Khó khăn tăng cao ở doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc khi ngành công nghệ phát triển, khu vực truyền thống gặp áp lực

Khảo sát mới đây của Viện Nghiên cứu Doanh nghiệp Dacheng tại Bắc Kinh dựa trên ý kiến của 79 nhà doanh nghiệp thuộc các doanh nghiệp tư nhân với quy mô vừa và lớn cho thấy hơn 70% trong số họ đang phải đối mặt với điều kiện kinh doanh khó khăn hoặc rất khó khăn. Nguyên nhân chính là do thị trường cạnh tranh gay gắt, việc thanh toán nợ kéo dài và sức cầu domestik yếu kém. Nhiều doanh nghiệp than phiền về việc biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, áp lực sống còn và sự thiếu tin tưởng trên thị trường.

Báo cáo của Viện cũng nhận định rằng vấn đề nợ phải thu đang là thách thức phổ biến khi gần 60% các đơn vị khảo sát cho biết khoản nợ này ngày càng tăng làm giảm lợi nhuận của họ. Có những doanh nghiệp đã bị đẩy vào tình trạng tài chính khó khăn do không thu hồi được các khoản nợ.

Mặc dù vậy, không phải mảng nào của khu vực tư nhân cũng chịu áp lực như nhau. Khoảng 20% doanh nghiệp được khảo sát cho biết doanh thu và lợi nhuận của họ đã tăng, đặc biệt tập trung ở các ngành mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và vật liệu tiên tiến.

Xu hướng này phản ánh một sự phục hồi kinh tế "chữ K" ở Trung Quốc, khi các ngành công nghệ đang bứt phá trong khi các ngành truyền thống và doanh nghiệp quy mô nhỏ vẫn vật lộn với nhu cầu yếu và cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Dữ liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố gần đây cũng cho thấy lợi nhuận ngành điện tử tăng gần 97% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ nhu cầu liên quan đến AI. Trong khi đó ngành sản xuất ô tô và luyện kim ferrous lại chứng kiến lợi nhuận giảm 19,5% và 25% tương ứng.

Viện Dacheng cảnh báo rằng mặc dù Luật Thúc đẩy Kinh tế Tư nhân được ban hành hơn một năm trước đã cải thiện môi trường pháp lý, vấn đề nợ phải thu vẫn là thách thức nghiêm trọng. Một số công ty cho biết họ bị nợ tới 70 triệu nhân dân tệ từ nhiều bệnh viện công, trong khi các phán quyết của tòa án kéo dài gần sáu năm không được thực thi.

Các doanh nghiệp không chỉ chịu thiệt thòi khi bị trì hoãn thanh toán mà còn phải gánh vác gánh nặng kép khi phải nộp thêm thuế trên giá trị tài sản được dùng để trả nợ, chẳng hạn như bất động sản với giá trị ảo. Theo báo cáo, có nơi chính quyền địa phương giải quyết nợ bằng cách buộc các công ty nhận tài sản thay thế như bất động sản với giá cao hơn khoản nợ thực tế, phần chênh lệch vẫn bị đánh thuế.

Bên cạnh đó, không ít địa phương còn rà soát lại việc tuân thủ các khoản thuế và đóng bảo hiểm xã hội trong quá khứ của doanh nghiệp, tạo thêm rủi ro và gánh nặng tài chính, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và tuyển dụng.

Áp lực cạnh tranh gay gắt còn được phản ánh qua hiện tượng sử dụng chiến lược giảm giá để duy trì doanh thu tại các doanh nghiệp ngành sản xuất và dịch vụ truyền thống, theo khảo sát có gần 70% doanh nghiệp trong nhóm này đang rơi vào tình trạng phải chống chọi với vòng xoáy “involution” – một dạng cạnh tranh nội bộ làm giảm lợi nhuận và bền vững phát triển.

Đáng chú ý, gần 90% các công ty khảo sát cho biết họ đang theo dõi sát sao sự phát triển của công nghệ AI và đang tìm cách ứng dụng dựa trên nhu cầu riêng của mình, nhận định việc áp dụng AI không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.