Lãnh đạo Thượng viện Mỹ xem xét chặn đề xuất thay đổi trợ cấp của Trump trong dự luật chi tiêu tạm thời

Susan Collins, Chủ tịch Ủy ban Phân bổ ngân sách Thượng viện Mỹ và là Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Maine, tiết lộ hôm 30/7 rằng Thượng viện đang xem xét khả năng ngăn chặn Tổng thống Donald Trump hoàn thiện kế hoạch đưa các quan chức được bổ nhiệm chính trị trực tiếp kiểm soát việc phê duyệt trợ cấp. Bà Collins thẳng thắn bày tỏ sự phản đối quy định mới này và hy vọng các lãnh đạo Thượng viện sẽ tận dụng cơ hội để trì hoãn nó. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn tùy thuộc vào ban lãnh đạo Thượng viện.

Hiện Thượng viện đang trong quá trình hoàn thiện dự luật chi tiêu tạm thời nhằm duy trì nguồn kinh phí cho các cơ quan liên bang sau ngày 30/9, thời hạn chấm dứt hoạt động của chính phủ theo kế hoạch hiện tại. Lãnh đạo đa số Thượng viện, Thượng nghị sĩ John Thune (Cộng hòa, Nam Dakota), phát biểu hôm 30/7 rằng ông hy vọng dự luật này sẽ được thông qua trong tuần tới, mặc dù chưa chắc chắn rằng nó sẽ bao gồm biện pháp ngăn chặn quy định trợ cấp gây tranh cãi nêu trên.

Quy định mà Bộ Quản lý và Ngân sách (OMB) của chính quyền Trump dự kiến thực hiện nhằm loại bỏ quá trình đánh giá đồng cấp (peer review) trong việc phân bổ hàng tỷ USD trợ cấp hàng năm cho các bang, chính quyền địa phương, các tổ chức cộng đồng và phi lợi nhuận, đã bị nhóm thượng nghị sĩ Dân chủ cũng như một số thượng nghị sĩ Cộng hòa phản đối dữ dội. Tất cả các thượng nghị sĩ Dân chủ đều yêu cầu giám đốc ngân sách Nhà Trắng Russ Vought rút lại đề xuất này.

Susan Collins và Lisa Murkowski - thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Alaska - cũng công khai ủng hộ việc ngăn chặn quy định trên. Bà Collins cho biết đã yêu cầu ông Vought tạm hoãn đề xuất này từ nhiều tuần trước, trong khi bà Murkowski nhấn mạnh rằng các quan chức Nhà Trắng nên rút lại kế hoạch. Bà Murkowski cảnh báo việc phân bổ trợ cấp dựa trên các mối quan hệ chính trị sẽ gây tổn hại cho hệ thống cấp ngân sách hiện tại, đồng thời cho biết các nhóm phi lợi nhuận, lãnh đạo cộng đồng và các tổ chức bộ lạc đang tỏ ra phẫn nộ trước kế hoạch này.

Các nghị sĩ Dân chủ cũng thúc giục sử dụng dự luật chi tiêu sắp tới để ngăn chính quyền Trump tự ý hủy bỏ các khoản ngân sách mà Quốc hội đã thông qua, đồng thời yêu cầu khôi phục các khoản trợ cấp mà chính quyền đã thừa nhận trong tòa án rằng đã bị hủy bỏ chỉ vì lý do chính trị liên quan đến các nhà lãnh đạo bang nhận trợ cấp. Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa từ chối các đề nghị của đảng Dân chủ trên các dự luật trước đó.

Bối cảnh và ý nghĩa: Kế hoạch của chính quyền Trump về việc giao các quan chức chính trị quyền kiểm soát việc cấp trợ cấp đã gây ra tranh cãi lớn tại Thượng viện. Việc xóa bỏ cơ chế đánh giá đồng cấp sẽ ảnh hưởng đến tính minh bạch và công bằng trong việc phân bổ ngân sách dành cho các tổ chức công cộng và phi lợi nhuận. Cuộc đàm phán về dự luật chi tiêu tạm thời không chỉ quyết định nguồn kinh phí chính phủ mà còn định đoạt tương lai của chính sách trợ cấp liên bang trong thời gian tới.