Ảnh ghép Martin Fayulu và Joseph Kabila gây hiểu lầm tại Cộng hòa Dân chủ Congo

Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, các đảng đối lập đã lên kế hoạch tổ chức biểu tình vào ngày 22/7 nhằm phản đối dự thảo sửa đổi Hiến pháp có thể mở đường cho Tổng thống Félix Tshisekedi tiếp tục nhiệm kỳ thứ ba. Trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh được cho là cuộc gặp giữa lãnh đạo đối lập Martin Fayulu và cựu Tổng thống Joseph Kabila, nhằm chuẩn bị cho cuộc biểu tình nhưng đã bị phát hiện là sản phẩm của kỹ thuật ghép ảnh, có sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Người thân của ông Kabila xác nhận rằng hai nhân vật không gặp nhau vào ngày 6/7 như bức ảnh giả mạo và các kênh truyền thông chính thức của Fayulu hay Kabila cũng không có bất cứ thông tin nào về cuộc gặp mặt này. Việc lan truyền ảnh ghép đã gây ra nhiều tranh luận gay gắt trong dư luận, đặc biệt khi hình ảnh ông Kabila đang bị xem là nhân vật gây tranh cãi liên quan tới xung đột với nhóm M23 ở miền Đông nước này.

Ông Félix Tshisekedi, nắm quyền từ năm 2019, sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2028 và theo quy định hiện hành không được tái tranh cử. Tuy nhiên, dự thảo luật gần đây tại Quốc hội mở khả năng sửa đổi quy định về thời hạn và số lần nhiệm kỳ tổng thống, có thể tạo điều kiện cho ông tiếp tục tại vị. Đối lập trong liên minh C64 đã phản ứng mạnh mẽ, xem đây là nỗ lực kéo dài quyền lực bất hợp pháp.

Sự xuất hiện của hình ảnh ông Fayulu bên cạnh ông Kabila, nhân vật đang đối diện với nhiều cáo buộc trong cuộc khủng hoảng an ninh ở miền Đông Congo, đã khiến nhiều người phản đối và cho rằng đây là sự liên minh "độc hại" làm suy yếu tinh thần đoàn kết quốc gia.

Nghiên cứu hình ảnh ngược đã cho thấy bức ảnh của ông Fayulu gốc được chụp ngày 4/7 tại Kinshasa cùng một nhân vật khác, không phải Kabila, trong khi bức ảnh của ông Kabila dùng trong ảnh ghép là hình ảnh từ năm 2021 khi ông hồi phục sau tai nạn giao thông, với các đặc điểm như băng ca trên tay trái được loại bỏ kỹ thuật số để tạo sự liền lạc giả tạo.

Barnabé Kikaya, người thân cựu Tổng thống Kabila, khẳng định bức ảnh xuất phát từ cảnh ông Kabila tiếp khách sau tai nạn. Phân tích của công cụ nhận biết AI của OpenAI phát hiện dấu hiệu hình ảnh tạo bằng trí tuệ nhân tạo với watermark SynthID được Google gắn vào để đánh dấu nội dung do máy tạo ra.

Phản bác thông tin về cuộc gặp mặt, người thân ông Kabila lưu ý ông Fayulu vào ngày 6/7 đang có mặt tại Bujumbura, Burundi, tham gia các cuộc tham vấn do Tổng thống Évariste Ndayishimiye chủ trì liên quan tới tình hình chính trị và an ninh tại RDC. Ông Kabila không được mời nên hai bên không thể gặp nhau tại đây.

Trước áp lực từ các lực lượng đối lập và tôn giáo, Tổng thống Tshisekedi ngày 17/7 đã tuyên bố tổ chức một hội nghị đối thoại quốc gia nhằm củng cố sự đoàn kết dân tộc, mở cửa cho các phe phái đối diện tham gia. Đây là bước đi được kỳ vọng làm dịu tình hình căng thẳng, trước đó các cuộc biểu tình đã bị đàn áp dữ dội với thương vong rất đáng kể.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.