Đàm phán Oman-Iran tiến triển về việc mở lại Eo biển Hormuz giữa nhiều căng thẳng khu vực

Hai nguồn tin khu vực cho biết các cuộc đàm phán giữa Oman và Iran về việc mở lại Eo biển Hormuz cũng như vùng lãnh hải của hai bên tại khu vực này đã ghi nhận những tiến triển tích cực. Dù vậy, các bên cần thêm thời gian để đạt được thỏa thuận cuối cùng. Cuộc gặp của các quan chức Oman tại Tehran diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định tạm dừng các đòn tấn công sau 13 đêm liên tiếp, nhằm không làm gián đoạn quá trình ngoại giao nhạy cảm này.

Theo các quan chức trong khu vực, việc Mỹ ngừng các cuộc tấn công được xem là có chủ ý để tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại. Chính quyền Nhà Trắng và Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của Mỹ chưa lên tiếng về vấn đề này. Tổng thống Trump cũng từng khẳng định Iran vẫn muốn đàm phán, dù chưa phải thời điểm chín muồi.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran lên án mạnh mẽ cuộc tấn công chủ tàu hàng Iran tại Biển Caspi do Ukraine thực hiện, khiến một người thiệt mạng và một người khác bị thương, gọi đây là một hành động gây hấn. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã trao đổi với đại diện chính sách ngoại giao của Liên minh châu Âu (EU) về vụ việc và yêu cầu có phản hồi rõ ràng.

Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tuyên bố các lực lượng nước này đã thực hiện các cuộc tấn công tầm xa ở Biển Caspi, nhắm vào các tàu vận chuyển hàng quân sự có liên quan đến Iran. Ông cũng cáo buộc Nga hỗ trợ Iran định vị các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông bằng hình ảnh vệ tinh, giúp Tehran chuẩn bị và đánh giá hiệu quả các đòn tấn công. Những cáo buộc này được đưa ra trong bối cảnh có những tranh cãi thông tin giữa Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth về vai trò của Nga và Trung Quốc trong hỗ trợ Iran.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cùng Ngoại trưởng Abbas Araghchi nhấn mạnh không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột tại Yemen và khu vực xung quanh Bab el-Mandeb, một tuyến đường huyết mạch nối Liên hoan Biển Đỏ với Ấn Độ Dương. Iran kêu gọi đối thoại để chấm dứt căng thẳng, đồng thời khẳng định không liên quan đến các sự kiện xảy ra tại Yemen.

Trong khi đó, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tuyên bố thực hiện các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia thuộc tập đoàn Aramco tại Jizan và Yanbu. Nhóm này cũng duy trì phong tỏa Bab el-Mandeb, như một phản ứng đối với các cuộc không kích của Saudi Arabia nhằm vào thành phố Hodeida do Houthi kiểm soát. Houthi cảnh báo sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động nếu tình hình không được giải quyết.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thông báo đã ngăn chặn bốn tàu cố gắng đi qua Eo biển Hormuz bằng các hành trình được cho là bất hợp pháp và không an toàn. Họ đã bắn cảnh cáo và buộc các tàu đổi hướng. Trước đó, Iran nhiều lần tấn công các tàu thương mại đi theo lộ trình gần bờ Oman mà Mỹ cấm nhằm ép các tàu sử dụng vùng biển Iran.

Bên cạnh đó, Tổng thống Ukraine cũng công bố việc tiến hành các cuộc tấn công từ xa vào nhiều mục tiêu bên trong Nga, bao gồm nhà máy sản xuất vũ khí ở Kirov, nhà máy lọc dầu ở Tyumen và cơ sở logistics tại Yekaterinburg, cùng tàu quân sự và các tàu hàng vận chuyển hàng quân sự cho Iran.

Tình hình căng thẳng khu vực không chỉ giới hạn ở Trung Đông mà còn ảnh hưởng đến các quốc gia láng giềng. Pakistan đã tích cực liên hệ với Saudi Arabia nhằm giảm căng thẳng sau các vụ tấn công của Houthi nhằm vào các cơ sở dầu mỏ. Các cuộc đối thoại giữa Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar và người đồng cấp Faisal bin Farhan Al Saud nhấn mạnh sự cần thiết của ngoại giao trong việc duy trì hòa bình và ổn định khu vực.

Iran lần đầu tiên trong gần hai tuần qua không ghi nhận bất kỳ đòn tấn công nào qua đêm vào ngày thứ Bảy, đánh dấu sự tạm lắng trong bối cảnh căng thẳng vẫn còn hiện hữu. Tuy nhiên, đã có báo động tên lửa tại các tỉnh Yanbu và Jizan của Saudi Arabia cũng như tại Bahrain ngay đầu ngày, nhưng chưa có báo cáo về thương vong.

Thông tin từ CBS News còn tiết lộ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phải rời khỏi hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ bằng máy bay Air Force One thế hệ cũ sau khi có thông tin tình báo về một âm mưu tên lửa nhằm vào ông từ các nhóm proxy của Iran.

Lực lượng Mỹ cũng thông báo đã vô hiệu hóa một tàu thương mại bị nghi ngờ đang hướng về phía các cảng Iran, trong nỗ lực thực thi các lệnh phong tỏa nhằm vào Iran.

Những diễn biến trên cho thấy căng thẳng và bất ổn khu vực Trung Đông, Biển Đỏ vẫn duy trì với những phức tạp về mặt quân sự, ngoại giao và chính trị, đồng thời các cuộc đàm phán vẫn diễn ra nhằm tìm kiếm giải pháp lâu dài.