Học nghề tay nghề truyền thống kết hợp công nghệ hiện đại ở Anh

Ollie Priestley, 29 tuổi, đang theo học nghề kỹ thuật viên xe di sản tại công ty phục hồi xe Tolman, đặt tại Warwickshire, Anh. Khác với các học nghề thông thường trong các đại lý xe, Priestley được đào tạo để xử lý các xe cổ điển hiện đại bằng cách phối hợp kỹ thuật truyền thống và công nghệ kỹ thuật số như thiết kế hỗ trợ máy tính (CAD) và in 3D. Priestley cho biết, anh rất đam mê làm việc trên những chiếc xe như Peugeot 205 GTi và thực sự hào hứng khi tự tay chế tạo từng bộ phận, như giá đỡ hộp số cho một chiếc BMW cổ điển, giúp hồi sinh xe.

Chris Tolman, nhà sáng lập Tolman, nhấn mạnh sự khác biệt giữa các kỹ thuật viên được đào tạo kiểu mới và các học nghề truyền thống tại đại lý xe, khi kỹ thuật số ngày càng làm nhiệm vụ chuẩn đoán và thay thế linh kiện trở nên tự động hơn. Với dòng xe chuyên biệt, kỹ thuật viên không chỉ làm theo máy móc mà còn phải hiểu và sáng tạo để giải quyết vấn đề thực tế khi máy không thể nhận diện được lỗi.

Chương trình học nghề ba năm của Priestley do Heritage Skills Academy (HSA) ở Bicester cung cấp kể từ năm 2018, đã bổ sung in 3D, CAD cùng nhiều kỹ năng số khác bên cạnh hàn, kính dán truyền thống. Trình độ học nghề này tương đương ba bằng A-level và thay thế khung học nghề cổ điển cấp độ hai và ba trước đây. John Pitchforth, giám đốc điều hành HSA, khẳng định chương trình đã cải tiến đáng kể khi gắn kỹ thuật hiện đại với nền tảng kỹ thuật cơ bản.

Dữ liệu chính phủ Anh cũng cho thấy trong năm qua, số lượng học nghề cấp độ hai giảm gần 25%, trong khi số học nghề cấp bậc cao hơn (cấp 4-7, tương đương đại học và thạc sĩ) tăng lên, trong khi số học nghề cấp 3 vẫn ổn định.

Mặc dù kỹ thuật số đóng vai trò rất lớn trong chương trình học nghề hiện đại, John Pitchforth khẳng định học viên của HSA được trang bị đầy đủ kỹ năng cần thiết, thậm chí còn vượt trội so với nhiều chương trình khác. Ông cho biết nhiều kỹ sư chuyển ngành sang lĩnh vực di sản kỹ thuật khi đến với HSA thường thiếu các nguyên lý cơ bản về kỹ thuật và không thể làm chủ công nghệ nếu thiếu sự hiểu biết cốt lõi.

Chris Iveson, CEO của FourJaw Manufacturing Analytics tại Sheffield, giải thích học viên hiện nay phải học cả kỹ năng thực tế và kỹ năng số như lập trình CNC, robotics, kiểm soát chất lượng, sản xuất công nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu đào tạo quá chuyên sâu về công nghệ số sẽ dễ làm giảm kiến thức tổng thể về vật liệu, phương pháp, dụng cụ và quy trình sản xuất.

Ernest Wright, một trong hai xưởng sản xuất kéo tại Sheffield còn tồn tại từ năm 1902, là ví dụ điển hình về việc áp dụng công nghệ hiện đại như in kim loại 3D bản mẫu nhằm rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, vừa giữ được giá trị thủ công tinh xảo. Họ đã phục hồi dòng kéo "nurseryman scissors" từ thập niên 1960 và hàng năm ra mắt một mẫu mới dựa theo các thiết kế cổ điển.

Trainee Elliott Nurcombe cho biết với công nghệ CAD, in 3D, công ty đã tái tạo các chi tiết máy đã không còn sản xuất được, góp phần duy trì hoạt động sản xuất truyền thống một cách hiệu quả.

Trong khi đó, William Whiteley tại Sheffield - doanh nghiệp sản xuất kéo từ năm 1760 - cũng đang cân nhắc đầu tư tỉ mỉ với công nghệ mới như titan tái chế song ưu tiên giữ gìn kỹ thuật thủ công truyền thống. Giám đốc Mark White chú trọng tuyển dụng nhân sự theo hướng gia công thủ công, không muốn thay thế nhân công bằng tự động hóa hoàn toàn.

Tại xưởng Platts & Nisbett ở trung tâm Sheffield, nhà sản xuất thiết bị y tế, quy trình sản xuất kết hợp CNC với gia công thủ công. Phân đoạn cắt phôi được điều khiển bằng phần mềm, sau đó các linh kiện được lắp ráp và hoàn thiện thủ công. Mỗi dụng cụ còn được gắn thẻ laser để truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Julie Topham, quản lý phát triển kinh doanh tại Platts & Nisbett, chia sẻ khó khăn trong việc tìm kiếm người học nghề yêu thích làm việc thủ công, khi công nghệ kéo nhiều người quan tâm làm việc với máy móc hơn.

Như vậy, ở Anh, quá trình học nghề và sản xuất truyền thống đang được thay đổi từng ngày bởi sự đan xen giữa kỹ thuật số và kỹ năng thủ công, vừa tạo ra sự sáng tạo vừa giữ được tinh thần nghề nghiệp đích thực.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.