Toà án Hiến pháp Peru huỷ án 15 năm tù của cựu tổng thống vì cáo buộc tham nhũng

Ngày 27/7/2026, Tòa án Hiến pháp Peru đã ra phán quyết hủy bỏ bản án 15 năm tù mà toà cấp dưới đã tuyên với ông Ollanta Humala, cựu tổng thống nước này, trong một vụ án tham nhũng. Ông Humala từng giữ chức tổng thống Peru giai đoạn 2011-2016 và bị kết tội năm 2025 vì cáo buộc nhận tài trợ phi pháp từ chính phủ Venezuela và công ty xây dựng Brazil Odebrecht, nhằm phục vụ các chiến dịch tranh cử năm 2006 và 2011.

Phán quyết của toà Hiến pháp xác định toàn bộ quá trình tố tụng trước đó là không có giá trị pháp lý, đồng nghĩa với việc các cáo buộc chống lại ông Humala bị huỷ bỏ. Theo các phương tiện truyền thông địa phương, cựu tổng thống Peru dự kiến sẽ được thả khỏi nhà tù Barbadillo ở thủ đô Lima trong thời gian tới.

Luật sư Julio Espinoza Goyena của ông Humala đã thông báo trên mạng xã hội rằng toà án đã xác định những khoản đóng góp tài chính cho các chiến dịch tranh cử của ông Humala không cấu thành hành vi rửa tiền. Ông nhấn mạnh Tòa Hình sự hiện đang tiến hành vụ án phải ra quyết định đình chỉ vụ án một cách triệt để và trả tự do cho cựu tổng thống.

Trước đó, vợ ông Humala là bà Nadine Heredia cũng bị kết án 15 năm tù với cáo buộc rửa tiền, nhưng được chính quyền Brazil cấp quyền lưu trú tạm thời sau khi tìm cách xin tị nạn tại đại sứ quán Brazil ở Peru.

Ông Ollanta Humala là người đầu tiên trong bốn cựu tổng thống Peru bị điều tra liên quan đến vụ bê bối tham nhũng liên quan đến công ty Odebrecht. Alejandro Toledo, tổng thống Peru từ 2001 đến 2006, đã bị kết án tù hơn 20 năm vì nhận hối lộ 35 triệu USD từ Odebrecht.

Trong khi đó, Alan García, người từng giữ chức từ 1985-1990 và 2006-2011, đã tự sát năm 2019 khi đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ do cáo buộc cũng nhận hối lộ từ công ty này, mặc dù ông phủ nhận mọi cáo buộc. Pedro Pablo Kuczynski, tổng thống từ 2016 đến 2018, từng đối mặt với quy trình luận tội sau khi có thông tin ông được Odebrecht chi tiền khi còn làm chính trị. Ông này cũng phủ nhận việc tiền được trao là bất hợp pháp.

Trong phiên toà xử án, vợ chồng ông Humala bị cáo buộc nhận tổng cộng 3 triệu USD từ Odebrecht để tài trợ cho chiến dịch tranh cử năm 2011 và 200.000 USD từ cố Tổng thống Venezuela Hugo Chávez cho chiến dịch năm 2006. Cả hai luôn tuyên bố họ bị chính trị hoá và là nạn nhân của sự trù dập chính trị.

Ông Humala từng là sĩ quan quân đội và được biết đến khi lãnh đạo cuộc nổi dậy ngắn ngủi chống lại tổng thống Alberto Fujimori năm 2000. Sau hai lần tranh cử tổng thống, ông đã thành công năm 2011 với chính sách ôn hòa hơn, mô phỏng chính sách của Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva lúc đó.

Vụ án bắt đầu khi công ty Odebrecht thừa nhận đã đút lót hàng triệu USD cho các chính trị gia và đảng phái ở Mỹ Latinh để giành các hợp đồng xây dựng, kéo theo cuộc điều tra hàng loạt các lãnh đạo, trong đó có ông Humala. Ông và vợ từng bị tạm giam một năm trước khi bị kết án vào năm 2025.

Phán quyết của toà án Hiến pháp Peru mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc khủng hoảng pháp lý của ông Humala và có thể tạo tiền lệ mới cho các vụ án liên quan đến tham nhũng ở nước này.