Thị trường peptide nóng sốt tại Mỹ đang được FDA xem xét kỹ lưỡng

Peptide nổi lên như một xu hướng được nhiều người nổi tiếng và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội ca ngợi nhờ các tác dụng được cho là giúp cải thiện làn da, giấc ngủ, cơ bắp và tinh thần tỉnh táo. Từ ngày thứ Năm, hội đồng đánh giá do Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) triệu tập sẽ xem xét liệu bảy loại peptide, bao gồm BPC-157, TB-500 và Semax, có nên được khuyến nghị sử dụng trong tổng hợp thuốc hay không – quy trình khi các nhà dược tạo ra thuốc theo đơn đặc biệt.

Việc đánh giá diễn ra giữa bối cảnh các giới hạn nghiêm ngặt được chính quyền Tổng thống Joe Biden áp đặt đối với những peptide này, chủ yếu do thiếu các thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh an toàn và hiệu quả. Có nhiều ý kiến bác bỏ việc mở rộng sử dụng các peptide này vì sự thiếu hụt bằng chứng khoa học rõ ràng.

Bác sĩ Alexander Weber, chuyên khoa chỉnh hình và phụ trách y học thể thao tại Đại học Nam California, cho biết: "Chưa đủ dữ liệu lâm sàng để khẳng định peptide an toàn và hiệu quả." Dù vậy, ông nhận thấy việc bệnh nhân liên tục hỏi về peptide trong các cuộc thăm khám hàng ngày. Tình trạng sử dụng peptide vẫn diễn ra phổ biến, bất chấp các quy định hạn chế, khi người dùng có thể mua các sản phẩm này qua mạng từ nhà cung cấp hóa chất dưới danh nghĩa "chỉ dùng cho phòng thí nghiệm".

Robert F. Kennedy Jr, cựu quan chức y tế dưới thời Tổng thống Donald Trump, người từng sử dụng peptide để điều trị chấn thương, cho rằng các lệnh hạn chế đã thúc đẩy sự phát triển của thị trường xám bên ngoài sự kiểm soát và tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Kennedy cảnh báo rằng người tiêu dùng dễ mua phải các sản phẩm chất lượng thấp, gây rủi ro sức khỏe.

Peptide là chuỗi amino acid ngắn, đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động sinh lý như sửa chữa mô và chuyển hóa. Insulin và một số thuốc như GLP-1 là các ví dụ peptide đã được nghiên cứu kỹ lưỡng và sử dụng phổ biến trong y khoa. Tuy nhiên, các peptide tổng hợp được quảng cáo rộng rãi hiện nay, thường dùng dạng tiêm, chưa trải qua những thử nghiệm quy mô lớn để đánh giá độ an toàn và hiệu quả.

Tài liệu của các nhà khoa học lâu năm tại FDA và một báo cáo trắng công bố tháng 5 từ tổ chức phi lợi nhuận ECRI cùng Viện Đánh giá An toàn Thuốc (ISMP) đều nhấn mạnh rằng thị trường thương mại phát triển nhanh hơn cơ sở bằng chứng lâm sàng, khiến mối lo về an toàn càng trở nên đáng báo động khi thiếu dữ liệu đầy đủ cho việc sử dụng trên người.

Rita Jew, chủ tịch ISMP, khẳng định không có thông tin mới nào đủ để đảm bảo việc cho phép bảy loại peptide trên sử dụng trong tổng hợp thuốc. Ngược lại, bác sĩ Ed Lee ở Orlando, đồng sáng lập Clinical Peptides Society, lại ủng hộ mở rộng việc sử dụng, đặc biệt với BPC-157 vốn được cộng đồng wellness ưa chuộng nhờ khả năng hỗ trợ sửa chữa mô. Lee đã khởi xướng kiến nghị "Save Peptides" thu hút gần 10.000 chữ ký kêu gọi nới lỏng hạn chế.

Tuy nhiên, Peter Lurie, nguyên quan chức FDA và hiện là Chủ tịch Trung tâm Khoa học vì Lợi ích Công chúng, cho rằng khoa học hiện nay quá mong manh để cho phép phổ biến peptide rộng rãi, và nghi ngờ cấu trúc hội đồng tư vấn bị chi phối bởi các cá nhân có liên quan mật thiết đến ngành peptide.

Những câu chuyện thành công cá nhân về peptide được một số bệnh nhân gửi đến bác sĩ Weber cũng không đủ để làm cơ sở cho các khuyến cáo y tế rộng rãi. Ông cảnh báo các trải nghiệm cá nhân dễ bị lệch lạc và không có tính đại diện trong khi người dùng thường có xu hướng kỳ vọng sản phẩm phát huy hiệu quả khi đã bỏ tiền ra.

Với sự quan tâm ngày càng tăng và sức ép từ thị trường, các nhà quản lý Mỹ đang đối diện với thách thức cân bằng giữa nhu cầu từ cộng đồng sử dụng peptide và yêu cầu khoa học nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.