Bob Kabamba Kazadi nhận định cơ chế chính trị Congo chịu ảnh hưởng cá nhân lãnh đạo

Trong cuộc đối thoại trực tuyến Space live do Stanis Bujakera Tshiamala tổ chức ngày 24/7/2026, giáo sư khoa học chính trị Bob Kabamba Kazadi từ Đại học Liège đưa ra cái nhìn sâu sắc về các cuộc đối thoại chính trị diễn ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo (RDC) kể từ hội nghị Sun City. Ông chỉ ra rằng khác với các nền chính trị ổn định nơi nhà nước giữ vị thế độc lập với người lãnh đạo, tại RDC, chế độ chính trị đồng nhất với cá nhân người đứng đầu.

Điều này dẫn đến hệ quả là khi nhiệm kỳ tổng thống gần kết thúc, đặc biệt khi hiến pháp quy định giới hạn thời gian giữ chức, xuất hiện xu hướng các lãnh đạo cố gắng duy trì quyền lực thay vì chuẩn bị cho sự chuyển giao. Đây cũng là nguyên nhân chính thúc đẩy việc tổ chức các cuộc đối thoại và hội nghị, không nhằm giải quyết mâu thuẫn triệt để mà để tạo ra các quy tắc tạm thời nhằm giảm nhiệt tình hình chính trị và xã hội.

Tham gia buổi Space live hôm thứ Sáu, giáo sư Kabamba Kazadi nhấn mạnh cách thức đối thoại chính trị tại Congo thường được tận dụng để kéo dài thời gian nắm quyền. Thay vì thực sự tháo gỡ cuộc khủng hoảng chính trị, các cuộc họp này hướng về việc xây dựng sự đồng thuận đủ để làm dịu các áp lực từ dư luận và các lực lượng đối lập, qua đó giúp chính quyền hiện tại vượt qua mốc kết thúc nhiệm kỳ.

Quan điểm này phác họa một mô hình chính trị đặc thù, trong đó quyền lực cá nhân được coi trọng hơn chế độ pháp quyền. Theo giáo sư, đây là một nguyên nhân khiến các cuộc đối thoại từ năm 2013 và 2016 không thể mang lại sự đổi mới chính trị mà chỉ là bước chuẩn bị cho sự tiếp tục cầm quyền của cùng một nhóm hay cá nhân.

Cơ chế vận hành như một công cụ trượt nhiệm kỳ khiến chính trường Congo nhiều lần rơi vào tình trạng bế tắc và căng thẳng. Việc thiếu sự chuyển giao quyền lực minh bạch không chỉ gây bất ổn chính trị mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của người dân với nhà nước và các định chế dân chủ.

Phân tích của Bob Kabamba Kazadi mở ra ánh nhìn quan trọng về nguyên nhân sâu xa đằng sau các cuộc đối thoại chính trị và cách thức mà quyền lực được duy trì bằng các thủ thuật về luật pháp và đồng thuận giả tạo. Điều này cũng chỉ ra thách thức lớn trong việc xây dựng thể chế chính trị vững mạnh và công bằng tại Congo.