Venezuela chính thức rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế, cáo buộc thiên vị chính trị

Ngày 2/7/2026, Chính quyền lâm thời Venezuela tuyên bố đã chính thức khởi động quá trình rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI). Quyết định này được công bố bởi Ngoại trưởng Félix Plasencia thông qua mạng xã hội X, cho biết đã gửi thông báo đến Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres theo Điều 127 của Quy chế Roma, quy định việc rút khỏi CPI sẽ có hiệu lực sau một năm kể từ khi nhận được thông báo.

Quyết định rút lui này diễn ra trong bối cảnh CPI đang tiến hành cuộc điều tra chính thức về những hành vi có thể cấu thành tội ác chống loài người dưới thời cựu Tổng thống Nicolás Maduro từ năm 2017. Cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021, tập trung vào vụ chính quyền đối phó với các cuộc biểu tình phản đối chính phủ năm 2017, khiến khoảng 200 người thiệt mạng.

Ông Félix Plasencia khẳng định CPI đã tập trung quá mức vào các quốc gia ở châu Phi và châu Mỹ Latinh một cách không công bằng. Ngoại trưởng Venezuela cho rằng tòa án này đã trở thành công cụ chính trị nhằm chống lại Venezuela, đặc biệt khiến chính quyền mất đi sự tin tưởng từ phía quốc tế.

Chủ tịch lâm thời Delcy Rodríguez cũng bày tỏ trong một sự kiện quân sự rằng CPI đã bị sử dụng phục vụ mục đích chính trị chống lại nước này. Bà nhấn mạnh Venezuela mong muốn một thế giới mới công bằng, hòa bình và thật sự khác biệt.

Trong phản hồi chính thức, CPI cho biết họ chưa nhận được thông báo chính thức từ Venezuela về quyết định rút lui. Tòa án bày tỏ sự tiếc nuối trước mong muốn của Caracas muốn rút khỏi nỗ lực chung nhằm chấm dứt sự bao che tội phạm quốc tế nghiêm trọng nhất.

Trước đó vào tháng 12/2025, Quốc hội Venezuela đã tiến hành bãi bỏ luật gia nhập Quy chế Roma, sau khi CPI thông báo đóng cửa văn phòng đại diện tại Caracas vì thiếu tiến triển thực chất trong hợp tác với chính quyền Venezuela.

Caracas cũng từng cáo buộc Viện Công tố CPI dưới quyền Karim Khan không thực thi trách nhiệm một cách đầy đủ. Điều này càng khiến quan hệ giữa Venezuela và CPI trở nên căng thẳng hơn. Đáng chú ý, ông Karim Khan bị bãi nhiệm vào tháng 7/2026 với cáo buộc hành vi xâm hại tình dục.

Tòa án Hình sự Quốc tế được thành lập năm 2002, là cơ quan tư pháp độc lập duy nhất trên toàn cầu, chuyên đảm nhận các vụ án về tội diệt chủng, tội phạm chiến tranh và tội ác chống loài người. CPI chỉ can thiệp khi quốc gia không thể hoặc không muốn tự điều tra và truy tố phạm nhân trong nước.

Hiện CPI cũng đã bác bỏ các đơn kiện của Venezuela nhằm phản đối các biện pháp trừng phạt của Mỹ, với nhận định rằng các biện pháp đó không cấu thành tội ác chống loài người.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.