Phát hiện bầu khí quyển trên hành tinh giống Trái Đất cách 48 năm ánh sáng

Câu hỏi về sự tồn tại của sự sống ngoài Trái Đất đã thu hút sự quan tâm của nhân loại từ lâu. Dù chưa có bằng chứng xác thực về các nền văn minh ngoài Hệ Mặt Trời, các nhà nghiên cứu đang tập trung tìm hiểu những hành tinh xa xôi gọi là ngoại hành tinh – những hành tinh quay quanh các ngôi sao không thuộc Hệ Mặt Trời.

Một khám phá mới từ Đại học Florida đã ghi nhận lần đầu tiên sự tồn tại của bầu khí quyển trên một hành tinh có kích thước tương tự Trái Đất. Hành tinh này mang tên LHS 1140b, nằm trong chòm sao Cét, cách Hệ Mặt Trời khoảng 48 năm ánh sáng, và quay quanh một ngôi sao lùn đỏ.

LHS 1140b có khối lượng gấp khoảng 5,6 lần so với Trái Đất và hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh ngôi sao mẹ chỉ trong 25 ngày. Hành tinh này nằm trong vùng có thể sinh sống, tức vị trí vừa đủ xa để duy trì nước ở dạng lỏng trên bề mặt mà không bị quá nóng hoặc quá lạnh.

Đặc biệt, LHS 1140b luôn hướng một mặt về ngôi sao, nên trên hành tinh không có sự thay đổi ngày đêm như trên Trái Đất.

Từ những năm cuối thập niên 1980, các nhà thiên văn đã phát hiện ra ngoại hành tinh nằm rất xa Hệ Mặt Trời. Đến nay, hơn 4.000 ngoại hành tinh đã được xác nhận, nhưng dấu hiệu rõ ràng về sự sống vẫn chưa xuất hiện.

Việc đánh giá khả năng có thể cư trú được của các hành tinh này dựa trên nhiều tiêu chí, trong đó quan trọng nhất là thuộc vùng có thể sinh sống với nước ở trạng thái lỏng, mức độ bức xạ phù hợp, khối lượng tương đồng Trái Đất và các thông số quỹ đạo như bán trục lớn, độ lệch hình quỹ đạo và độ nghiêng quỹ đạo so với mặt phẳng hoàng đạo.

Nhóm các ngoại hành tinh giống Trái Đất còn có bầu khí quyển ổn định kéo dài hàng tỷ năm. Bầu khí quyển được coi là ổn định khi vận tốc trung bình của các nguyên tử và phân tử cấu thành thấp hơn ít nhất sáu lần vận tốc thoát khí thứ hai – với Trái Đất, vận tốc này là 11,2 km/s.

Bên cạnh đó, khí hậu trên hành tinh cũng là yếu tố cần thiết để duy trì sự sống, liên quan đến góc nghiêng trục quay và biên độ dao động của góc nghiêng đó.

Những hành tinh ngoại hành tinh từng được coi là "đôi bạn với Trái Đất" bao gồm:

Kính thiên văn không gian James Webb sẽ giúp nghiên cứu chi tiết hơn về bầu khí quyển của LHS 1140b, hứa hẹn phát hiện dấu hiệu của hơi nước – một yếu tố quan trọng để xác định khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh này.

Việc phát hiện bầu khí quyển trên LHS 1140b được xem là bước tiến quan trọng trong hành trình tìm kiếm các ngoại hành tinh có tính chất giống Trái Đất, mở ra cơ hội mới cho lĩnh vực nghiên cứu không gian và sự sống ngoài Trái Đất.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.