Mỹ áp thuế 12,5% lên hàng hóa Australia: Nguyên nhân và phản ứng

Thuế quan là khoản phí áp thêm khi hàng hóa được gửi từ quốc gia này sang quốc gia khác. Số tiền này thường do công ty nhập khẩu chịu trách nhiệm thanh toán. Ví dụ đơn giản nếu một sản phẩm có giá 100 đô la chuẩn bị xuất khẩu từ Australia sang Mỹ và Mỹ áp thuế 12,5%, giá cuối cùng mà bên nhập khẩu phải trả sẽ là 112,5 đô la, gồm 100 đô la giá hàng và 12,5 đô la thuế nhập khẩu. Việc này tạo ra áp lực cho bên nhập khẩu cân nhắc cách xử lý chi phí tăng, như tăng giá bán, yêu cầu giảm giá với bên xuất khẩu hoặc tìm nguồn hàng khác.

Chính phủ Mỹ thông báo áp mức thuế mới lên các nước, trong đó có Australia, nhằm xử lý vấn đề lao động cưỡng bức ở chuỗi cung ứng toàn cầu. Mức thuế dành cho Australia là 12,5%, có hiệu lực từ 12h01 sáng thứ Sáu giờ Mỹ, tương đương 14h01 giờ Đông Úc. Trước đó Mỹ đã áp thuế tạm thời 10% lên hàng hóa Australia, nhưng thuế này hết hiệu lực vào ngày áp dụng mức thuế mới.

Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh mục tiêu là ngăn chặn nhập khẩu hàng hóa làm ra dưới hình thức lao động cưỡng bức, tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng trên thị trường lao động cho công nhân Mỹ. Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Susan Stone từ Đại học Adelaide cho rằng chính quyền Trump tìm cách áp thuế theo những cơ chế pháp lý tránh bị phản đối tại tòa án, bởi mức thuế trước đó từng bị Tòa án Tối cao Mỹ tuyên là bất hợp pháp.

Trump đã sử dụng một cơ chế pháp lý theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế, cho phép Mỹ hành động đối với các thực hành thương mại không công bằng. Nếu có xác định các hành vi, chính sách gây cản trở thương mại Mỹ hoặc phân biệt đối xử, đại diện thương mại Mỹ có thể áp dụng các biện pháp như đánh thuế hoặc rút khỏi các hiệp định thương mại. Cách này có quy trình chặt chẽ hơn và đã được chứng minh có thể vượt qua các thách thức pháp lý tốt hơn so với những cách trước đó.

Bran Black, giám đốc điều hành Hội đồng Doanh nghiệp Australia, cảnh báo việc tăng thuế này sẽ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và xuất khẩu của doanh nghiệp Australia vào thị trường Mỹ, làm tổn hại đầu tư và việc làm. Australia hiện đang thâm hụt thương mại với Mỹ và Mỹ là đối tác đầu tư lớn nhất với tổng vốn đầu tư vượt 2 nghìn tỷ USD.

Bộ trưởng Thương mại Australia Don Farrell cho biết các mặt hàng xuất khẩu lớn như thịt bò, vàng và đồng sẽ vẫn được miễn thuế nhập khẩu tại Mỹ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa khác có thể phải tìm kiếm thị trường mới bên ngoài Mỹ để duy trì xuất khẩu.

Phó Thủ tướng Richard Marles chỉ trích quyết định của Mỹ là vô lý, nhấn mạnh Australia có hệ thống pháp luật chống lao động cưỡng bức hàng đầu thế giới và đã nhiều lần trình bày quan điểm này với Mỹ. Ông Farrell cũng bày tỏ thất vọng, cho rằng biện pháp mới không phù hợp với hiệp định thương mại tự do giữa hai nước và kêu gọi Mỹ gỡ bỏ thuế.

Chuyên gia Susan Stone dự báo Australia có thể phản đối quyết liệt qua các kênh ngoại giao và cùng các quốc gia khác nộp đơn khiếu nại lên Tổ chức Thương mại Thế giới để chống lại thuế áp đặt. Đây là quá trình kéo dài nhưng có thể tạo ra ảnh hưởng về lâu dài. Hiện tại, chính phủ Australia tiếp tục vận động để Mỹ rút thuế, đồng thời tìm phương án duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Sau cùng, mối quan hệ thương mại giữa Mỹ và Australia vẫn rất quan trọng khi Mỹ là đối tác đầu tư lớn nhất và hai bên đang có sự hợp tác sâu rộng về kinh tế, thương mại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.