Cách chức Viện trưởng ICC Karim Khan chấm dứt chuỗi sự kiện kéo dài

Ngày 24/7, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, 125 quốc gia thành viên của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã tiến hành bỏ phiếu kín về việc cách chức Viện trưởng ICC người Anh Karim Khan. Cuộc bỏ phiếu kết thúc với 82 phiếu thuận, vượt xa đa số cần thiết là 63 phiếu, chính thức bãi nhiệm ông Khan. Lý do được nêu ra là ông đã có một mối quan hệ tình dục "không phù hợp" với trợ lý của mình, hành vi bị coi là sự lạm quyền hoặc lạm dụng quyền lực vì sự khác biệt cấp bậc rõ ràng giữa hai người. Ông bị cáo buộc phạm "lỗi nghiêm trọng" và "vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công vụ".

Việc cách chức Karim Khan chấm dứt một chuỗi sự kiện kéo dài từ cuối tháng 4 năm 2024. Thời điểm đó, ông Khan dự định yêu cầu các lệnh bắt giữ đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant và ba lãnh đạo Hamas là Ismaïl Haniyeh, Yahya Sinwar và Mohammed Deif, bị cáo buộc phạm tội chống lại loài người tại Gaza. Ba lãnh đạo Hamas sau đó đã bị Israel hành quyết.

Quyết định cách chức Viện trưởng ICC xảy ra trong bối cảnh tổ chức này đang chịu nhiều sức ép từ phía Mỹ và Israel, đặc biệt liên quan đến các cuộc điều tra nhằm vào các tội ác diễn ra ở vùng lãnh thổ Palestin. Sự kiện này có thể làm suy yếu vị thế của ICC và ảnh hưởng đến khả năng tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giám sát và truy tố các tội phạm quốc tế.

Việc bãi nhiệm Viện trưởng ICC Karim Khan không chỉ là dấu mốc quan trọng trong lịch sử của tòa án này mà còn phản ánh các khó khăn nội tại trong hành xử và quản lý của tổ chức. Nó cũng cho thấy áp lực chính trị ngày càng lớn đối với ICC từ các cường quốc có ảnh hưởng mạnh trong các tranh chấp quốc tế. Điều này đặt ra câu hỏi về tương lai độc lập và hiệu quả của ICC trong việc đối xử công bằng và không thiên vị các vụ việc có tính chất nhạy cảm chính trị.

Dù tòa án vẫn cam kết tiếp tục các nhiệm vụ tại Palestinian và các khu vực khác, quyết định này có thể khiến tiến trình công lý quốc tế bị chậm lại và ảnh hưởng đến lòng tin của công luận về công bằng và minh bạch.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.