Luật mới của Mỹ có thể đẩy Mercedes khỏi thị trường do quan hệ với Trung Quốc

Hạ viện Mỹ đang xem xét dự luật "Connected Vehicle Security Act" có thể gây khó khăn lớn cho Mercedes tại thị trường Mỹ. Theo đó, dự luật cấm các nhà sản xuất ô tô bán xe ở Mỹ nếu có sự tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp của một chính phủ của "đối thủ nước ngoài" trong công ty đó. Mục tiêu chính của dự luật này là hạn chế các hãng xe Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ, tuy nhiên nó cũng có thể ảnh hưởng đến Mercedes, vốn có cổ đông lớn đến từ Trung Quốc.

Hiện tại, công ty BAIC, thuộc sở hữu của chính quyền thành phố Bắc Kinh, nắm giữ 9,98% quyền biểu quyết tại Mercedes, trở thành cổ đông lớn nhất của hãng xe Đức. Bên cạnh đó, nhà đầu tư Trung Quốc Li Shufu cũng có hơn 9,69% cổ phần qua một công ty holding. Li Shufu là người sáng lập và Chủ tịch tập đoàn ô tô Geely.

Dự luật do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno và Thượng nghị sĩ Dân chủ Elissa Slotkin đề xuất, được gọi là "Moreno-Slotkin Act", đã vượt qua bước đầu khi Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông phê duyệt để đưa ra toàn thể Hạ viện xem xét. Đề xuất cấm nhập khẩu, sản xuất, bán và tái bán xe kết nối của các hãng mà cổ đông Trung Quốc nắm giữ hơn 15% cổ phần.

Đề xuất này gây tranh cãi mạnh mẽ tại ủy ban. Chủ tịch ủy ban, Thượng nghị sĩ Ted Cruz, muốn hủy bỏ giới hạn 15% cổ phần này vì nghi ngờ đây là cách để ngăn chặn sự cạnh tranh của Mercedes với hãng General Motors của Mỹ. Cruz và Moreno đều khẳng định luật này không nhằm cấm bán xe Mercedes tại Mỹ.

John Moolenaar, Hạ nghị sĩ Cộng hòa đại diện Michigan – trung tâm ngành công nghiệp ô tô Mỹ, bảo vệ mức giới hạn 15%. Ông nhấn mạnh rằng suốt nhiều thập kỷ, các hãng xe Đức thiết lập quan hệ với Trung Quốc nhưng giờ đây lại bị cạnh tranh từ những sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Moolenaar cũng chỉ trích nỗ lực của Mercedes trong việc vận động phản đối dự luật, nhấn mạnh rằng người Mỹ cần chú ý đến cách công ty Đức này, với cổ phần Trung Quốc, cố gắng ảnh hưởng luật pháp Mỹ.

Mercedes cho biết đang theo dõi sát sao tiến trình của dự luật và nỗ lực đảm bảo luật không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của hãng. Đại diện công ty nhấn mạnh các cổ đông Trung Quốc không kiểm soát hoạt động và quyết định điều hành. Đại diện Mercedes khẳng định rằng, các cổ đông lớn không được đại diện trực tiếp trong hội đồng quản trị cũng như không có quyền kiểm soát công ty hay các hoạt động kinh doanh. Mọi quyết định đều do ban điều hành thực hiện.

Mercedes có khoảng 160.000 nhân viên làm việc tại các nhà máy ở Tuscaloosa, Alabama và Charleston, South Carolina. Thị trường Mỹ hiện là thị trường đơn lẻ quan trọng thứ hai của Mercedes, chỉ xếp sau Trung Quốc và vượt qua cả Đức. Nửa đầu năm nay, hãng đã bán được khoảng 163.000 xe tại Mỹ, chiếm gần 20% doanh số toàn cầu.

Thời điểm và mức độ áp dụng của dự luật hiện chưa rõ ràng. Fabian Piontek, đối tác công ty tư vấn Alix-Partners chuyên về ngành ô tô, cho rằng dự luật vẫn còn rất xa khỏi việc trở thành luật thực thi. Theo ông, mục tiêu chính của dự luật là các hãng xe Trung Quốc mới nổi, trong đó có các doanh nghiệp nhà nước muốn gia nhập thị trường Mỹ.

Chuyên gia này cho rằng Mercedes chỉ là "thiệt hại ngoài ý muốn" nếu dự luật được thông qua với nội dung quá rộng. Việc loại bỏ một trong những nhà xuất khẩu ô tô lớn nhất sang Mỹ sẽ gây khó khăn về mặt chính trị, đặc biệt khi Mercedes đã có mặt lâu dài và đầu tư nhiều tỷ đô la vào Alabama và South Carolina.

Mercedes từng tuyên bố đầu tư 4 tỷ USD vào nhà máy Alabama đến năm 2030, bất chấp bối cảnh luật pháp đang được cân nhắc. Điều này cho thấy hãng có kế hoạch sản xuất lâu dài tại Mỹ và việc áp dụng luật có thể không công bằng với một nhà đầu tư như vậy.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.