Tòa án Tây Ban Nha thông qua luật mới coi trẻ em là chủ thể quyền lợi đầy đủ

Ngày 21/6, Hội đồng Tư pháp Tây Ban Nha (CGPJ) chính thức chấp thuận sửa đổi Luật Bảo vệ Trẻ em nhằm chuyển đổi cách nhìn nhận trẻ em từ "đối tượng" thành "chủ thể quyền lợi đầy đủ". Luật này đặt trẻ em vào vị trí trung tâm mọi hoạt động bảo vệ, yêu cầu trẻ được lắng nghe, bảo vệ kịp thời và được trao đổi bằng ngôn ngữ dễ hiểu về quyền lợi của mình.

Mục tiêu của quy định mới là cải thiện quyền bảo vệ hiệu quả của trẻ em và thanh thiếu niên trong các thủ tục pháp lý, đảm bảo quyền được "lắng nghe" và đặt lợi ích của trẻ lên trên hết trong mọi quy trình xét xử hoặc giải quyết. Bên cạnh đó, luật còn sửa đổi một số điều luật cơ bản như Bộ luật Dân sự và đề cập các vấn đề nghiêm trọng như bạo lực tình dục, bạo lực gián tiếp và cấm sử dụng những lý thuyết chưa được chứng minh khoa học như "ly khai phụ huynh".

Luật quy định trẻ em bất kể độ tuổi đều có quyền được lắng nghe một cách đầy đủ tại các phiên tòa hoặc các thủ tục hành chính liên quan. Việc loại bỏ tiêu chí "chín chắn đủ" hay "trên 12 tuổi" để coi ý kiến trẻ em là hợp lệ được xem là bước tiến lớn. Việc trao đổi với trẻ cũng được yêu cầu phải phù hợp với độ tuổi và hoàn cảnh cá nhân của trẻ.

Ngoài ra, luật cấm tuyệt đối các chuyên gia và thẩm phán sử dụng "hội chứng ly khai phụ huynh" hoặc bất kỳ lý thuyết tương tự nào chưa được khoa học chứng minh làm cản trở việc tiếp nhận lời khai của trẻ về bạo lực mà mình phải chịu. Đây là bước quan trọng nhằm ngăn chặn việc trẻ bị bác bỏ tiếng nói khi tố cáo bạo lực trong gia đình.

Luật cũng áp dụng mô hình Barnahus (nhà của trẻ em), theo đó trẻ em được tiếp nhận và hỗ trợ trong một môi trường an toàn, thân thiện và tập trung, tránh phải kể lại câu chuyện nhiều lần cho các cơ quan khác nhau như cảnh sát, nhân viên xã hội hay quan tòa. Điều này giúp giảm thiểu tác động tâm lý tiêu cực, nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ.

Chính sách liên quan đến quyền nuôi con cũng được sửa đổi, trong đó những trẻ là con của nạn nhân bạo lực giới được công nhận là nạn nhân trực tiếp và bị cấm giao quyền nuôi con chung trong trường hợp có dấu hiệu gây hại trẻ. Trẻ từ chối gặp cha hoặc mẹ sẽ được điều tra kỹ lưỡng nguyên nhân trước khi có quyết định làm việc trực tiếp với người bị từ chối.

Luật mới quy định các chuyên gia tiếp xúc với trẻ em như bác sĩ, thẩm phán, cảnh sát và nhân viên xã hội phải được đào tạo bài bản về quyền trẻ em và cách thức xử lý các vụ việc bạo lực. Ngoài ra, hệ thống xử phạt sẽ được thiết lập nhằm buộc các cơ quan và tổ chức phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định bảo vệ trẻ.

Sự thay đổi này đánh dấu bước tiến mạnh mẽ cho hệ thống pháp luật Tây Ban Nha trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em, bảo đảm trẻ không còn chỉ là "đối tượng" mà được nhìn nhận là chủ thể có quyền lợi đầy đủ và được tôn trọng trong mọi hoàn cảnh.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.