Phát hiện bầu khí quyển đầu tiên trên hành tinh giống Trái Đất trong vùng có thể sinh sống

Các nhà nghiên cứu quốc tế vừa ghi nhận bầu khí quyển đầu tiên quanh một hành tinh có đặc điểm giống Trái Đất, nằm trong vùng có thể sinh sống của một ngôi sao xa xôi, mở ra hướng đi mới trong thăm dò các hành tinh hỗ trợ sự sống bên ngoài hệ Mặt Trời. Hành tinh này được đặt tên là LHS 1140 b, cách Trái Đất khoảng 48 năm ánh sáng, quay quanh một ngôi sao đỏ nhỏ và mát hơn Mặt Trời.

Khám phá được công bố bởi nhóm tác giả tại Harvard University trong tạp chí Science đánh dấu thành tựu quan trọng, khi lần đầu tiên bầu khí quyển được phát hiện trên hành tinh đá nằm trong vùng duy trì điều kiện thích hợp để duy trì nước ở trạng thái lỏng, hay còn gọi là "vùng sinh sống" (habitable zone). Trước đó, hơn 6.000 hành tinh đã được phát hiện quanh các ngôi sao khác, nhưng chưa có trường hợp nào được xác nhận có bầu khí quyển như LHS 1140 b.

Khí heli được phát hiện trong bầu khí quyển của LHS 1140 b, tuy nhiên theo các nhà khoa học, đây là khí không hỗ trợ cho sự sống. Dù vậy, các nhà nghiên cứu cho rằng vẫn có thể tồn tại các loại khí khác ở các tầng thấp hơn trong khí quyển hành tinh này, có thể cung cấp môi trường thuận lợi cho sự sống.

Tiến sĩ Collin Cherubim, tác giả chính của nghiên cứu, gọi đây là "một sự kiện quan trọng" và nhấn mạnh đây là lần đầu tiên ghi nhận khí quyển trên hành tinh đá trong vùng sinh sống ngoài hệ Mặt Trời. Tiến sĩ David Charbonneau (Harvard) cũng xác nhận phát hiện đã đưa con người tiến gần hơn đến việc trả lời các câu hỏi lớn về sự tồn tại của sự sống ngoài Trái Đất và hệ Mặt Trời của chúng ta.

Bên cạnh LHS 1140 b, một số hành tinh khác cũng thu hút sự quan tâm trong nghiên cứu tìm kiếm sự sống, như K2-18b – hành tinh có thể chứa nước với các dấu hiệu khí dimethyl sulphide, vốn liên quan đến sự sống ở đại dương trên Trái Đất. Tuy nhiên, nghiên cứu lại do NASA dẫn đầu năm 2025 đã chỉ ra rằng tín hiệu này quá yếu và khí đó có thể hình thành không liên quan đến sinh học.

Các hành tinh trong hệ TRAPPIST-1 cũng nằm trong danh sách thu hút sự chú ý. Kính viễn vọng James Webb của NASA đã loại trừ khả năng có khí quyển giống Trái Đất trên TRAPPIST-1d, trong khi dữ liệu về TRAPPIST-1e vẫn chưa đủ rõ ràng để kết luận. Phát hiện bầu khí quyển tại LHS 1140 b tạo đà mới cho cuộc đua tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.