Tương lai giao thông tại Sachsen: Xe tự hành có thể thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế

Chính quyền, giới khoa học và doanh nghiệp tại Sachsen đặt nhiều kỳ vọng vào xe tự hành để không chỉ vượt qua thử thách chuyển đổi mà còn xây dựng giá trị kinh tế mới cho khu vực. Công nghệ này đã không còn là điều mới mẻ, khi tại Hamburg đã có những hành khách được trải nghiệm xe buýt nhỏ tự lái, cùng nhiều dự án tương tự tại Berlin, Hessen và Bayern.

Sachsen từ nhiều năm nay đã tham gia phát triển công nghệ xe tự hành và đặt mục tiêu đưa phương tiện này vào hoạt động thường xuyên trong giao thông công cộng trước năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, vào đầu năm 2026, 19 đối tác đến từ các lĩnh vực kinh tế, khoa học, chính quyền địa phương và chính trị đã ký kết tuyên bố chung nhằm thúc đẩy hợp tác liên ngành cho dự án xe tự hành.

Trên thực tế, một số dự án thử nghiệm đã được triển khai. Ví dụ, xe buýt tự hành "Flash" đã hoạt động thử từ năm 2023 ở huyện Nordsachsen. Ban đầu, luôn có nhân viên giám sát trực tiếp trên xe, nhưng kế hoạch trong tương lai là điều khiển từ xa qua trạm điều khiển ở trung tâm, nhằm nâng cao tính tự động và an toàn.

Hiệp hội các doanh nghiệp vận tải Đức (VDV) nhận định Đức đang bị đặt dưới áp lực cao trong cuộc đua phát triển xe tự hành toàn cầu, nhất là trước sự bùng nổ công nghệ tại Mỹ và Trung Quốc. VDV, với đại diện là ông Ingo Wortmann, kêu gọi chính phủ xây dựng chiến lược quốc gia toàn diện, tăng cường đầu tư và tạo điều kiện pháp lý thuận lợi nhằm thúc đẩy ngành công nghệ xe tự hành phát triển vượt trội.

Từ phía doanh nghiệp Sachsen, ông Karsten Schulze – Giám đốc công ty công nghệ FDTech tại Chemnitz – nhấn mạnh vị trí đặc biệt của vùng với mạng lưới doanh nghiệp chuyên môn hóa dày đặc, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị từ phát triển thuật toán, cảm biến đến đảm bảo chức năng. Điều này không chỉ áp dụng cho ô tô mà còn mở rộng hiệu quả cho giao thông công cộng, logistics, nông nghiệp và xây dựng.

Tuy vậy, ông Schulze cũng thừa nhận rằng Sachsen vẫn còn nhiều cạnh tranh nhưng không còn là người dẫn đầu, do các điều kiện thuận lợi hơn ở nơi khác. Vì vậy, sự hỗ trợ chính sách cùng đầu tư xã hội cần được củng cố để Đức không chỉ là nơi tích hợp công nghệ nước ngoài, mà phải là trung tâm phát triển chủ động.

Chính quyền bang Sachsen xác định không chỉ ngành sản xuất ô tô truyền thống mà còn kỳ vọng công nghệ xe tự hành sẽ trở thành trụ cột mới, khi hội tụ các lĩnh vực như robot, trí tuệ nhân tạo, cảm biến và quản lý dữ liệu. Dự kiến từ sự kết hợp này sẽ tạo ra chuỗi giá trị công nghiệp mới cùng hàng ngàn việc làm.

Theo Bộ Kinh tế Sachsen, bang có lợi thế với ngành công nghiệp ô tô và chế tạo máy mạnh, hạ tầng công nghệ vi mạch hàng đầu châu Âu qua cụm Silicon Saxony, cùng các trường đại học và viện nghiên cứu chất lượng cao. Các lĩnh vực như phát triển phần mềm, kiểm thử hệ thống và dịch vụ kỹ thuật số sẽ bổ trợ quan trọng cho ngành ô tô truyền thống trong tương lai.

Từ nhiều năm trước, Sachsen đã tích cực đầu tư và hỗ trợ các dự án nghiên cứu, thí điểm xe tự hành với nhiều sáng kiến đáng chú ý. Trung tâm Smart Mobility Lab tại Đại học Kỹ thuật Dresden đang phát triển nhà xưởng thử nghiệm các hệ thống tự hành tại Schwarzkollm. Tại Leipzig, dự án liên kết "Sächsische Initiative Automatisierte Shuttle im ÖPNV" (SIAS-ÖV) nhằm mở đường cho xe buýt tự lái trong giao thông công cộng.

Bên cạnh đó, chính quyền phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp vận tải để đánh giá tính khả thi và chuẩn bị hạ tầng cho việc sử dụng xe tự hành.

Các kế hoạch tương lai cũng đã được khẳng định. Ví dụ, tại Dorfhain thuộc phía tây bắc huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, dự kiến một tuyến xe buýt tự hành sẽ kết nối cộng đồng với ga Edle Krone, tạo ra lựa chọn mới hấp dẫn trong giao thông công cộng, đặc biệt cho vùng ngoại ô và nông thôn.

Theo Bộ Giao thông Đức, dù quốc gia này đã tích lũy được kinh nghiệm đa dạng qua các dự án thử nghiệm cũng như khung pháp lý cho xe tự hành, thì bước kế tiếp yêu cầu sự chuẩn bị đầy đủ về số lượng xe, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực có trình độ.

Bộ cũng nhấn mạnh sự cần thiết về nguồn tài chính ổn định từ trung ương và hỗ trợ phát triển các vùng thử nghiệm (model regions) để đảm bảo tiến trình áp dụng xe tự hành ở quy mô thực tế.

Hiện tương lai xe tự hành tại Sachsen vẫn còn là câu hỏi mở liệu có trở thành động lực mới cho ngành công nghiệp then chốt hay không. Tuy nhiên, sự kiện Đối thoại Công nghiệp Sachsen gần đây tại Chemnitz đã chứng minh công nghệ này không còn thuần túy là đề tài nghiên cứu mà đã được tính đến như một phần của chiến lược chuyển đổi cơ cấu.

Trong khi Đức còn vất vả với quá trình chuyển đổi sang xe điện, thì cuộc cạnh tranh toàn cầu về xe tự hành đã dần bước vào giai đoạn mới với nhiều thách thức và cơ hội song hành.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.