Qasim-Jomart Toqayev đề xuất tạm ngưng chiến tranh giữa Nga và Ukraine nhằm tìm giải pháp hòa bình

Tại cuộc gặp kéo dài ngày 25/7 tại thành phố Omsk, Tổng thống Kazakhstan Qasim-Jomart Toqayev đã đưa ra đề xuất đóng băng cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Theo bản ghi lại trên trang web của Kremlin, Toqayev cho biết ông đã nhận được nhiều tín hiệu từ châu Âu và Mỹ liên quan đến cuộc xung đột này và đã thông báo qua điện thoại cho Tổng thống Putin.

Ông nhấn mạnh rằng ngay từ đầu, đây là một cuộc xung đột quốc gia giữa các nước, không phải là một cuộc nội chiến. Toqayev cũng thể hiện sự trân trọng văn hóa và ngôn ngữ của nhân dân Ukraine, đồng thời thừa nhận bản chất của xung đột vẫn còn mơ hồ với nhiều bên, trong đó có cả Kazakhstan.

Toqayev so sánh tình hình tranh chấp giữa Azerbaijan và Armenia, vốn dựa trên lịch sử lâu dài và dễ hiểu đối với Kazakhstan, với cuộc chiến giữa Nga và Ukraine, mà theo ông là khó nắm bắt căn nguyên. Ông cũng khen ngợi sự linh hoạt ngoại giao của Putin tại cuộc họp ở Anchorage (Alaska) trước đó.

Với tư cách là ý kiến cá nhân, Tổng thống Kazakhstan đề xuất nên đóng băng tình trạng xung đột hiện tại và quay trở lại "Công thức Istanbul 2.0" - một khuôn khổ đàm phán đã có những tiến triển rõ rệt trong các vòng đàm phán giữa Nga và Ukraine tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2023. Sau đó, tiến tới một giải pháp hòa bình có sự bảo đảm của các quốc gia lớn, trong đó có Nga.

Ngoài ra, Toqayev khẳng định ông không mong muốn vai trò trung gian trong giải quyết xung đột này, trái ngược với tuyên bố năm 2022 khi ông sẵn sàng làm trung gian. Ông lý giải rằng Kazakhstan không phải là một quốc gia bên ngoài cuộc chiến, và đặt niềm tin rằng Nga và Ukraine, với tư cách các quốc gia lớn và dân tộc anh em, có thể tự xử lý các vấn đề chính trị mà không cần bên thứ ba can thiệp.

Tổng thống Kazakhstan cho biết ông đã chọn dịp gặp tại Omsk để bày tỏ rõ quan điểm này vì nhiều người quan tâm và hỏi ông về khả năng tìm hướng giải quyết cuộc khủng hoảng. Ông nhấn mạnh rằng thực tế đã có thể sử dụng hình thức "đóng băng" xung đột, tránh được những tổn thất đau thương cho thanh niên hai bên, đồng thời cảnh báo rằng cuộc chiến đang khiến kẻ thù của cả hai nước được lợi.

Phản hồi trước đề xuất của Toqayev, Tổng thống Putin cho biết ông sẽ cung cấp thông tin chi tiết về tình hình tại Ukraine trong cuộc trò chuyện với ông trong ngày. Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn vùng lãnh thổ Nga - Kazakhstan tổ chức tại Omsk.

Thuật ngữ "Công thức Istanbul 2.0" được Toqayev nhắc đến có khả năng ám chỉ đề xuất đàm phán để ngừng chiến tranh giữa Nga và Ukraine được đưa ra trong các cuộc gặp tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2023. Các vòng đàm phán này diễn ra vào tháng 5 và tháng 7, với sự tham gia của Nga, Ukraine và đại diện Mỹ. Ngày 11/5, Putin đã gợi ý tiến hành hội nghị tại Istanbul, một số vòng đàm phán lần lượt diễn ra vào các ngày 16/5, 2/6 và 23/7.