Sergey Shargunov tiết lộ câu chuyện phía sau tiểu thuyết "Popovich" về tuổi trẻ và đức tin

Nhà văn Sergey Shargunov tiết lộ ý tưởng cho tiểu thuyết "Popovich" được hình thành sau khi ông tiếp cận với cuốn sách "Popovichi v miru" của Lori Manchester, tập trung phân tích số phận của những người con trai trong gia đình linh mục - hay còn gọi là "popovich". Ông bị cuốn hút bởi nỗ lực tìm hiểu hiện tượng "popovich" như một thực thể đặc biệt, với điểm chung là niềm tin gần như mang tính cứu rỗi cho cộng đồng. Shargunov cho biết ban đầu dự định viết một bài tiểu luận mở rộng về chủ đề này, sau đó là một truyện ngắn xuất bản trên tạp chí "Novy Mir", rồi cuối cùng quyết định phát triển thành một tiểu thuyết về hành trình trưởng thành của nhân vật chính Luka, đối mặt với sự xung đột giữa các thế giới quan và môi trường sống khác nhau.

Việc chọn tuổi trẻ làm điểm nhìn trung tâm được Shargunov đánh giá là cách tốt nhất để phác họa mâu thuẫn giữa các giá trị truyền thống với tự do lựa chọn cá nhân. Nhân vật chính vừa là người kể chuyện kín đáo, vừa là người chứng kiến, giúp độc giả đồng hành qua thế giới nội tâm cũng như không gian sống kín đáo của cộng đồng nhà thờ. Tiểu thuyết được xây dựng giữa khung cảnh hiện đại, có cả những chi tiết như công nghệ số và kỳ thi đại học của Nga, tạo nên tính thời đại rõ nét.

"Popovich" mở ra một góc nhìn thẳng thắn về đời sống gia đình trong nhà thờ, điều mà với nhiều độc giả vẫn còn là điều bí ẩn. Sergey Shargunov không tránh khỏi những rủi ro khi công khai những góc khuất trong hoạt động của giáo xứ, nhưng ông xem đó là bản chất sống động của văn học, tương tự như các tác phẩm kinh điển của Tolstoy và Dostoevsky từng gây tranh cãi. Ông nhấn mạnh vai trò của văn học là cảm nhận cuộc sống chân thật thay vì dạy dỗ theo một khuôn mẫu nào đó. Chính những sắc thái đan xen giữa thực và ảo, thiện và ác làm nên sức mạnh của tác phẩm và giúp nó chạm đến nhiều độc giả.

Bên cạnh đó, một số độc giả chú ý đến chi tiết mô tả giai đoạn dậy thì của nhân vật chính có phần cởi mở hơn mức thông thường. Shargunov giải thích rằng mặc dù các cảnh này tương đối giữ được sự trong sáng, nhưng ông cho rằng những trải nghiệm liên quan đến cảm xúc và ham muốn tình dục là phần quan trọng của cuộc sống mà ngành văn chương nên đề cập, đặc biệt trong tiểu thuyết trưởng thành. Ông cũng nhấn mạnh tính chất tâm linh của đề tài này, với những vòng lặp chuỗi như sự tha thứ và ăn năn, vốn rất hiếm khi xuất hiện một cách chân thực trong văn học hiện đại.

Shargunov không ngờ rằng tác phẩm của mình sẽ được so sánh với tiểu thuyết kinh điển về sự trưởng thành "The Catcher in the Rye" của J.D. Salinger, vốn từng bị cấm vì tính thẳng thắn. Ông chia sẻ rằng trong quá trình sáng tác, ông ít nghĩ đến sự liên hệ này, mặc dù có thể tiềm thức ảnh hưởng một phần nào đó. Ông muốn khắc họa sự dấn thân của con người trong môi trường nhà thờ, thể hiện vẻ đẹp của nghi lễ, ngôn ngữ thánh ca và không gian tâm linh trang nghiêm, đồng thời thể hiện sự thiêng liêng dường như bền vững theo thời gian.

Shargunov còn đưa ra ảnh hưởng từ nhiều tác giả Nga khác như Leskov, Ivan Shmelev, Chekhov, Bunin, Katayev, Kazakov, tạo nên chất thơ đặc trưng của đời sống Nga được thể hiện qua những chuyến đi của Luka từ miền Nam đến miền Bắc nước Nga. Tuy nhiên, trọng tâm câu chuyện là hành trình nội tâm của Luka với sự phát triển tính cách mang tính chưa hoàn chỉnh mà nhà văn cho là thể hiện sự thành thật và trung thực, phản ánh thông điệp của Tin Mừng về sự lựa chọn và con đường đời luôn mở rộng.

Một chủ đề xuyên suốt tiểu thuyết là mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, được thể hiện rõ qua lời than vãn của Luka về việc cuộc đời anh bị áp đặt do hoàn cảnh gia đình. Shargunov nhấn mạnh rằng sự phức tạp trong gia đình không chỉ là áp lực mà còn là sự yêu thương lẫn nhau, và đây cũng là đề tài phổ biến trong các gia đình linh mục mà ông từng quan sát. Nhân vật Luka nhận thấy tình cảm của cha mẹ không phải lúc nào cũng dễ hiểu với mình, nhưng họ đều là những người thầy trong cuộc sống.

Tác giả cho biết nhân vật bà ngoại trong truyện cũng đóng vai trò bù đắp những thiếu hụt trong quan hệ mẹ con, tạo nên một hệ sinh thái cảm xúc đa dạng. Shargunov nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nuôi dạy con cái bằng tình yêu thương và làm gương, dù những gia đình có đặc trưng nghề nghiệp hay tài năng khác nhau cũng đều phải đối mặt với những áp lực riêng. Ông minh họa bằng ví dụ các gia đình nghệ sĩ, học giả hay doanh nhân, nơi sự kỳ vọng và áp lực cũng là điều không thể tránh khỏi.

Trong phần sau của tiểu thuyết, nhân vật Luka thể hiện sự thất vọng khi tìm lối thoát nhưng cuối cùng lại trở về với gia đình và truyền thống. Shargunov nói rằng điểm tựa quan trọng nhất đối với Luka chính là sự trở về về nhà, nơi tất cả các nhân vật đều trưởng thành hơn, có sự mềm mại và thấu hiểu lẫn nhau hơn. Mặc dù mối quan hệ không hoàn hảo, nó trở nên sâu sắc và chân thực hơn theo thời gian.

Nhà văn thể hiện tình cảm yêu mến sâu sắc dành cho Luka, nhân vật đầy chân thành, hay băn khoăn như một thiếu niên thực thụ. Ông cũng thừa nhận một số độc giả không chịu được tính mơ hồ và khuyết điểm nơi nhân vật, điều cho thấy sự thiếu khả năng tự nhận thức của con người. Với Shargunov, quan trọng nhất là khắc họa sự đa chiều của con người với những điểm yếu, sai lầm và mâu thuẫn bên trong, thay vì tô vẽ một bức tranh đơn giản về sai phạm xã hội hay các vấn đề trong nhà thờ.

Shargunov cho biết nhiều yếu tố trong tiểu thuyết được dựa trên những trải nghiệm và quan sát thực tế của ông, nhưng được hòa trộn, biến hóa thành câu chuyện hư cấu. Ông có trao đổi với những người con nhà linh mục hiện đại để thu thập thông tin và khám phá các câu chuyện đặc biệt như những trường hợp thoát hiểm kỳ diệu, dù không mô tả điều kỳ diệu một cách rõ ràng mà để lại dấu hỏi cho người đọc suy ngẫm.

Song song với việc phát hành "Popovich", Shargunov còn nghiên cứu và chuẩn bị xuất bản tiểu sử về Yuri Pavlovich Kazakov - một trong những nhà văn truyện ngắn hàng đầu của Nga nửa thế kỷ 20, người mà ông cho là chưa được nhiều người biết đến. Ông đã tiếp cận nhiều tài liệu quý hiếm, bao gồm bản thảo, nhật ký, băng ghi âm và đoạn phim tư liệu để làm sáng tỏ sự nghiệp và cuộc đời của Kazakov.

Shargunov cũng đã đi theo dấu vết của Kazakov từ làng Marfino ở Kaluga đến Lopshengia ở Arkhangelsk để hiểu thêm về môi trường và cảm hứng của nhà văn này. Dự kiến tác phẩm về Kazakov sẽ được xuất bản vào mùa thu tới, mở ra một cánh cửa mới để khám phá văn học Nga hiện đại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.