Đêm tiệc Gatsby: Ngọc trai, sequin và âm nhạc jazz trong sân vườn xa hoa

Tiểu thuyết "The Great Gatsby" của Francis Scott Fitzgerald mở ra một thế giới tiệc tùng phồn hoa trong nước Mỹ thập niên 1920, thời kỳ cấm rượu vẫn đang được áp dụng (1920-1933). Trên bán đảo giả tưởng West Egg ở Long Island, chủ nhân Jay Gatsby tổ chức những đêm tiệc liên tiếp trong khu biệt thự xa hoa, với thực đơn phong phú gồm canapé, đùi giăm bông ướp gia vị, salad được trang trí cầu kỳ, heo quay bọc bánh ngàn lớp và gà tây được nướng vàng ươm. Những bữa tiệc này là nơi hội tụ của đám đông không mời, chẳng biết rõ ai là chủ nhân, nhưng lại mê mẩn những ly rượu bất hợp pháp và không khí náo nhiệt dưới bầu trời mùa hè đầy sao.

Bữa tiệc diễn ra trong không gian rộn ràng, với âm thanh thì thầm, tiếng mở sâm panh và sự hòa quyện của nhiều nhóm khách giao lưu thân mật. Dưới ánh trăng đêm thứ bảy, một dàn nhạc tạo nên điệu nhạc jazz đặc trưng thời đại lúc bấy giờ, làm tăng thêm sức sống phấn khích cho sự kiện. Khách dự tiệc đắm mình trong niềm vui sống, tạo nên một hình ảnh sống động về văn hóa và xã hội thập niên 20 ở Mỹ.

Cuốn tiểu thuyết tập trung vào nhân vật kể chuyện Nick Carraway, một người hàng xóm của Gatsby, vốn được xem là một người kể chuyện không hoàn toàn đáng tin. Qua góc nhìn của Nick, độc giả bị cuốn vào những bí ẩn: chẳng hạn nguy cơ về lai lịch thực sự của Gatsby và liệu quá khứ có thể được sửa chữa hay không.

Jay Gatsby tiêu tốn tài sản khổng lồ để tổ chức những bữa tiệc xa hoa, hy vọng níu kéo Daisy Fay – người tình cũ đã từng hẹn ước với ông trước khi chiến tranh thế giới thứ nhất gọi anh nhập ngũ. Tuy nhiên, Gatsby đứng xa lánh đám đông, quan sát mà không hòa nhập, như một người hoài niệm tâm trạng pha trộn giữa sự cô đơn và phấn khích lạ lùng, như được nhà văn Rodrigo Fresán mô tả trong "El pequeño Gatsby. Apuntes para la teoría de una gran novela."

Tác phẩm "The Great Gatsby" đã được chuyển thể thành phim nhiều lần, trong đó hai phiên bản nổi bật ghi dấu trong tâm trí là bộ phim do Jack Clayton đạo diễn năm 1974 với sự tham gia của Robert Redford, và phiên bản năm 2013 của Baz Luhrmann với Leonardo DiCaprio trong vai chính.

Trong cả hai phim, cảnh tiệc tùng được tái hiện với cảnh tượng hoành tráng: những điệu nhảy bất tận, sự hiện diện của các phục vụ với mũ và đồng phục đặc trưng, xe limousine sang trọng, ly rượu vỡ tung, tiếng cười giòn tan cùng những lời đàm tiếu trong đêm. Không gian được trang trí công phu với rèm cửa, trang phục và phụ kiện đi kèm như băng đô và điếu thuốc trên môi các quý cô thời thập niên 20.

Tuy cùng thiết lập bối cảnh phồn hoa, mỗi phiên bản lại mang đến cảm nhận khác biệt. Phiên bản 1974 có cách thể hiện tinh tế, thanh lịch và trung thành hơn với câu chuyện gốc, khiến người xem cảm nhận được sự cô đơn ẩn sau vẻ hào nhoáng của Gatsby do Robert Redford thủ vai. Âm nhạc trong phim cũng có những chi tiết nhẹ nhàng, nổi bật âm thanh của các chuỗi ngọc trai và sequin rung lên theo điệu nhạc jazz của các cô gái flapper.

Ngược lại, bản 2013 lại là một màn trình diễn thị giác mãn nhãn, pha trộn cả nhạc hip-hop không phù hợp thời đại để tạo sự mới lạ và hấp dẫn. Vai Gatsby do DiCaprio thể hiện lột tả sự dễ tổn thương và ngây thơ như một đứa trẻ giả làm người trưởng thành. Cả hai phiên bản đều có điểm chung là thêm vào trong cảnh vườn một đài phun nước hoành tráng, vốn không tồn tại trong truyện, nơi các khách mời rượu say có thể giải nhiệt.

Trong tiểu thuyết, có một hình ảnh biểu tượng quan trọng là hồ bơi đá cẩm thạch nơi Gatsby tắm lần cuối cùng, mang theo chiếc phao bơi. Cảnh mùa thu bắt đầu với ánh nắng vàng, báo hiệu sự tàn úa của cả mùa hè, tuổi trẻ và giấc mơ Mỹ đầy hứa hẹn nhưng thất bại của nhân vật chính.

James Gatz, xuất thân từ gia đình nông dân nghèo ở Bắc Dakota, không thuộc về tầng lớp "careless people" (những người vô tâm phá hoại và che đậy bằng tiền bạc). Hình ảnh vòng tròn đỏ nhẹ nhàng hiện trên mặt nước như một dấu hiệu của bi kịch không thể tránh được, cùng với câu nói vang vọng: “Phúc cho những người chết dưới cơn mưa”, tạo nên kết thúc đầy u buồn cho câu chuyện.

Đó là bức tranh cảm xúc và xã hội phong phú mà Fitzgerald vẽ nên, phản ánh một thời kỳ biến động trong lịch sử Mỹ cũng như những khía cạnh sâu sắc về giấc mơ, tình yêu và sự hoài nghi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.