhà.

Thành quả bền vững nhất của Chính quyền AbdulRazaq không chỉ là số lượng cơ sở được nâng cấp hay thiết bị công nghệ cao mà chính là sự phục hồi niềm tin của người dân vào hệ thống y tế công ngày một cải thiện, không còn là lời hứa mà đã trở thành hiện thực cho hàng ngàn người dân Kwara.

Hassan Olayinka là chuyên gia bình luận về các vấn đề công ở Ilorin, Kwara State.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.