Thỏa thuận Washington không tạo nên sự lắng dịu trong căng thẳng khu vực

Thỏa thuận kiến tạo tại Washington nhằm giải quyết xung đột giữa Kinshasa (Cộng hòa Dân chủ Congo) và Kigali (Rwanda) hiện đang bế tắc, đặc biệt về vấn đề xử lý lực lượng FDLR và rút quân Rwanda. Trong một buổi trao đổi trực tuyến do Stanis Bujakera Tshiamala tổ chức, giáo sư Bob Kabamba đã thẳng thắn cho rằng các cuộc xung đột sẽ còn kéo dài và không có dấu hiệu giảm nhiệt.

Ông nhấn mạnh nguyên nhân không nằm ở các văn bản thỏa thuận mà sâu xa hơn là ở con người và cơ chế lãnh đạo trong khu vực.

Thời kỳ ngoại giao đỉnh cao và sự tan vỡ của cơ chế hợp tác

Theo chuyên gia này, trước đây khi lãnh đạo các quốc gia trong khu vực như Mobutu của Congo, Kayibanda và Michombero của các nước láng giềng có sự thống nhất, những vấn đề phức tạp đã được xử lý hiệu quả thông qua các cuộc đối thoại cấp cao, mang tính chất định hướng nhưng hữu ích. Ông dẫn chứng thông qua các giai đoạn lãnh đạo như sự hợp tác của Mobutu, Habyarimana, Bagaza và Buyoya, khi đó các nhóm vũ trang xuyên biên giới không được dung thứ và bị ngăn chặn kịp thời.

Tuy nhiên, cơ chế ngoại giao này đã bị phá vỡ do sự thay đổi thế hệ lãnh đạo mới. Các thỏa thuận truyền thống không còn được duy trì khiến mỗi quốc gia tiến hành xử lý vấn đề theo cách riêng của mình.

Cuộc đối đầu bất cân xứng giữa Rwanda và Congo

Giáo sư Bob Kabamba phân tích hiện trạng xung đột theo chiều hướng bất cân xứng: Rwanda chủ yếu áp dụng biện pháp quân sự để giải quyết các vấn đề có liên quan. Trái lại, Cộng hòa Dân chủ Congo thiếu các phương tiện quân sự tương đương nhưng sử dụng chiến dịch tuyên truyền quốc tế chống Rwanda như một công cụ đối phó.

Điều này dẫn đến việc hai bên liên tục dùng các hình thức tác động khác nhau để gây thiệt hại cho nhau, khiến cho tình hình leo thang chứ không có dấu hiệu giảm căng thẳng.

Hy vọng hòa bình vẫn phụ thuộc vào lãnh đạo tương lai

Chuyên gia nhấn mạnh rằng giải pháp thực sự chỉ khả thi nếu các nhà lãnh đạo mới trong khu vực xây dựng quan hệ dựa trên nền tảng giải quyết các vấn đề chung. Nếu điều này xảy ra, khu vực sẽ có cơ hội hòa bình và ổn định trở lại, như đã từng diễn ra trước khi xảy ra cuộc diệt chủng năm 1994.

Bob Kabamba nhắc lại rằng lịch sử khu vực từng chứng kiến giai đoạn hòa bình kéo dài nhiều năm trước khi bị gián đoạn bởi các biến cố nghiêm trọng dẫn đến tình trạng bất ổn hiện nay.

Như vậy, triển vọng hạ nhiệt căng thẳng giữa Kinshasa và Kigali là khá xa vời khi mà cơ chế lãnh đạo cũ không còn và các bên vẫn sử dụng các phương tiện đối đầu riêng biệt.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Thỏa thuận Washington chưa thể đưa đến sự hạ nhiệt trong xung đột giữa Kinshasa và Kigali.
  • Sự thay đổi thế hệ lãnh đạo đã phá vỡ cơ chế ngoại giao hiệu quả trước đây tại khu vực Đại Hồ.
  • Rwanda chủ yếu sử dụng biện pháp quân sự, trong khi Congo triển khai chiến dịch tuyên truyền quốc tế chống lại Rwanda.
  • Tình hình căng thẳng được duy trì do mỗi bên áp dụng các công cụ khác nhau để đối phó lẫn nhau.
  • Hòa bình bền vững chỉ có thể thực hiện khi các nhà lãnh đạo mới duy trì mối quan hệ hợp tác giải quyết vấn đề chung.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.