Tòa án Tối cao Tây Ban Nha xác nhận tiêu hủy tài liệu liên quan trưng cầu 1-O năm 2017

Tuần này, Tòa án Tối cao Tây Ban Nha đã ra phán quyết cuối cùng về số vật chứng bị Mossos d’Esquadra thu giữ trong ngày diễn ra cuộc trưng cầu dân ý độc lập tại Catalonia hôm 1/10/2017. Tòa xác nhận sẽ tiến hành tiêu hủy toàn bộ tài liệu và vật phẩm liên quan, bác bỏ đề xuất của ông Carles Puigdemont, cựu Chủ tịch Generalitat, người yêu cầu được giao lại những tài liệu này để bảo quản với lý do chúng có giá trị chứng tích, lịch sử và di sản.

Tòa án cho rằng ông Puigdemont không có quyền sở hữu hay thẩm quyền công để tiếp nhận các vật chứng trên và nghi ngờ tính chất giá trị lịch sử của chúng. Quyết định này được đưa ra sau gần 9 năm và hơn 3.200 ngày lưu giữ tại kho của Mossos, đồng thời không cho phép kháng cáo tiếp theo.

Thông tin mà La Vanguardia tiếp cận được cho thấy, theo quyết định của Tòa án Tối cao xứ Catalonia (TSJC), cảnh sát Mossos đã phối hợp với Cảnh sát Quốc gia và Cảnh sát Dân sự thu giữ hàng loạt phôi, vật dụng liên quan tới cuộc trưng cầu tại các điểm bỏ phiếu trên toàn vùng Catalonia.

Kết quả kiểm kê ghi nhận có 423 thùng phiếu, 90.700 lá phiếu và 64.800 phong bì bỏ phiếu – là những vật phẩm chủ yếu. Ngoài ra còn có hàng loạt giấy tờ như danh sách cử tri, tài liệu hướng dẫn bầu cử và các chứng từ liên quan đến việc tổ chức ngày bỏ phiếu. Tất cả vật phẩm này được yêu cầu tiêu hủy hoàn toàn, mặc dù Tòa án cho phép giữ lại 1-2 mẫu làm chứng.

Trong số các tài liệu bị tịch thu có bản sổ đăng ký cử tri, hơn 200 trang giấy ghi thông tin từng khu vực bỏ phiếu, 59 trang danh sách các địa điểm bầu cử, 28 bản đồ các trung tâm bỏ phiếu, cùng 354 văn bản về thành lập các tổ bầu cử. Cơ quan an ninh cũng thu giữ các thẻ nhận diện, chìa khóa, các con dấu của Generalitat và áp phích tuyên truyền cho cuộc trưng cầu dân ý.

Số vật chứng này hiện được tập trung tại kho tập trung ở Egara, nơi một luật sư thuộc cơ quan tư pháp sẽ giám sát và ký biên bản việc tiêu hủy, sau đó báo cáo lên Tòa tối cao.

Bên cạnh đó, Brigada Provincial de Información thuộc Cảnh sát Quốc gia tại Tarragona đã đệ trình đề nghị riêng của mình lên Tòa án Tối cao vào cuối năm 2025 với yêu cầu tiêu hủy vật chứng thu giữ tại khu vực này. Lý do được đưa ra là theo luật Âm Nghị mới ban hành thì không còn cần thiết gì phải lưu giữ những chứng cứ này. Cảnh sát Mossos cũng lưu ý việc không có vụ án hình sự nào liên quan đang diễn ra để sử dụng các vật chứng làm bằng chứng cùng nhu cầu giảm tải kho lưu trữ.

Vật chứng tại Tarragona được thu giữ từ 5 trường học và một trung tâm cộng đồng, gồm 20 thùng phiếu, hơn 6.000 lá phiếu, khoảng 5.200 phong bì, các biên bản và tài liệu bầu cử, cùng một số thiết bị điện tử như 13 máy tính, 2 máy tính bảng và 3 USB. Ngoài ra còn có 173 nhãn dán cổ vũ khẩu hiệu "Sense obediència no hi ha independència".

Dù phần lớn tài liệu vật chứng sẽ bị hủy bỏ, vẫn có một số vật liệu được giữ lại bởi các tình nguyện viên, hoặc được hiến tặng cho Bảo tàng Lịch sử Catalonia để lưu trữ như tư liệu lịch sử. Bảo tàng đang giữ các thùng phiếu có chữ ký của nhiều người cũng như các băng rôn liên quan đến sự kiện 1-O. Điều này giữ lại một phần ký ức vật lý của một trong những sự kiện chính trị quan trọng trong lịch sử đương đại của Catalonia.

Việc tiêu hủy này đánh dấu đoạn kết vật chất cho sự kiện mà nhiều người coi là bước ngoặt trong lịch sử chính trị của Tây Ban Nha hiện đại và Catalonia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.