Chiến lược đánh thức thị trường gia công Trung Quốc của CEO Black Lake: dùng shipper giao đồ ăn làm đội ngũ bán hàng

Zhou Yuxiang, nhà sáng lập và CEO của Black Lake Technologies có trụ sở tại Thượng Hải, đã đưa ra một phương pháp tiếp cận không truyền thống nhằm đưa các giải pháp tự động hóa bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đến với hàng triệu nhà máy gia đình trên khắp Trung Quốc: tuyển dụng các nhân viên giao đồ ăn làm đội ngũ bán hàng. Đội ngũ này gồm hơn 420 người được tuyển từ nhiều thành phố công nghiệp khác nhau và trải qua khóa huấn luyện kéo dài năm ngày để hiểu cách AI giải quyết các vấn đề cụ thể trong sản xuất.

Theo Zhou, các nhân viên giao đồ ăn vốn am hiểu đường phố và linh hoạt trong tiếp cận. Họ biết cách tương tác với bảo vệ bằng cách tặng một điếu thuốc, tránh chó giữ và tìm lối vào phụ để gặp chủ nhà máy, tận dụng đặc thù công việc giao hàng trong nhà máy. Trong khi đó, các sinh viên tốt nghiệp đại học thường ngại ngần và khó tiếp cận các chủ xưởng.

Ra đời năm 2016, Black Lake đã xây dựng được mạng lưới phục vụ 35.000 khách hàng là các nhà máy, trong đó 95% là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công ty cũng được International Data Corporation công nhận là nhà cung cấp phần mềm quản lý sản xuất dựa trên đám mây hàng đầu tại Trung Quốc đại lục. Thành công này giúp Zhou được mời gặp Thủ tướng Lý Khắc Cường vào tháng 10 năm ngoái để trình bày về ứng dụng AI trong số hóa ngành sản xuất – xương sống của nền kinh tế Trung Quốc, nhất là trong chiến lược tự lực công nghệ của kế hoạch 5 năm mới.

Black Lake đặt mục tiêu giúp gần 5 triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa trong sản xuất trở nên linh hoạt, đáp ứng nhanh với nhu cầu thị trường. Năm 2021, công ty ra mắt các sản phẩm dành riêng cho nhóm khách hàng này, ban đầu là sáng kiến xã hội nhưng giờ đã trở thành lĩnh vực kinh doanh sinh lời với tốc độ tăng trưởng hơn 100% mỗi năm trên nền tảng phần mềm dưới dạng dịch vụ đám mây.

Tại Diễn đàn Nusa Dua ở Bali, Zhou cho biết Black Lake sẽ mở rộng thị trường sang Indonesia, Thái Lan, Việt Nam và Philippines trong năm nay. Hiện công ty được định giá hơn 7 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1 tỷ USD). Mặc dù chưa xác nhận kế hoạch niêm yết tại Hong Kong, Zhou nhận định thành phố là trung tâm tài chính hấp dẫn với các nhà đầu tư quốc tế thông minh, có tầm nhìn dài hạn, và đang hợp tác với hai trường đại học ở Hong Kong trong nghiên cứu AI và chuỗi cung ứng.

Black Lake đang mở rộng từ các khu công nghiệp duyên hải truyền thống như đồng bằng sông Dương Tử và sông Châu Giang vào các tỉnh nội địa như Tứ Xuyên, Hà Bắc và Hồ Bắc. Zhou lưu ý thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh giúp người tiêu dùng Trung Quốc có tiếng nói mạnh mẽ hơn về sở thích sản phẩm, đòi hỏi chuỗi cung ứng có khả năng đáp ứng ngay lập tức với thay đổi nhanh và nhu cầu tiêu chuẩn cao.

Ông cũng nhận định các doanh nghiệp nhỏ thiếu kỹ năng trong khi các doanh nghiệp lớn phụ thuộc vào các đối tác phương Tây cho tự động hóa. Theo Zhou, Trung Quốc đang chuyển từ sản xuất hàng hóa “rẻ và tốt” sang sản xuất theo nhu cầu thực thời gian. Đây là lĩnh vực mà AI và các công cụ số hóa phát huy tác dụng vượt giới hạn của khả năng con người.

Black Lake cung cấp nhiều giải pháp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, như chương trình mini cho phép công nhân quét mã vạch qua WeChat để kích hoạt các nhiệm vụ và thiết bị đeo giúp số hóa quy trình sản xuất ngay tại nhà máy. Các xu hướng như tái cơ cấu chuỗi cung ứng do chiến tranh thương mại và sự già hóa nhanh nhân lực quản lý cũng góp phần thúc đẩy áp dụng AI trong lĩnh vực này.

Zhou cho biết họ đang xây dựng “bộ não AI” để thay thế các công nhân dần nghỉ hưu, qua đó duy trì sự kỳ diệu trong ngành sản xuất Trung Quốc.

Khách hàng của Black Lake rất đa dạng, từ chuỗi lớn đến các doanh nghiệp gia đình. Một trong những khách hàng lớn nhất là chuỗi đồ uống Mixue Bingcheng. Năm 2018, khi muốn mở rộng ra thị trường toàn cầu, nhà sáng lập Zhang Hongchao mong muốn tránh mô hình thực đơn cố định như Starbucks và cần ra mắt 5-6 hương vị mới hàng tháng mà không bị hết hàng cho các món phổ biến.

Nhờ số hóa chuỗi cung ứng từ nông trại tới chế biến và logistics với Black Lake, Mixue đã đạt được sự linh hoạt cần thiết để mở rộng toàn cầu. Hiện chuỗi này có gần 60.000 cửa hàng trên thế giới.

Một ví dụ nhỏ hơn là nhà máy bao bì nhựa tại Tô Châu, chuyển từ làm các đơn hàng lớn và dự kiến cho các hãng mỹ phẩm truyền thống sang phục vụ các thương hiệu mỹ phẩm nhỏ trên thương mại điện tử. Với sự giúp đỡ của Black Lake, nhà máy có thể xử lý các đơn hàng nhỏ từ 10.000 đơn vị và tăng sản lượng trong vòng 5 ngày khi sản phẩm bất ngờ nổi tiếng trên TikTok.

Ứng dụng thiết bị đeo và dữ liệu thời gian thực giúp nhà máy giảm thời gian chờ chuyển đổi dây chuyền từ sáu giờ xuống còn một giờ. Trước đây, toàn bộ đơn hàng linh hoạt chỉ chiếm 5% năng lực, giờ chiếm tới 60%.

Zhou nhận định khi các công ty Trung Quốc mở rộng ra toàn cầu, sự linh hoạt còn quan trọng hơn hiệu quả, đồng thời AI có thể giúp vượt qua khác biệt văn hóa nhờ khả năng ra quyết định bằng dữ liệu. Tuy nhiên, CEO này cho rằng ngành AI mới chỉ bắt đầu phát triển.

Ông so sánh giai đoạn hiện tại của AI với “thời Yahoo” của Internet, khi đã có chatbot nhưng chưa triển khai rộng rãi để nâng cao hoặc thay thế lực lượng lao động. Black Lake hiện khai thác ba sản phẩm AI có khả năng ra quyết định tự động và đang phát triển thêm bảy sản phẩm mới, từ tự động hóa quy trình thiết kế đến kiểm tra chất lượng và điều phối mua hàng.

Trong một số kịch bản, AI của họ đã đạt độ chính xác suy luận 97% và thay thế thành công một số vị trí trước đây do con người đảm nhận, nhưng vẫn còn 80% công việc cần được giải quyết. Trong 2-3 năm tới, trọng tâm sẽ chuyển từ mô hình nền tảng sang ứng dụng cụ thể, đánh dấu khoảnh khắc đột phá “Google moment” của AI.