Ông Volker Turk được gia hạn nhiệm kỳ 4 năm tại Liên Hợp Quốc bất chấp sự phản đối của Nga

Vào ngày 12/10, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu để gia hạn nhiệm kỳ 4 năm cho ông Volker Turk, nhà luật học người Áo đang giữ chức Cao ủy Nhân quyền LHQ. Quyết định này được thông qua với 144 phiếu thuận, 10 phiếu chống và 13 phiếu trắng, theo đề xuất từ Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Nhiệm kỳ mới của ông Turk sẽ bắt đầu từ ngày 12/10/2026.

Mức gia hạn này nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các quốc gia thành viên, tuy nhiên cũng phải đối mặt với sự phản đối từ một số nước, trong đó có Nga, Mỹ và Israel. Nga từng đề xuất gia hạn nhiệm kỳ chỉ trong vài tháng đến ngày 31/12/2026, nhưng đề xuất này bị bác bỏ mạnh mẽ. Mỹ cũng yêu cầu hoãn bỏ phiếu nhưng không thành công.

Phát biểu trước khi bỏ phiếu, Đại sứ Jeff Bartos, đại diện của Mỹ tại Liên Hợp Quốc phụ trách quản lý và cải cách, chỉ trích quy trình gia hạn nhiệm kỳ 4 năm cho Turk với lý do thủ tục và nội dung. Ông cáo buộc Tổng thư ký Guterres đã đẩy nhanh tiến trình này để trao cơ hội dài hạn cho bạn bè lâu năm của mình, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ xem xét lại mức độ tham gia và tài trợ cho LHQ nếu các vi phạm về thủ tục và bổ nhiệm tiếp tục xảy ra.

Ngược lại, Đại sứ Pháp Jerome Bonnafont đánh giá ông Turk là "một tiếng nói của lương tri", thể hiện sự nghiêm túc và công bằng trong nhiệm kỳ đầu tiên. Ông Turk nắm giữ vị trí Cao ủy Nhân quyền kể từ tháng 10/2022 và đã nhấn mạnh sự phổ quát của quyền con người cũng như sự cần thiết phải áp dụng luật pháp quốc tế một cách đồng đều.

Trong thời gian đảm nhiệm chức vụ cao ủy, ông Turk đã lên tiếng về nhiều cuộc xung đột trên thế giới như chiến tranh Nga-Ukraine, cuộc chiến tại Gaza, Afghanistan, Sudan, Bangladesh, Myanmar và Nicaragua. Dù vậy, Ông cũng gặp phải chỉ trích vì chưa có những tuyên bố mạnh mẽ hơn về một số vấn đề như tình trạng của người Uyghurs ở Tân Cương (Trung Quốc), hay việc dùng từ "diệt chủng" để mô tả tình hình tại Gaza – vốn là từ ngữ được một số chuyên gia và báo cáo viên của LHQ sử dụng.

Đặc biệt, Nga và Israel là hai quốc gia mạnh mẽ phản đối việc gia hạn nhiệm kỳ cho ông Turk. Đại sứ của cả hai nước đều cho rằng Tổng thư ký Guterres, người sẽ hết nhiệm kỳ vào cuối năm nay, nên để quyền quyết định lựa chọn cao ủy nhân quyền cho người kế nhiệm thay vì tự quyết định trong thời điểm hiện tại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.