Để nghị sĩ Hồng Kông không bị nuông chiều trong công việc lập pháp

Đáng chú ý, một số phương tiện truyền thông gọi đoàn nghị sĩ giống như "một lớp học", với những bức ảnh tập thể có băng-rôn phía trước giống như các học sinh đi tham quan học tập mùa hè. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập suốt đời, đặc biệt trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng và phức tạp.

Hiện nay, đa phần nghị sĩ Hồng Kông đã thể hiện sự chuyên cần khi chỉ có ba người có tỷ lệ tham dự dưới 90%. Điều này là một tiến bộ lớn so với thực trạng trong năm 2022, khi nhiều dự luật được thông qua với chưa đến một nửa số nghị sĩ tham dự, thậm chí còn thấp hơn mức tối thiểu về số lượng cần thiết để họp (quorum) là 45 người.

Nghị viện Hồng Kông từng rất khó khăn trong việc duy trì kỷ luật và sự góp mặt của các nghị sĩ khi họ phải nhắc nhở liên tục và yêu cầu đạt 10 câu hỏi mỗi năm. Các quy định mới về đạo đức chuyên môn đã được đặt ra nhằm đảm bảo các nghị sĩ tham gia tích cực vào công việc bỏ phiếu và thảo luận luật, dù đây chỉ là mức tối thiểu nhưng cho thấy sự cải thiện đáng kể về kỷ luật.

Mặc dù tỷ lệ dự họp cao, nghị sĩ nhiệm kỳ đầu vẫn chưa thực sự phát huy năng lực khi trung bình mỗi người chỉ đặt ra khoảng 4 câu hỏi trong bảy tháng qua. Có đến sáu nghị sĩ đặt ra ít hơn hoặc bằng hai câu hỏi, trong đó có Alan Chan Chung-yee chỉ hỏi một câu, và Vivian Kong Man-wai chỉ đặt hai câu.

Alan Chan giải thích anh tập trung nghiên cứu sâu thay vì đặt câu hỏi nhiều và không muốn đánh giá nghị sĩ dựa vào số lượng câu hỏi. Vivian Kong cũng hứa sẽ đặt thêm câu hỏi trong tương lai vì còn nhiều vấn đề cần giải trình rõ ràng và cô cần nghiên cứu để ưu tiên xử lý.

Công chúng mong đợi các nghị sĩ không chỉ đến họp mà còn phải chủ động, có đóng góp cụ thể hơn cho hoạt động lập pháp. Lau Siu-kai, cố vấn của Viện nghiên cứu Hồng Kông và Ma Cao, cho rằng các nghị sĩ mới cần thời gian để xác định các vấn đề họ ưu tiên, nhưng thời gian 7 tháng là khá dài để làm điều này trong nhiệm kỳ bốn năm.

Những mục tiêu cấp bách do Trưởng đặc khu John Lee Ka-chiu đặt ra như phát triển Khu vực phía Bắc khiến các nghị sĩ phải ngay lập tức tham gia tích cực. Việc không trở lại làm việc có thể khiến người ta nghĩ tới việc mời các nghị sĩ lớn tuổi trở lại làm việc để khỏa lấp khoảng trống công việc.

Lau cũng lưu ý rằng các nghị sĩ mới có thể còn bối rối khi chưa hiểu hết những hậu quả của các quy định kỷ luật trong nghị viện. Tuy nhiên, việc không thể có thời gian làm quen hay thử thách dần giống sinh viên nhập học khiến việc nuông chiều nghị sĩ sẽ ảnh hưởng xấu tới uy tín cơ quan lập pháp.

Dù chuyến nghiên cứu ở đại lục được đánh giá cao, những thách thức trong công việc nghị viện vẫn còn lớn và nghị sĩ cần thể hiện sự chủ động, không cần tới sự che chở như trẻ nhỏ. Đây là yêu cầu thiết thực nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả công tác, đồng thời góp phần khôi phục niềm tin của người dân vào nghị viện Hồng Kông.