Mối Quan Tâm Đặc Biệt Của Lãnh Đạo Iran Mới Với Chương Trình Hạt Nhân

Theo báo New York Times (NYT) ngày 24/7, dựa trên thông tin từ nhiều quan chức tình báo Mỹ có hiểu biết sâu rộng về Iran, lãnh đạo tối cao mới của Iran, Ayatollah Mozztaba Hāmeinei, thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến việc phát triển các loại vũ khí hạt nhân tiên tiến. Điều này khác biệt rõ rệt so với người tiền nhiệm, Ayatollah Ali Hāmeinei, người được cho là chần chừ trong việc xây dựng năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân.

Mặc dù Mozztaba không xuất hiện nhiều sau khi bị thương nặng trong một cuộc không kích và chưa từng công khai tuyên bố về chương trình hạt nhân, nhưng các dấu hiệu cho thấy Iran đang tăng cường các biện pháp bảo vệ sự an toàn của chương trình này. Một ví dụ nổi bật là việc họ di chuyển các thiết bị ly tâm - thành phần cốt lõi dùng trong quá trình làm giàu uranium - đến khu vực gọi là "Pickaxe Mountain" (Núi Cái Cuốc), một khu vực hầm ngầm sâu dưới lòng đất.

"Pickaxe Mountain" nằm cách cơ sở hạt nhân Natanz khoảng 2 km và được xây dựng như một cơ sở thay thế sau khi Natanz chịu thiệt hại nặng do vụ nổ vào năm 2020. Các đường hầm được đào dưới lòng đất với độ sâu từ 90 đến 140 mét, giúp chống chịu tốt trước các cuộc tấn công bằng vũ khí truyền thống. Tuy nhiên, lo ngại vẫn tồn tại về khả năng bị tấn công bởi lực lượng đặc nhiệm hoặc binh sĩ mặt đất của Mỹ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đây đã cảnh báo sẽ tiến hành một đòn tấn công mạnh mẽ nhằm vào khu vực này, thể hiện sự tập trung cao độ của Washington trong việc ngăn chặn sự phát triển vũ khí hạt nhân Iran.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran không chỉ dừng lại ở lĩnh vực hạt nhân mà còn lan rộng ra khu vực eo biển Hormuz, nơi có vị trí chiến lược đối với giao thương dầu mỏ toàn cầu. Quân đội Mỹ, thông qua Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM), cho biết họ đã tấn công khoang động cơ của tàu chở dầu Iran mang tên M/T Rabin khi tàu này cố vượt qua tuyến phong tỏa ngoài vịnh Oman vào ngày 24/7.

Đây là lần thứ hai kể từ khi Mỹ tái thiết lập phong tỏa biển vào ngày 15/7 mà một tàu dầu Iran bị chặn lại. Trước đó, tàu Belmah cũng bị ngăn chặn khi hướng đến đảo Kharg, một trung tâm xuất khẩu dầu của quốc gia này. Mỹ khẳng định hành động tấn công tàu Rabin là do thủy thủ đoàn không tuân thủ cảnh báo từ lực lượng Mỹ.

Những diễn biến này cho thấy sự leo thang nguy hiểm tại eo biển Hormuz, làm gia tăng nguy cơ xung đột trong khu vực vốn đã tồn tại nhiều điểm nóng chính trị và quân sự.

Việc Iran tập trung phát triển chương trình hạt nhân cùng với các động thái quân sự tại eo biển Hormuz phản ánh một giai đoạn căng thẳng mới trong quan hệ Mỹ-Iran, khiến cộng đồng quốc tế phải theo dõi sát sao các diễn biến tiếp theo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.