Cháy rừng kinh hoàng ở Madrid và Ávila khiến Tây Ban Nha ban bố tình trạng khẩn cấp cấp độ 3

Ngày 2026 vừa qua, khu vực phía tây cộng đồng Madrid và phía đông tỉnh Ávila tại Tây Ban Nha bị thiêu rụi gần 20.000 ha rừng do bùng phát bốn đám cháy rừng lớn. Các đám cháy bắt nguồn tại các vùng rừng ở Burgohondo (Ávila), Villa del Prado và San Martín de Valdeiglesias (Madrid), cùng Almorox (Toledo) đã nhanh chóng lan rộng do ảnh hưởng của gió mạnh lên tới 60 km/h, nhiệt độ trên 40 độ C, và điều kiện khô hạn nghiêm trọng. Đến cuối ngày, các đám cháy nguy cơ hợp nhất thành một đám cháy khổng lồ, khiến lực lượng cứu hỏa không thể kiểm soát hay khoanh vùng hiện trường.

Hơn 39.000 cư dân tại 15 khu vực bị ảnh hưởng đã được sơ tán, nhiều người phải rời nhà vài lần do nguy cơ cháy tiếp tục leo thang. Cơ sở thể thao tại Villamanta (Madrid) và Cebreros (Ávila) trở thành nơi trú ẩn tạm thời cho các nạn nhân. Tình trạng cháy rừng không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn tạo ra khói khổng lồ lan tới các thành phố Madrid cách đó hơn 90 km.

Trước tình hình mất kiểm soát, Chính phủ Tây Ban Nha lần đầu tiên trong lịch sử ban bố trạng thái khẩn cấp cấp độ 3 cho cháy rừng, cho phép chính quyền trung ương trực tiếp điều phối các biện pháp ứng phó. Việc này được đánh giá là cần thiết do cộng đồng Madrid và Castilla y León không đủ khả năng kiểm soát đám cháy. Hạt Ávila chỉ có khoảng chục lính cứu hỏa hoạt động chuyên nghiệp, lực lượng bổ sung được hỗ trợ từ Madrid.

Để chống cháy, Tây Ban Nha đã kích hoạt cơ chế hợp tác châu Âu, nhờ hỗ trợ tiếp viện ít nhất hai máy bay chữa cháy từ Ý và hai máy bay từ Hy Lạp. Chủ tịch Hội đồng Madrid, Isabel Díaz Ayuso, mô tả đây là vụ cháy nghiêm trọng nhất trong lịch sử khu vực, nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là bảo vệ tính mạng người dân và chờ đợi điều kiện thời tiết thuận lợi.

Phối hợp giữa chính phủ trung ương và chính quyền Madrid diễn ra tốt đẹp, dù có những bất đồng trong phát ngôn. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Marlaska nhấn mạnh đây là “ngày quan trọng”, đồng thời hoan nghênh sự tham gia trực tiếp của Vua Felipe VI từ xa trong Ủy ban Điều phối và Chỉ đạo Cứu hộ Quốc gia (CECOD).

Các chuyên gia nhận định cháy rừng xảy ra trong điều kiện thời tiết khô nóng kỷ lục, với nhiều diện tích rừng hoang hóa không được quản lý hoặc canh tác, tạo điều kiện thuận lợi cho lửa lan rộng. Tại Burgohondo, cháy được cho bắt nguồn từ việc sử dụng máy móc nặng trong điều kiện bị cấm, khiến một người bị bắt giữ và hai người khác bị khởi tố. Ngoài ra, một đám cháy ở Madrid có thể bắt nguồn từ sự cố ô tô.

Lực lượng cứu hỏa phải tập trung ưu tiên bảo vệ tính mạng con người khi đối mặt với các đám cháy cao tới 10-15 mét và mức độ khói dày đặc. Hệ thống chữa cháy thường dùng các xe bồn tưới nước nhưng bị cho là không hiệu quả với đám cháy quy mô lớn và kéo dài. Nhiều chuyên gia như cựu Giám đốc Cơ quan Bảo vệ Dân sự Francisco Ruiz Boada đề xuất cần xây dựng chiến lược quốc gia thống nhất phòng cháy và nên giao nhiệm vụ chữa cháy cho quân đội với trang thiết bị chuyên nghiệp hơn.

Các điều kiện khí tượng được cảnh báo có thể tạo ra một “khí hậu riêng” do các đám cháy lớn gây ra, làm cho tình hình thêm phức tạp và khó kiểm soát dù dự báo thời tiết có thể cải thiện. Tây Ban Nha đã trải qua 39 vụ cháy trong hai tuần, trong đó 15 đám cháy hơn 500 ha. Hiện đến 62% diện tích đất nước nằm trong trạng thái nguy cơ cháy cực đoan.

Sự kiện cháy rừng nghiêm trọng này không chỉ gây thiệt hại tài nguyên thiên nhiên mà còn phản ánh tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, vấn đề được nhắc đến bởi Bộ trưởng Marlaska và nhiều chuyên gia.

Đây là một trong những thách thức lớn nhất trong lịch sử phòng chống cháy rừng tại Tây Ban Nha, cần có các giải pháp tổng thể, phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương và chính phủ, cũng như sự hỗ trợ từ quốc tế để kiểm soát và phòng ngừa các sự cố tương tự trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.