Khói cháy rừng lan rộng hơn 20 tiểu bang Mỹ, bác sĩ cảnh báo nhóm nguy cơ cao

Hiện tại, hơn 180 đám cháy rừng đang bùng phát tại Ontario và gần 850 đám cháy đang hoạt động trên toàn Canada, theo dữ liệu từ NASA. Khói từ các đám cháy này đang tràn sang nhiều khu vực ở Mỹ, đặc biệt là vùng Trung Tây và Đông Bắc, với hơn 20 tiểu bang bị ảnh hưởng. Điều này khiến các cơ quan quản lý môi trường và y tế đưa ra nhiều cảnh báo về chất lượng không khí ở các nơi chịu ảnh hưởng.

Hình ảnh từ vệ tinh NOAA-21 cho thấy khói dày đặc lan tỏa từ Canada qua các khu vực phía đông của Mỹ, bao phủ cả bầu trời tại các thành phố lớn như New York, làm giảm tầm nhìn và tạo nên không khí mù sương màu cam đặc trưng.

Bác sĩ Fernando Safdie, chuyên gia phẫu thuật nội soi và chuyên về ung thư phổi tại Miami Beach, Florida, nhấn mạnh nguy cơ từ các hạt bụi siêu mịn PM2.5 có kích thước nhỏ hơn 30 lần so với sợi tóc người. Các hạt bụi này có thể xâm nhập sâu vào phổi, thậm chí đi vào hệ tuần hoàn máu, gây kích ứng và viêm nhiễm.

Bên cạnh bụi mịn, khói còn chứa các loại khí kích thích có thể gây ra các triệu chứng như mắt cay, chảy nước mắt, đau họng, chảy nước mũi, ho, cũng như các biểu hiện nghiêm trọng hơn như tức ngực, khó thở, thở khò khè, mệt mỏi và tim đập nhanh.

Người mắc các bệnh lý hô hấp như hen suyễn, COPD, viêm phế quản mãn tính có nguy cơ tái phát hoặc nặng hơn khi tiếp xúc với khói cháy rừng. Tổ chức Tim mạch Mỹ cảnh báo khói cũng làm gia tăng các hiện tượng như suy tim, rối loạn nhịp tim, tai biến mạch máu não, thuyên tắc phổi.

EPA cũng cho biết phơi nhiễm ngắn hạn với bụi PM2.5 có thể làm trầm trọng thêm các bệnh về tim và tăng nguy cơ tử vong sớm. Phơi nhiễm lâu dài có liên quan đến nguy cơ ung thư phổi, suy giảm nhận thức, các biến chứng thai kỳ như sinh non và cân nặng thai thấp.

Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao nhất do phổi của các em còn đang phát triển và lượng không khí hít vào trên kích thước cơ thể lớn hơn người lớn. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, bệnh nhân tim phổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu cũng nằm trong nhóm dễ bị tổn thương.

Những người làm việc ngoài trời, do thời gian tiếp xúc lâu với không khí bị ô nhiễm, cũng cần phải thận trọng.

Bác sĩ Safdie cảnh báo hiện tượng ô nhiễm không khí không phải lúc nào cũng dễ nhận biết bằng mắt thường, do vậy người dân nên chủ động kiểm tra chất lượng không khí qua các trang như AirNow.gov trước khi ra ngoài.

Các cơ quan CDC và EPA khuyên mọi người đặc biệt là nhóm nhạy cảm nên ở trong nhà, đóng cửa và bật máy điều hòa hoặc hệ thống HVAC ở chế độ tuần hoàn, sử dụng máy lọc không khí có bộ lọc HEPA, tránh các hoạt động làm tăng ô nhiễm trong nhà như đốt nến, hút thuốc hoặc nấu nướng trong thời gian ô nhiễm cao.

Việc đeo khẩu trang N95 khi bắt buộc phải ra ngoài là giải pháp giúp lọc phần lớn các hạt bụi mịn độc hại. Ngoài ra, hạn chế tập thể dục nặng ngoài trời cũng là cách giảm thiểu lượng bụi hít vào phổi.

Bác sĩ người Miami Beach khuyên rằng nếu gặp các triệu chứng khó thở không giảm khi nghỉ ngơi, ho kéo dài, thở khò khè, tức ngực, chóng mặt hoặc tim đập nhanh, nên lập tức tìm đến cơ sở y tế để được chăm sóc kịp thời.

Những người bị hen hoặc COPD cần tuân theo kế hoạch điều trị của bác sĩ và không nên chần chừ sử dụng thuốc cắt cơn hoặc gọi cấp cứu khi triệu chứng nặng lên.

Dù tiếp xúc ngắn hạn với khói thường không gây tổn thương lâu dài, nhưng những trường hợp tiếp xúc với nồng độ rất cao, như lính cứu hỏa làm việc ngay khu vực cháy, có thể gặp các vấn đề mãn tính. Người bình thường có khả năng chỉ trải qua các triệu chứng cấp tính tạm thời.

Để bảo vệ sức khỏe, việc theo dõi tình hình cháy rừng và chất lượng không khí nhằm có các biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết trong bối cảnh hiện tại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.