Christopher Nolan và The Odyssey: Không phải quá chính trị mà lại chưa đủ thức tỉnh

Trong thời gian gần đây, Elon Musk đã gây chú ý khi ngoài những hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và kinh doanh còn tham gia phê bình phim ảnh với một số nhận xét đầy ẩn ý. Mới nhất, ông đã lên tiếng chỉ trích bộ phim The Odyssey của đạo diễn nổi tiếng Christopher Nolan thông qua nền tảng mạng xã hội X (trước đây là Twitter). Musk cho rằng Nolan đã "phá hoại" tác phẩm kinh điển của Homer và chạy theo “quy chuẩn woke” để giành giải Oscar.

Tuy nhiên, những nhận định của Musk bị cho là thiếu chính xác và phản ánh hiểu biết hạn chế về nội dung cũng như tinh thần nguyên tác của Odyssey, tác phẩm sử thi cổ đại nổi tiếng đã được nhiều thế hệ yêu thích.

Bộ phim gây chú ý với sự lựa chọn diễn viên gây tranh cãi khi Helen of Troy, biểu tượng sắc đẹp - nhân vật được cho là nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh thành Troy kéo dài, được giao vai bởi Lupita Nyong’o, nữ diễn viên da màu nổi tiếng. Điều này đã khiến giới bảo thủ phản đối, cho rằng nhân vật này không nên bị thay đổi màu da.

Bên cạnh đó, hình tượng Odysseus trong phim cũng khác biệt so với nguyên tác. Trong khi sử thi Homer mô tả Odysseus là một chiến binh lanh lợi, mưu mẹo, thậm chí đôi khi tàn bạo và đầy sức sống, thì trong phiên bản của Nolan, nhân vật này có phần trầm tính, suy tư và thể hiện sự ray rứt về những hành động của mình trong chiến tranh. Nam diễn viên Matt Damon được đánh giá là không thật sự phù hợp với vai diễn này và diễn xuất khiến nhân vật trở nên kém sinh động, thiếu chiều sâu cảm xúc.

Theo nhận xét của nhiều chuyên gia và khán giả, phong cách dựng phim của Nolan trong The Odyssey khá nặng nề, u ám với nhiều cảnh quay trong lâu đài tối chỉ được chiếu sáng bằng ngọn đuốc. Nhiều khung hình dường như thiếu sức sống và nhịp độ kéo dài, khiến bộ phim trở thành một trải nghiệm kém hấp dẫn so với những gì người ta kỳ vọng từ một tác phẩm mang tầm cỡ sử thi.

Hơn nữa, nhiều tình tiết trong phim phản ánh sự hụt hơi về cốt truyện, đặc biệt là các quyết định chiến thuật của Odysseus và nhóm lính của ông, khi họ có rất nhiều khoảnh khắc bỏ chạy vội vã gần giống các cảnh hài hước trong Monty Python and the Holy Grail, làm giảm tính anh hùng vốn có trong câu chuyện.

Dù một số quan điểm cho rằng bộ phim muốn phản ánh thông điệp về sự tàn khốc của chiến tranh và sự hỗn loạn trên thế giới ngày nay, Nolan lại không tận dụng triệt để những góc nhìn đa chiều hay cách thể hiện mới mẻ về các vấn đề này. Nếu như "woke" được hiểu là thức tỉnh về các bất công xã hội liên quan đến sắc tộc, giới tính hay cộng đồng thiểu số, thì Nolan gần như chưa thực sự khai thác đủ sâu để tạo sự ấn tượng về mặt chính trị xã hội.

Thay vào đó, ông giữ cho nhân vật Odysseus ở vị trí truyền thống, gần như đứng ngoài những lời thắc mắc và huyền thoại dân gian được kể lại bởi nhân vật này. Điểm khác biệt rõ nhất nằm ở việc thể hiện các yếu tố ma thuật cá nhân mà ít nhiều Nolan cố gắng giải thích rõ ràng, giảm thiểu tính huyễn hoặc của câu chuyện gửi gắm.

Theo đánh giá của nhà phê bình Bill Wyman, The Odyssey của Nolan là một tác phẩm chưa đủ tìm tòi sự phức tạp và thú vị vốn có trong nguyên tác. Ông cũng cho rằng Nolan bỏ qua cơ hội làm bật lên ít nhiều những gian dối và mánh khóe trong câu chuyện Odysseus kể về cuộc hành trình trở về của mình, vốn được dự đoán sẽ có nhiều tình tiết được thêu dệt nhằm tôn vinh chính nhân vật.

Thay vì khai thác chiều sâu ấy, Nolan giữ thái độ nghiêm túc và bảo thủ, không tạo ra được sự hấp dẫn cho người xem hiện đại. Các mảng tối trong phim không đủ để phản ánh rõ nét những mâu thuẫn và xung đột trong xã hội ngày nay, khiến The Odyssey trở nên thiếu sức sống và ít gây tiếng vang so với mong đợi ban đầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.