Heidi Overton: Người điều phối chính sách y tế quan trọng trong chính quyền Trump

Vào tháng 4, Joe Rogan, người dẫn podcast nổi tiếng toàn cầu, đã liên hệ riêng với Tổng thống Donald Trump để nói về tác dụng chữa lành của ibogaine—một loại tâm lý dược được chiết xuất từ vỏ rễ cây một loại cây bụi vùng Trung Phi, hiện đang được nghiên cứu để điều trị nghiện và chấn thương tâm lý. Ông Trump đã trả lời qua tin nhắn: “Nghe có vẻ tuyệt. Anh muốn Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt chứ? Hãy làm đi.” Vài tuần sau, Rogan xuất hiện bên cạnh tổng thống trong phòng Bầu dục để chứng kiến việc ký sắc lệnh hành pháp về liệu pháp tâm lý. Rogan mô tả việc đó nhanh chóng như vậy.

Tuy nhiên, đằng sau sự việc không hề đơn giản. Sau khi nhận được thông tin từ Rogan, Tổng thống đã yêu cầu Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) sửa đổi chính sách, rồi bộ này gửi dự thảo sắc lệnh đến Hội đồng Chính sách Nội địa Nhà Trắng. Tại đây, những tranh cãi bắt đầu xảy ra khi đội ngũ của Rogan đối đầu với cố vấn y tế cấp cao của Nhà Trắng, Tiến sĩ Heidi Overton.

Overton, phó trợ lý tổng thống chịu trách nhiệm về chính sách y tế tại Hội đồng Chính sách Nội địa, phụ trách quá trình chỉnh sửa dự thảo, phối hợp các bộ ngành như Bộ Tư pháp và Bộ Cựu chiến binh. Tuy nhiên, các đồng minh của phong trào “Make America Healthy Again” (MAHA) tức giận, cho rằng Overton đã cản trở nguyện vọng của Tổng thống Trump. Mối căng thẳng trở nên quyết liệt đến mức Rogan và W. Bryan Hubbard – CEO tổ chức phi lợi nhuận Americans for Ibogaine – đã đe dọa rút khỏi lễ ký nếu không được tham gia góp ý sửa đổi cuối cùng.

Kết quả, dự thảo ban đầu khoảng 1.400 chữ của HHS đã bị cắt giảm còn khoảng 900 chữ trước khi Tổng thống ký. Một số phần quan trọng bị loại bỏ, gồm đề xuất bổ nhiệm một người phụ trách liệu pháp tâm lý và cải cách quỹ tài trợ điều trị. Khoản quỹ nghiên cứu 250 triệu USD bị thu nhỏ thành 50 triệu USD hợp tác với các bang. Cuối cùng, sắc lệnh đẩy nhanh việc xem xét một số loại thuốc psychedelic và đề xuất tái phân loại những chất có hiệu quả trong thử nghiệm lâm sàng lớn. Những thay đổi này đủ thuyết phục Rogan và Hubbard tham dự lễ ký.

Được mệnh danh là một trong những quan chức y tế có ảnh hưởng nhưng ít được biết đến trong vòng thân cận của Trump, Overton với bằng tiến sĩ y khoa và tiến sĩ nghiên cứu lâm sàng, được giao nhiệm vụ chuyển hóa các ưu tiên của Tổng thống thành các văn bản thực thi chính sách cụ thể. Tuy nhiên, nhiều người chỉ trích coi cô là lực cản lớn đối với tiến trình của MAHA, gọi cô là “phe đối lập được kiểm soát” do trì hoãn việc tái phân loại cần sa hay hạn chế thay đổi trong hướng dẫn dinh dưỡng liên bang.

Ngược lại, lãnh đạo Nhà Trắng và Bộ Y tế đánh giá cao Overton, ca ngợi cô là người khoa học xuất sắc, thấu hiểu cách cân bằng lợi ích trong các cuộc tranh luận nội bộ để hoàn thành mục tiêu của tổng thống. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ông Trump rất tín nhiệm Overton. Cố vấn trưởng Susie Wiles cũng khẳng định cô và Hội đồng Chính sách Nội địa làm việc với tốc độ nhanh, bảo đảm tính pháp lý và nhất quán trong chính sách y tế Mỹ.

Do đó, Overton đã được đưa vào danh sách rút gọn trở thành ủy viên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), vị trí có quyền quyết định lớn liên quan đến ngành dược phẩm, thiết bị y tế, thuốc lá và thực phẩm quốc gia.

Từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của Trump, các chủ trương MAHA đã tạo ra thay đổi rõ nét trong khuyến nghị vaccine, hướng dẫn dinh dưỡng, quản lý dược phẩm và chính sách nông nghiệp. Tuy nhiên, nhiều đề xuất của Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. đã gặp sự phản kháng, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý thuốc trừ sâu, nơi Overton giữ vai trò trung gian và điều phối tranh luận căng thẳng giữa các bộ ngành.

Các cá nhân trong HHS nhận định Overton nghiêng về quan điểm của Bộ Nông nghiệp, nhất là khi bà phản đối đề xuất lật bỏ toàn bộ các nghiên cứu của chính quyền Biden về hướng dẫn dinh dưỡng liên bang và mong muốn giữ lại những dữ liệu phù hợp với quan điểm của Trump, ví dụ về chất béo bão hòa. Một số lãnh đạo đã ghi chép chi tiết các trao đổi giữa Overton và Bộ Nông nghiệp nhằm đối phó với lập luận của cô.

Trong khi đó, những người ủng hộ Overton bác bỏ cáo buộc trì trệ và dẫn chứng kết quả cuối cùng của các chính sách đã chứng minh cam kết đổi mới. Cô cũng góp phần thúc đẩy quỹ 700 triệu USD dành cho chương trình nông nghiệp tái tạo ưu tiên giảm phụ thuộc hóa chất, và đồng soạn thảo sắc lệnh MAHA đầu tiên, tập trung vào chống bệnh mãn tính, tăng tuổi thọ và giảm phụ thuộc vào thuốc.

Gần đây, Overton tham gia dự thảo chính sách quản lý peptide, các chuỗi axit amin ngắn tồn tại trên thị trường xám nhưng ít có bằng chứng khoa học về an toàn và hiệu quả. Một hội đồng cố vấn FDA đang xem xét việc nới lỏng quy định cho các peptide phổ biến, cho phép dược phẩm phối trộn tự chế tạo, vốn không phổ biến tại các nhà thuốc truyền thống.

Nhóm MAHA ủng hộ mở rộng khả năng tiếp cận peptide, coi đây là lựa chọn ưu việt so với dược phẩm thông thường, trong khi Overton và các đồng nghiệp được nhìn nhận là thận trọng trước thiếu hụt dữ liệu khoa học về các chất này. Điều này thể hiện sự cân bằng giữa đổi mới và an toàn của y tế công cộng mà Overton gánh vác.

Toàn bộ câu chuyện được xây dựng dựa trên phỏng vấn với 17 người trực tiếp chứng kiến công việc của Overton, phần lớn xin ẩn danh do lo ngại phản ứng từ Nhà Trắng. Overton từ chối bình luận về sự việc. Bộ trưởng Kennedy, người đồng sáng lập phong trào MAHA và là nhân vật đại diện công khai, dù nhiều lần bị hạn chế bởi cơ chế liên ngành do Overton điều phối, vẫn đánh giá cao cô về sự tận tâm, chính xác và khả năng lãnh đạo chiến lược trong các chính sách y tế quan trọng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.