Bệnh điểm trắng khiến doanh nghiệp hải sản truyền thống ở Bắc New South Wales phải rao bán

Clarence River Fisherman's Co-Operative, hợp tác xã ngư nghiệp lâu đời tại Maclean, Bắc New South Wales, đã phải quyết định bán cơ sở của mình do ảnh hưởng nghiêm trọng của bệnh điểm trắng đối với ngành tôm xanh địa phương. Được thành lập từ năm 1949, hợp tác xã là nhà cung cấp lớn nhất của bang về tôm đánh bắt hoang dã tươi sống, nhưng từ năm 2023, dịch bệnh này đã làm tê liệt ngành tôm xanh – chiếm đến 40% doanh thu hàng năm của hợp tác xã.

Ông Garry Anderson, chủ tịch hợp tác xã, chia sẻ: "Bệnh điểm trắng đã gây ra tổn thất lớn cho chúng tôi. Từ năm 2023, nguồn cung và thị trường của chúng tôi đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng." Để kiểm soát dịch bệnh, chính quyền bang New South Wales đã ra lệnh đóng cửa toàn bộ ngành tôm xanh trong khu vực, khiến hoạt động sản xuất và kinh doanh gặp nhiều khó khăn.

Tháng 12/2025, chính phủ New South Wales công bố gói hỗ trợ chuyển đổi trị giá 4,5 triệu đô la, bao gồm các chương trình mua lại ngư cụ thương mại tự nguyện và hỗ trợ chuyển đổi cho ngư dân bị ảnh hưởng bởi lệnh kiểm soát dịch bệnh kéo dài. Gói này cho phép các ngư dân rời khỏi ngành và nhận được hỗ trợ tài chính thông qua chương trình mua lại doanh nghiệp tự nguyện.

Ông Anderson cho biết, tổn thất do bệnh điểm trắng đã khiến hợp tác xã mất khoảng 2,5 triệu đô la mỗi năm, đồng thời gần một nửa cổ đông đã chọn rút lui bằng cách sử dụng chương trình mua lại. "Chúng tôi đang trải qua giai đoạn rất khó khăn và không còn lựa chọn nào khác ngoài việc bán cơ sở tại Maclean để tạo nguồn tiền mặt giúp hợp tác xã vượt qua thời điểm khó khăn này," ông cho biết thêm.

Bệnh điểm trắng là một căn bệnh gây tử vong 100% đối với tôm nuôi trong ao, nhưng không ảnh hưởng đến con người, theo tổ chức Fisheries Research and Development Corporation. Lệnh Kiểm soát An toàn Sinh học đầu tiên được ban hành vào tháng 2 năm 2023 khi căn bệnh được phát hiện tại đảo Palmers trên sông Clarence.

Sau các lần phát hiện tiếp theo trong khu vực, vào ngày 9 tháng 12 năm 2025, một Lệnh Kiểm soát An toàn Sinh học kéo dài năm năm đã được áp dụng cho các khu vực sông Clarence, Evans và Richmond. Theo lệnh này, các loại tôm sống, giáp xác và giun biển chưa được nấu chín không được phép di chuyển ra khỏi Khu vực Kiểm soát sông Clarence, trong khi các loại đã nấu chín và các loài giá trị cao như cua bùn và tôm hùm được miễn trừ.

Việc đóng cửa cơ sở tại Maclean đang gây áp lực lên các ngư dân địa phương khi mọi hoạt động phải chuyển sang Iluka, cách đó một giờ di chuyển. Ông Steve Everson, một ngư dân đời thứ năm trên sông Clarence, nhấn mạnh: "Việc phải di chuyển xa hơn sẽ làm công việc khó khăn hơn rất nhiều, đặc biệt với các sản phẩm như cua sống vốn không thích bị vận chuyển nhiều. Điều này khiến cho hoạt động đánh bắt và phân phối trở nên phức tạp và tốn kém hơn."

Richie Williamson, đại diện Quốc hội cho khu vực Clarence thuộc đảng Quốc gia, chỉ trích rằng việc đóng cửa không phải là điều không tránh khỏi. "Tôi tin rằng chính phủ có thể và nên làm nhiều hơn để hỗ trợ ngành tôm xanh tại Clarence. Khi chính phủ quay lưng lại với ngành này, cộng đồng hợp tác xã đang phải trả giá đắt nhất," ông nói.

Người phát ngôn Bộ Nông nghiệp và Phát triển Vùng (DPIRD) khẳng định chính phủ cam kết tiếp tục hỗ trợ các ngư dân ở khu vực này. "Chúng tôi hiểu đây là thời điểm thử thách đối với các ngư dân địa phương và sẽ phối hợp chặt chẽ với ngành và các cơ quan cấp bang lẫn quốc gia để cung cấp các lời khuyên, hỗ trợ phù hợp cho các doanh nghiệp đánh bắt và nuôi trồng bị ảnh hưởng," tuyên bố của bộ cho biết.

Dù khó khăn, ông Anderson nhấn mạnh hợp tác xã vẫn duy trì hoạt động tại Iluka và quyết tâm tái thiết dịch vụ để phục vụ đội tàu hiện có của sông Clarence. "Chúng tôi phải giữ tinh thần lạc quan và xây dựng lại hợp tác xã để thích nghi với điều kiện hiện tại," ông nói.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.