Lực lượng Mỹ tạm ngừng không kích Iran khi đàm phán về Eo biển Hormuz tiến triển

Các cuộc đàm phán ngoại giao giữa Oman và Iran về việc mở lại Eo biển Hormuz cùng vùng biển xung quanh đang có những bước tiến, theo các nguồn tin khu vực chia sẻ với CBS News. Đoàn quan chức Oman đã đến Tehran vào ngày thứ Sáu để thảo luận vấn đề này. Mặc dù các cuộc thương thảo diễn ra tích cực, nhưng vẫn còn cần thêm thời gian để đạt thỏa thuận cuối cùng, bởi sự nhạy cảm của các vấn đề liên quan.

Sự kiện này trùng với quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng các cuộc không kích kéo dài 13 đêm liên tiếp nhằm vào Iran. Một số quan chức khu vực cho biết việc ngừng bắn tạm thời nhằm tránh làm gián đoạn đàm phán đang diễn ra, đồng thời Hoa Kỳ đang theo sát tình hình để đánh giá tiếp tục hay thay đổi chiến lược.

Sau gần hai tuần leo thang chiến sự, chính quyền Mỹ đã dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran để tập trung thúc đẩy tiến trình ngoại giao nhằm tránh mở rộng xung đột. Tổng thống Trump vẫn duy trì cả hai lựa chọn, vừa cảnh báo về khả năng tái khởi động các đòn tấn công, vừa khẳng định các cuộc đàm phán vẫn diễn ra thiện chí.

Vấn đề trọng tâm của các cuộc thương thảo liên quan đến an toàn tuyến hàng hải quan trọng tại Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển dầu mỏ bị gián đoạn do chiến tranh, khiến giá năng lượng tăng cao. Các bên đang tìm kiếm phương án tạm thời ngừng bắn để nới lỏng các hạn chế đối với vận chuyển thương mại qua khu vực trọng yếu này.

Bất chấp sự tạm ngừng không kích từ phía Mỹ, tình hình khu vực vẫn diễn biến phức tạp. Saudi Arabia và lực lượng phiến quân Houthi tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công qua lại, làm dấy lên lo ngại về việc mở rộng một mặt trận mới trong cuộc xung đột. Ngoài ra, Mỹ cũng cho biết đã vô hiệu hóa một tàu thương mại vi phạm lệnh phong tỏa các cảng Iran khi cố tình vượt qua vùng cấm.

Theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM), tàu chở dầu mang cờ Mozambique mang tên Lavine bị vô hiệu hóa vào ngày thứ Sáu do đã nhiều lần cố tình vi phạm lệnh phong tỏa tại vùng Vịnh Oman. Một tàu khác mang cờ Comoros tên Charminar bị lực lượng Mỹ kiểm tra hàng hóa trên biển Ả Rập và được phép tiếp tục hành trình sau khi hoàn tất kiểm tra.

Đài CENTCOM xác nhận tính đến ngày 25/7, lực lượng Mỹ đã có 12 tàu thương mại bị chuyển hướng và hai tàu bị vô hiệu hóa do không tuân thủ cảnh báo, trong khuôn khổ lệnh phong tỏa các cảng Iran.

Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận danh tính quân nhân Angel S. Rampersad, 28 tuổi, thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran nhắm vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti tại Jordan hôm 17/7. Người này được xác định qua hệ thống khám nghiệm của quân đội Mỹ và gia đình đã tổ chức họp báo tại Queens, New York.

Trong khi đó, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres chỉ trích Israel vì các cuộc xâm nhập vào khu vực Cao nguyên Golan thuộc Syria, gọi đây là “vi phạm không thể chấp nhận” theo thỏa thuận ngừng bắn năm 1974 giữa hai bên.

Về phần mình, Iran lên án cuộc tấn công một tàu thương mại của họ trên Biển Caspi bởi Ukraine, khiến một thủy thủ tử vong và một người khác bị thương. Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi yêu cầu Liên minh châu Âu có hành động quyết liệt về vụ việc, đồng thời cảnh báo căng thẳng có thể lan rộng hơn nữa.

Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy cho biết lực lượng Ukraine đã nhắm vào tàu chiến Nga và các tàu chở hàng quân sự liên quan Iran ở vùng biển này. Ông cũng cáo buộc Nga chuyển giao dữ liệu vệ tinh về Trung Đông cho Iran để hỗ trợ các cuộc tấn công.

Trước những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông kéo theo tăng giá dầu, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách sắp tới, duy trì mức 3,50-3,75%. Chính sách này nhằm kiểm soát áp lực lạm phát đang duy trì trên mức mục tiêu 2% của Fed.

Đây là cuộc họp thứ hai dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm giữa lúc Nhà Trắng muốn giảm chi phí vay mượn. Mặc dù lạm phát tại Mỹ đã hạ xuống 3,5% theo năm trong tháng trước, nhưng giá dầu tăng trên 100 USD/thùng do căng thẳng ở Trung Đông đang đẩy rủi ro lạm phát trở lại.

Quan chức Fed cũng cảnh báo sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ nếu tình trạng lạm phát không được cải thiện, nhằm tránh lặp lại đợt tăng lạm phát nghiêm trọng giai đoạn 2021-2022.

Bộ Dầu mỏ Iran cho biết nước này đã bán được tổng cộng 18 tỷ USD giá trị dầu trong thời gian xảy ra chiến tranh và giai đoạn ngừng bắn. Trong đó, 11,5 tỷ USD là doanh số trong lúc chiến tranh và 6,5 tỷ USD trong thời gian ngừng bắn trước khi ngừng bắn sụp đổ vào đầu tháng này.

Bộ này nhận định mức doanh thu trên đã đóng góp hơn 60% tổng dự toán thu từ dầu mỏ trong ngân sách năm amid các căng thẳng. Tuy nhiên, hồi cuối tháng 6, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Iran không thể xuất khẩu dầu trong thời gian Mỹ phong tỏa các cảng của nước này.