Bắt nguồn từ nghiên cứu cá voi mắc cạn ở Florida

Cá voi tinh trùng lùn (Kogia breviceps) là một trong những loài cá voi khó tiếp cận và nghiên cứu nhất trên thế giới do thói quen sinh sống xa bờ, di chuyển theo nhóm nhỏ và lặn sâu hàng trăm mét để săn mồi. Vì vậy, phần lớn kiến thức về chúng đến từ những trường hợp cá voi bị mắc cạn dọc bờ Đại Tây Dương của Florida. Từ năm 1999 đến 2020, đã có tổng cộng 59 cá thể cá voi tinh trùng lùn được ghi nhận mắc cạn tại đây, với khoảng 80% trong số đó được khám nghiệm tử thi kỹ lưỡng, tạo cơ sở dữ liệu sâu rộng dành cho việc nghiên cứu.

Trong quá trình phân tích mô dạ dày của bốn cá thể cá voi, các nhà khoa học tình cờ phát hiện những vi khuẩn hình xoắn lạ nằm trong mô dạ dày. Qua các xét nghiệm phân tử và giải trình tự DNA, ba chủng vi khuẩn Helicobacter mới lần đầu tiên được xác định và đặt tên lần lượt là Kogia Helicobacter 1, Kogia Helicobacter 2 và Kogia Helicobacter 3. Đây là phát hiện đầu tiên ghi nhận sự tồn tại của những chủng vi khuẩn này trong loài cá voi tinh trùng lùn.

Ý nghĩa khoa học của phát hiện

Vi khuẩn thuộc chi Helicobacter nổi tiếng nhất với loài Helicobacter pylori, gây viêm dạ dày mãn tính và loét dạ dày ở người, thậm chí có thể dẫn đến ung thư dạ dày. Các loại vi khuẩn tương tự cũng đã từng được tìm thấy trong cá heo, cá nhà táng và các động vật biển có vú khác. Phân tích di truyền cho thấy hai trong số ba chủng vi khuẩn mới ở cá voi tinh trùng lùn có quan hệ gần gũi với các loài Helicobacter từng phát hiện ở cá heo, cá nhà táng và người. Chủng thứ ba thuộc nhóm tiến hóa riêng biệt, cho thấy còn nhiều vi khuẩn biển chưa được khám phá.