Phép màu y học: Mô tinh hoàn đã cấy ghép thành công tạo tinh trùng ở bệnh nhân vô sinh

Trong một nghiên cứu đăng tải trên preprint chưa qua phản biện, các bác sĩ Bỉ đã thực hiện thành công ca cấy ghép mô tinh hoàn lấy từ chính bệnh nhân để phát triển tinh trùng mới. Bệnh nhân được lựa chọn là người mắc bệnh hồng cầu hình liềm - căn bệnh có thể gây vô sinh do tổn thương tế bào sinh dục. Kết quả này mở ra hy vọng lớn cho những người bị ảnh hưởng khả năng sinh sản do bệnh hoặc các liệu trình y tế.

Phương pháp này dựa trên việc lấy một phần tinh hoàn từ bệnh nhân khi còn trẻ, cắt nhỏ thành các mảnh nhỏ rồi đông lạnh lưu trữ. Năm 2002, các bác sĩ Bỉ đã bắt đầu triển khai kỹ thuật bảo quản mô tinh hoàn từ các trẻ nam chuẩn bị ứng phó với các liệu trình điều trị nguy cơ gây vô sinh cao. Sau đó, các mô này sẽ được rã đông và cấy lại khi bệnh nhân trưởng thành và sẵn sàng có con.

TS Herman Tournaye - đồng tác giả nghiên cứu và là bác sĩ sản phụ khoa tại Đại học Vrije Brussels, cho biết việc sử dụng mô từ chính người nhận là điều kiện tiên quyết để tránh phản ứng thải ghép. Nếu lấy mô từ người khác, khả năng mô bị đào thải cao, kéo theo thất bại điều trị hoặc phải dùng các biện pháp miễn dịch phức tạp.

Quá trình lưu trữ và kỹ thuật cấy ghép được nhóm nghiên cứu hoàn thiện nhiều năm bằng mô hình động vật trước khi áp dụng trên người. Đến năm 2008, bệnh nhân được lấy mô tinh hoàn để bảo quản. Đến tháng 12 năm 2024, quá trình rã đông và ghép lại đã được tiến hành, trong đó 11 mảnh nhỏ mô tinh hoàn được cấy vào 8 vị trí khác nhau trong bìu của bệnh nhân.

Một năm sau ca phẫu thuật, nhóm nghiên cứu đã lấy mẫu mô ghép và phát hiện mô tinh hoàn hồi sinh sản xuất tinh trùng. Đây là lần đầu tiên trên thế giới, mô tinh hoàn được cấy ghép thành công tạo ra tinh trùng ở người, dù trước đó kỹ thuật này từng thành công trên mô hình chuột.

Emilie Johnson, phó giáo sư tiết niệu tại Đại học Northwestern (Mỹ), đánh giá kết quả có phần thận trọng, cho biết số lượng và hình thái tinh trùng không hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, chuyên gia này khẳng định đây là bước tiến khả quan trong lĩnh vực sinh sản nam giới.

Một điểm hạn chế của phương pháp là mô cấy ghép không kết nối với các đường dẫn tinh bình thường, nên tinh trùng không thể xuất tinh qua đường tự nhiên. Do đó, tinh trùng thu thập bằng sinh thiết sẽ được sử dụng cho phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm.

TS Tournaye nhận định mặc dù phức tạp, đây vẫn là giải pháp ít xâm lấn và chi phí tương đối hợp lý so với các phương pháp hỗ trợ sinh sản khác. Ngoài ra, bệnh nhân trong nghiên cứu không phải lo ngại việc tái phát bệnh ung thư do tình trạng không liên quan đến tế bào ác tính. Các nhà khoa học hy vọng công nghệ này sẽ được mở rộng cho các bệnh nhân ung thư trong tương lai, qua việc kiểm tra kỹ lưỡng các tế bào nguy cơ trước khi cấy ghép.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.